<\/p>\n
Chocia\u017c zagro\u017cenia ze wszystkich trzech przedzia\u0142\u00f3w w modelu Haldana s\u0105 uj\u0119te w obliczaniu zagro\u017cenia dekompresji, w praktyce, zagro\u017cenie dla dowolnego konkretnego nurkowania jest w wi\u0119kszo\u015bci wywodzone z zagro\u017cenia tylko jednego przedzia\u0142u („przedzia\u0142u kontroluj\u0105cego”), z bardzo niewielkim udzia\u0142em pozosta\u0142ych przedzia\u0142\u00f3w. Z drugiej strony, w modelu Saul’s ICM, tylko centralny „nios\u0105cy zagro\u017cenie” przedzia\u0142 (czerwony) reprezentuje tkank\u0119 z zagro\u017ceniem urazem dekompresyjnym; pozosta\u0142e przedzia\u0142y (zielone) reprezentuj\u0105 tkanki „nieaktywne” (takie jak tkanka t\u0142uszczowa), gdzie uraz dekompresyjny nie wyst\u0119puje. Zamiast tego, ich rol\u0105 w modelu jest funkcjonowanie w roli pojemnik\u00f3w i zbiornik\u00f3w dla nadmiaru gazu. Pocz\u0105tkowo, podczas spr\u0119\u017cania, tkanki te dzia\u0142aj\u0105 jak zbiornik nadmiarowy, zwi\u0119kszaj\u0105c ilo\u015b\u0107 gazu, kt\u00f3ry mo\u017ce by\u0107 wch\u0142oni\u0119ty bez powodowania szkody.
<\/p>\n
Lecz w miar\u0119 kontynuowania nurkowania, wch\u0142aniane jest coraz wi\u0119cej gazu; pami\u0119tajmy, \u017ce nadejdzie czas zwrotu. Nurkowanie si\u0119 ko\u0144czy, a ty zaczynasz swoje wynurzanie. „Nadmiar” gazu nie znikn\u0105\u0142. Podczas dekompresji, przedzia\u0142 nios\u0105cy zagro\u017cenie musi wyeliminowa\u0107 nie tylko gaz znajduj\u0105cy si\u0119 w nim, lecz, dodatkowo gaz zwracany, powracaj\u0105cy obecnie z innych przedzia\u0142\u00f3w. (To, przy okazji, zwi\u0119ksza wag\u0119 powolnego wynurzania si\u0119 i przystank\u00f3w bezpiecze\u0144stwa.) Oczywi\u015bcie, w nurkowaniach bardzo niskiego ryzyka, podczas kompresji stosunkowo niewiele gazu b\u0119dzie wch\u0142oni\u0119te, skutkuj\u0105c jego niskim st\u0119\u017ceniem w przedziale nios\u0105cym zagro\u017cenie oraz w pozosta\u0142ych przedzia\u0142ach.<\/p>\n
Przy niskim st\u0119\u017ceniu gazu w tych zbiornikach, zwrot podczas dekompresji jest bardzo powolny, poniewa\u017c przedzia\u0142 nios\u0105cy zagro\u017cenie w tym samym czasie odgazowuje swoje w\u0142asne niskie st\u0119\u017cenie, zagro\u017cenie DCS jest mniejsze, ni\u017c by\u0142oby ono w innym wypadku. Wszystko to ma pewien intuicyjny sens, gdy my\u015blisz o tym, jak organizm funkcjonuje jako ca\u0142o\u015b\u0107. Lecz intuicja ma ograniczon\u0105 u\u017cyteczno\u015b\u0107. Prawdziwym testem jest to, jak dobrze funkcjonuje sam model. A staje si\u0119 jasne, \u017ce model ten jest daleko lepszy od istniej\u0105cych modeli w przewidywaniu prawdopodobie\u0144stwa zespo\u0142u zaburze\u0144 dekompresyjnych.
<\/p>\n
Co dok\u0142adnie mam przez to na my\u015bli? Oczywi\u015bcie, modele nie maj\u0105 zdolno\u015bci psychicznych. Oto jak dzia\u0142a por\u00f3wnanie. W praktyce, modele s\u0105 reprezentowane przez uk\u0142ady r\u00f3wna\u0144. W swoim sednie, r\u00f3wnanie jest po prostu sekwencj\u0105 operacji matematycznych przeprowadzanych z u\u017cyciem liczb w jeden z dw\u00f3ch sposob\u00f3w: jako zmiennych lub jako sta\u0142ych.
W modelach nurkowania, zmienne mog\u0142yby generalnie reprezentowa\u0107 rzeczy takie jak czas, g\u0142\u0119boko\u015b\u0107, czy nurkowanie skutkowa\u0142o (czy te\u017c nie) „keson\u00f3wk\u0105”, zasadniczo rzeczy, kt\u00f3re zmieniaj\u0105 si\u0119 z danymi.
<\/p>\n
Sta\u0142ymi s\u0105 liczby, kt\u00f3re stanowi\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 samego r\u00f3wnania—liczby, kt\u00f3re pozostaj\u0105 sta\u0142e bez wzgl\u0119du na to, jakie dane wprowadzasz. Zanim mo\u017cesz u\u017cy\u0107 modelu – kt\u00f3ry zaczyna si\u0119, zasadniczo, jako ramy teoretyczne – musisz go wyregulowa\u0107, aby dopasowa\u0107 do pr\u00f3bki rzeczywistych danych typu, kt\u00f3ry masz nadziej\u0119 przewidzie\u0107. Nazywane jest to „kalibracj\u0105”. Podczas procesu kalibracji modelu na przyk\u0142adowym zestawie danych, rzeczy staj\u0105 si\u0119 nieco dziwne: zmienne w rzeczywisto\u015bci pozostaj\u0105 sta\u0142e (poniewa\u017c przyk\u0142adowe dane nie ulegaj\u0105 zmianie), podczas gdy
zmieniaj\u0105 si\u0119 sta\u0142e (poniewa\u017c wypr\u00f3bowujesz r\u00f3\u017cne warto\u015bci swoich sta\u0142ych, aby zobaczy\u0107, kt\u00f3re przynios\u0105 twoje przewidywania najbli\u017cej do przyk\u0142adowych danych).
<\/p>\n
Gdy zosta\u0142y okre\u015blone najlepsze warto\u015bci dla sta\u0142ych, model mo\u017ce by\u0107 przekszta\u0142cony w funkcjonuj\u0105cy algorytm. Jedn\u0105 z miar mo\u017cliwo\u015bci prognozowania – najbardziej elementarn\u0105 – by\u0142oby, jak dobrze model pasuje do rzeczywistych danych, kt\u00f3rych u\u017cy\u0142e\u015b do jego kalibracji.
Lecz, w pewnym sensie, jest to najmniej wa\u017cna miara. Nosi ona pewne podobie\u0144stwo do przepowiadania przesz\u0142o\u015bci. Wiesz ju\u017c co si\u0119 wydarzy\u0142o i konstruujesz sw\u00f3j model w taki spos\u00f3b, \u017ceby zgadza\u0142 si\u0119 on z tym, co si\u0119 wydarzy\u0142o.
<\/p>\n
Nadal, posiada to pewn\u0105 warto\u015b\u0107 – je\u017celi zaniechasz tego testu, tw\u00f3j model jest za\u0142atwiony – lecz nie jest niczym wi\u0119cej, ni\u017c punktem startowym. Nast\u0119pnym krokiem jest sprawdzenie, jak dobrze model dzia\u0142a na innym zestawie danych, lecz jest to nadal podobne do kalibracji zestawu danych. Obecnie ju\u017c nie przewidujesz przesz\u0142o\u015bci. Je\u017celi przeszed\u0142e\u015b ten test, twoja teoria posiada pewn\u0105 sp\u00f3jno\u015b\u0107, chocia\u017c w ograniczonym zakresie. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 modeli, kt\u00f3re zaspokoj\u0105 pierwsz\u0105 miar\u0119, spe\u0142ni\u0105 r\u00f3wnie\u017c t\u0119 drug\u0105. Lecz dla zmierzenia rzeczywistej si\u0142y modelu, potrzebujesz sprawdzi\u0107 jak dobrze on dzia\u0142a w przewidywaniu zagro\u017cenia dla zestawu profili, kt\u00f3ry nie mie\u015bci si\u0119 zupe\u0142nie w zakresie zagro\u017ce\u0144 reprezentowanych przez profile kalibracji.<\/p>\n
A wi\u0119c, jak dobrze ma si\u0119 model wykalibrowany z u\u017cyciem danych z nurkowania o umiarkowanym zagro\u017ceniu, gdy zastosujemy kompletnie inny zestaw nurkowa\u0144, gdzie ryzyko choroby dekompresyjnej jest znacznie wy\u017csze? Przejd\u017amy do przypadku ekstremalnego. Badacze marynarki USA przygl\u0105dali si\u0119 ilo\u015bciom choroby dekompresyjnej przy nurkowaniach nasyconych, w zakresie rzeczywistych przypadk\u00f3w z rodzaju „nawet nie my\u015blcie o tym, aby robi\u0107 to w domu”. Czynili to w ramach pr\u00f3by okre\u015blenia zagro\u017ce\u0144 bezpo\u015brednio zwi\u0105zanych z wynurzeniami z uszkodzonych \u0142odzi podwodnych.<\/p>\n
Poniewa\u017c oczekiwany jest bardzo wysoki poziom zagro\u017cenia, u\u017cywali oni g\u0142\u00f3wnie szczur\u00f3w i \u015bwi\u0144, lecz byli w stanie obliczy\u0107, jak ich wyniki na zwierz\u0119tach mog\u0142yby stosowa\u0107 si\u0119 w odniesieniu do ludzi. Materia pokaza\u0142a oczekiwane zagro\u017cenie chorob\u0105 dekompresyjn\u0105 dla ka\u017cdego z trzech profili: wszystkie by\u0142y bezpo\u015brednimi wynurzeniami z nasycenia na powietrze z 10, 12 lub 15 metr\u00f3w s\u0142upa wody. Zobaczmy, jak r\u00f3\u017cne modele, ka\u017cdy
skalibrowany na danych nurkowania o ni\u017cszym zagro\u017ceniu, sprawdzi\u0142y si\u0119 w przewidywaniu wynik\u00f3w uzyskanych w tym eksperymencie. Wykres pokazuje pewne raczej uderzaj\u0105ce r\u00f3\u017cnice. Modelami, kt\u00f3re por\u00f3wnywali\u015bmy by\u0142y: typowy model Haldane’a; LE1, Saul’s ICM, oraz Saul’s ICBM (p\u0119cherzykowa wersja Saul’s ICM).
<\/p>\n
LE1 oznacza dodanie wp\u0142ywu p\u0119cherzyk\u00f3w do czego\u015b, co w przeciwnym razie jest modelem Haldane’a. Patrz\u0105c na wykres, widzimy, \u017ce modele Saul’s ICM i ICBM plasuj\u0105 si\u0119 w jednej linii z rzeczywistymi wynikami (kt\u00f3re wzrastaj\u0105 gwa\u0142townie z g\u0142\u0119boko\u015bci\u0105 nasycenia), podczas gdy oba modele Haldane’a (bazuj\u0105cy na p\u0119cherzykach i nie) utrzymuj\u0105 w przybli\u017ceniu prostoliniow\u0105 trajektori\u0119, kt\u00f3ra bardzo powa\u017cnie niedocenia zagro\u017cenia przy wi\u0119kszych g\u0142\u0119boko\u015bciach. Dodanie p\u0119cherzyk\u00f3w do obu modeli (wzajemnie po\u0142\u0105czonych i niezale\u017cnych przedzia\u0142\u00f3w) tworzy stosunkowo mniejsz\u0105 zmian\u0119 w przewidywaniach, podczas gdy wp\u0142yw zmiany ze struktury niezale\u017cnych do wzajemnie po\u0142\u0105czonych przedzia\u0142\u00f3w jest ogromny.
<\/p>\n
A co z por\u00f3wnaniem modeli w przeciwnym kierunku, bardzo niskiego zagro\u017cenia, bardziej typowym dla pospolitego nurkowania rekreacyjnego? Gdy sprawdzili\u015bmy ilo\u015b\u0107 incydent\u00f3w dla oko\u0142o 10000 profili nurkowania z powietrzem (z zestawu danych projektu DAN Project Dive Exploration [PDE]), przewidywania modeli wzajemnie po\u0142\u0105czonych okaza\u0142y si\u0119 bli\u017csze rzeczywistej ilo\u015bci przypadk\u00f3w, kt\u00f3re mia\u0142y miejsce. Nurkowania te tylko w 10 przypadkach skutkowa\u0142y chorob\u0105 dekompresyjn\u0105.
Tworz\u0105c pewne bazuj\u0105ce na tym statystyki, model przewiduj\u0105cy 5 do 18 przypadk\u00f3w by\u0142by sensownie trafny. Model LE1 przewidzia\u0142by 51 przypadk\u00f3w; prosty model Haldane’a przewidzia\u0142by 126 przypadk\u00f3w, model ICM – 10, a ICBM – 15 przypadk\u00f3w. Ponownie, modele z wzajemnymi po\u0142\u0105czeniami przewy\u017cszaj\u0105 pozosta\u0142e. S\u0105 wi\u0119c one bardziej dok\u0142adne przy bardzo wysokim zagro\u017ceniu oraz przy nurkowaniach o bardzo niskim zagro\u017ceniu.
<\/p>\n
Je\u017celi patrzysz jedynie na wyniki niskiego zagro\u017cenia, m\u00f3g\u0142by\u015b mie\u0107 sk\u0142onno\u015b\u0107 do ziewania i dziwi\u0107 si\u0119 dlaczego powiniene\u015b uwa\u017ca\u0107. Istniej\u0105ce modele przewiduj\u0105 wi\u0119ksz\u0105 ilo\u015b\u0107 trafie\u0144 – wspaniale. Czy nie oznacza to, \u017ce s\u0105 one bardziej konserwatywne, ni\u017c modele wzajemnie po\u0142\u0105czone? I czy nie jest to zasadniczo dobr\u0105 rzecz\u0105, \u017ce wydaj\u0105 si\u0119 by\u0107 bezpiecznymi? Odpowiedzi brzmi\u0105, odpowiednio: „Nie” oraz „To zale\u017cy”.
Pami\u0119tasz por\u00f3wnania przy bardzo wysokim zagro\u017ceniu, na kt\u00f3re patrzyli\u015bmy wcze\u015bniej? Istniej\u0105ce modele wysoce niedoceniaj\u0105 tam zagro\u017cenia. Oznacza to, \u017ce nie s\u0105 one bezpieczne dla tych profili wysokiego ryzyka. Samo w sobie nie oznacza to zbyt wiele, poniewa\u017c w \u017cadnym razie nie chcia\u0142by\u015b nurkowa\u0107 z tymi profilami.<\/p>\n
Bardziej k\u0142opotliwe jest to, \u017ce ich przepowiednie nie pod\u0105\u017caj\u0105 prawid\u0142owym wzorcem. Czyni to prawdopodobnym, \u017ce ich prognozy r\u00f3wnie\u017c powa\u017cnie niedoceniaj\u0105 zagro\u017cenia w profilach mniejszego i umiarkowanego zagro\u017cenia, kt\u00f3re m\u00f3g\u0142by\u015b uwzgl\u0119dnia\u0107 nurkuj\u0105c. Czy bardziej konserwatywny model (kt\u00f3ry, jak widzieli\u015bmy, niekoniecznie opisuje bie\u017c\u0105ce modele) jest dobr\u0105 rzecz\u0105? Mo\u017cliwe, pod warunkiem, \u017ce jest dok\u0142adny. Wzgl\u0119dny poziom zagro\u017cenia na jakie jest przygotowany nurek jest decyzj\u0105 osobist\u0105. Lecz bez dok\u0142adnej informacji, nie znajdujesz si\u0119 na pozycji w\u0142a\u015bciwej do oceny prawdziwego poziomu zagro\u017cenia.
<\/p>\n
Bez wzgl\u0119du na to, czy chcesz najbezpieczniejszej opcji, czy \u017cyczysz sobie tolerowa\u0107 nieco wy\u017csze zagro\u017cenia, klucz do uzyskania tego, co pragniesz le\u017cy w dok\u0142adno\u015bci. Modele Saul’s mog\u0105, jak widzieli\u015bmy, zapewni\u0107 du\u017co wi\u0119ksz\u0105 dok\u0142adno\u015b\u0107. (Oczywi\u015bcie, artyku\u0142 ten m\u00f3g\u0142 dostarczy\u0107 jedynie kr\u00f3tki przegl\u0105d modeli i bada\u0144 nad nimi. Aby uzyska\u0107 pe\u0142niejszy obraz i pobra\u0107 najnowsze opublikowane artyku\u0142y, sprawd\u017a stron\u0119 internetow\u0105 autora.) Oczekuj\u0119, \u017ce modele Saul’s pojawi\u0105 si\u0119 w komputerach nurkowych w stosunkowo bliskiej przysz\u0142o\u015bci i \u017ce w ko\u0144cu stan\u0105 si\u0119 one nowym standardem dla nurkowania. W mi\u0119dzyczasie, twoj\u0105 najlepsz\u0105 strategia jest kontynuacja nurkowania zgodnie z posiadanym komputerem nurkowym, lecz b\u0105d\u017a \u015bwiadomy jego ogranicze\u0144.
Je\u017celi wydaje si\u0119 on by\u0107 w konflikcie z tym, co mo\u017cesz pami\u0119ta\u0107 z tabel nurkowania lub z lekcji, skorzystaj z opcji bezpieczniejszej. A ponad wszystko, nigdy nie lekcewa\u017c swoich przystank\u00f3w bezpiecze\u0144stwa.<\/p>\n
<\/p>\n