Chocia\u017c te bestie s\u0105 w wi\u0119kszo\u015bci produktami \u017cywej wyobra\u017ani, morze jest zape\u0142nione zadziwiaj\u0105cymi stworzeniami. Niekt\u00f3re z nich s\u0105 do\u015b\u0107 wielkie, aby wzbudza\u0142y groz\u0119, lecz zwykle s\u0105 ca\u0142kiem potulne w odniesieniu do ludzi. Rekiny s\u0105 najlepiej znanym zagro\u017ceniem morskim, pomimo faktu, \u017ce rzadko skrzywdz\u0105 cz\u0142owieka. Dalece bardziej powszechne s\u0105 zwierz\u0119ta, kt\u00f3re mog\u0105 wydawa\u0107 si\u0119 niewielkie i nieszkodliwe, lecz posiadaj\u0105ce pot\u0119\u017cn\u0105 bro\u0144: powiedzmy, kolec przez kt\u00f3ry mog\u0105 wprowadzi\u0107 jad.
<\/p>\n
Podwodny fotograf, kt\u00f3ry cofn\u0105\u0142 si\u0119 w grup\u0119 je\u017cowc\u00f3w lub nurek, kt\u00f3ry umie\u015bci\u0142 d\u0142o\u0144 na doskonale zakamuflowanej skrzydlicy prawdopodobnie nie umrze od swoich obra\u017ce\u0144, lecz przez chwil\u0119 z pewno\u015bci\u0105 b\u0119dzie w sytuacji co najmniej niekomfortowej.
W artykule tym rozwa\u017camy podobne spotkania i ograniczamy nasz\u0105 dyskusj\u0119 do uraz\u00f3w wywo\u0142ywanych przez stworzenia z kolcami.<\/p>\n
Kolce<\/strong> Zwierz\u0119ta z kilku rodzin posiadaj\u0105 kolce, kt\u00f3re s\u0105 podobne w zasadzie dzia\u0142ania, lecz r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 lokalizacj\u0105, wielko\u015bci\u0105, si\u0142\u0105 jadu oraz stopniem zagro\u017cenia dla nurka. Zaczniemy od pewnych zwierz\u0105t bezkr\u0119gowych i sprawdzimy charakterystyki oraz funkcje kolc\u00f3w spotykanych w tej grupie. Kolczaste bezkr\u0119gowce Szkar\u0142upnie s\u0105 zwierz\u0119tami symetrycznymi promieniowo z pi\u0119cioma ramionami (zwykle) lub promieniami i posiadaj\u0105 mniej lub bardziej sztywny szkielet wbudowany w \u015bcianki organizmu. Rozgwiazda lub je\u017cowce nale\u017c\u0105 do tej rodziny, z kilkoma gatunkami interesuj\u0105cymi nurk\u00f3w.<\/p>\n Rozgwiazdy<\/strong> Je\u017cowce<\/strong> Kilkoma typowymi gatunkami s\u0105: Toxopneustes pileolus je\u017cowiec spotykany w regionie Indo- Pacyfiku; dwoma \u015bci\u015ble zwi\u0105zanymi gatunkami s\u0105 Toxopneustes elegans z Japonii oraz Toxopneustes roseus ze wschodniego Pacyfiku. ROZGWIAZDA<\/strong> JE\u017bOWCE<\/strong> Na og\u00f3\u0142, je\u017celi intensywny b\u00f3l i opuchlizna s\u0105 nadal obecne po 48 godzinach, istnieje prawdopodobie\u0144stwo, \u017ce w ranie pozosta\u0142y od\u0142amki kolc\u00f3w. W celu ich usuni\u0119cia b\u0119dziesz musia\u0142 uda\u0107 si\u0119 do specjalisty. Dodatkowo, je\u017celi kolce znajduj\u0105 si\u0119 w pobli\u017cu jakich\u015b staw\u00f3w, zw\u0142aszcza w d\u0142oni lub w stopie, r\u00f3wnie\u017c mo\u017ce zaj\u015b\u0107 konieczno\u015b\u0107 poszukania specjalistycznej opieki. Cz\u0119sto organizm wypchnie od\u0142amki kolca, lecz znane s\u0105 r\u00f3wnie\u017c przypadki, gdy kolce pozostaj\u0105, ulegaj\u0105 zwapnieniu (utwardzeniu), powoduj\u0105c powik\u0142ania w pobli\u017cu staw\u00f3w. Kiedy\u015b niekt\u00f3re \u017ar\u00f3d\u0142a zaleca\u0142y kruszenie kolc\u00f3w pozostaj\u0105cych pod sk\u00f3r\u0105. NIE PR\u00d3BUJ TEGO. Takie dzia\u0142anie mo\u017ce spowodowa\u0107 powa\u017cne powik\u0142ania. Mo\u017cesz osi\u0105gn\u0105\u0107 jedynie wprowadzenie kawa\u0142k\u00f3w g\u0142\u0119biej i potencjalnie uszkodzenie innych struktur lub tkanek, takich jak: naczynia krwiono\u015bne, nerwy i \u015bci\u0119gna (nie wspominaj\u0105c faktu, \u017ce mo\u017ce to by\u0107 naprawd\u0119 bolesne). Je\u017celi rany nie s\u0105 wystarczaj\u0105co powa\u017cne, aby wymaga\u0142y specjalistycznej opieki, w\u00f3wczas zalecamy proces oczyszczenia.<\/p>\n P\u0142aszczki i kolenie<\/strong> Wiele uraz\u00f3w zdarza si\u0119 przypadkowo, w spos\u00f3b niezamierzony. Cz\u0119sto ofiara st\u0105pnie na nieoczekiwan\u0105 p\u0142aszczk\u0119 le\u017c\u0105c\u0105 w piasku, co skutkuje odruchem obronnym p\u0142aszczki powoduj\u0105cym obra\u017cenia. Uraz rozpoczyna si\u0119 jako rana k\u0142uta w miejscu przebicia sk\u00f3ry przez kolec, a nast\u0119pnie staje si\u0119 ran\u0105 szarpan\u0105, gdy kolec jest wyci\u0105gany, a zakrzywione z\u0119by lub zadziory wyrz\u0105dzaj\u0105 dalsze obra\u017cenia. Gdy zachodzi ten proces wprowadzenia-wyci\u0105gni\u0119cia haczykowatego kolca, do rany wstrzykiwany jest jad. W ranie pozostaj\u0105 fragmenty otoczki tak, \u017ce zawiera ona obce cia\u0142o (otoczk\u0119), jad, powa\u017cnie uszkodzon\u0105 tkank\u0119 i nieuniknione zanieczyszczenie bakteriami. Wynikiem jest skomplikowany uraz, kt\u00f3ry wymaga szeroko zakrojonej terapii i przed\u0142u\u017conego czasu leczenia. Mia\u0142o miejsce kilka zgon\u00f3w, gdy kolec przebi\u0142 klatk\u0119 piersiow\u0105 lub brzuch dziecka wpadaj\u0105cego na zwierz\u0119. Krewny p\u0142aszczki, kole\u0144 jest wyposa\u017cony r\u00f3wnie\u017c w kilka gro\u017anych \u015brodk\u00f3w obrony. Wiadomo o obra\u017ceniach ludzi wywo\u0142anych przez kolenie (Squalus acanthias). W istocie, istnieje odno\u015bnik datowany na 200 n.e. w greckim wierszu rybackim: „Kolenie, ze sw\u0105 ciernist\u0105 zbroj\u0105, dobrze nazwane kolczastymi; Te w ostrych przek\u0142uciach, \u015bmierteln\u0105 trucizn\u0119 z kolc\u00f3w wstrzykuje” (ang. „Dogfish, from their prickly mail, well-named the spinous; These in punctures sharp, a fatal poison from their spines inject”). Chimera ameryka\u0144ska, sum i smoczniki<\/strong> Sumy s\u0105 ogromn\u0105 grup\u0105 gatunk\u00f3w, z kt\u00f3rych wi\u0119kszo\u015b\u0107 to ryby s\u0142odkowodne, a jedynie kilka z nich to gatunki morskie. Sum posiada pojedynczy, mocny, ostry jak ig\u0142a kolec ulokowany z przodu p\u0142etw grzbietowych i piersiowych. Kolec pokryty jest pow\u0142ok\u0105 os\u0142aniaj\u0105c\u0105, kt\u00f3ra zawiera gruczo\u0142y jadowe. Smoczniki s\u0105 ma\u0142ymi, atrakcyjnymi, lecz agresywnymi rybami morskimi z dobrze rozwini\u0119tymi aparatami jadowymi. Mog\u0105 one stanowi\u0107 prawdziwe niebezpiecze\u0144stwo dla nurka. Smoczniki zagrzebuj\u0105 si\u0119 w mi\u0119kkim piasku do chwili, gdy gwa\u0142townie rzucaj\u0105 si\u0119 do ataku. Posiadaj\u0105 one szereg kolc\u00f3w grzbietowych z gruczo\u0142ami jadowymi, wytwarzaj\u0105cymi jad o cechach neurotoksyn i hemotoksyn. P\u0142aszczki<\/strong> Kapitan Smith nie by\u0142 pierwsz\u0105 osob\u0105 – i nie b\u0119dzie ostatni\u0105 – u\u017c\u0105dlon\u0105 w P\u00f3\u0142nocnej Ameryce przez raj\u0119. Szacuje si\u0119, \u017ce rocznie w Stanach Zjednoczonych zwierz\u0119 to powoduje urazy u ponad 1500 os\u00f3b. Cz\u0119stymi ofiarami u\u017c\u0105dlenia s\u0105 w\u0119dkarze, gdy pr\u00f3buj\u0105 zdj\u0105\u0107 zaczepion\u0105 ryb\u0119 z haczyka. B\u00f3l jest podobny do zadanego przez skrzydlic\u0119 i rozwija si\u0119 gwa\u0142townie, z pojawiaj\u0105c\u0105 si\u0119 opuchlizn\u0105, zaczerwienieniem i gor\u0105cem. Nie zosta\u0142y odnotowane \u017cadne przypadki zgonu, a objawy ust\u0119puj\u0105 w przeci\u0105gu kilku dni. Istniej\u0105 inne ryby z jadowitymi kolcami zdolne do zranienia nurka. Obejmuj\u0105 one strwolotki (ang. flying gunard, Dactylopterus volitans); kurk\u0119 je\u017cyk (Trigla lyra); lir\u0119 (Callionumus lyra); przeraz\u0119 (Siganus doliatus); argusowate (Scatophagidae sp.); skabery (Uranoscopus sp.) i ostrobokowate (Carangidae sp.).<\/p>\n Skrzydlice<\/strong> Ognice, znane r\u00f3wnie\u017c jako ryba motyl lub skrzydlice pstre s\u0105 pi\u0119knymi, ozdobnymi rybami raf koralowych, zwykle znajdywanymi w p\u0142ytkiej wodzie, zawisaj\u0105cymi nad szczelinami lub spoczywaj\u0105cymi na sta\u0142ych obiektach. S\u0105 one nieboja\u017aliwe i je\u017celi r\u00f3wnie ma\u0142o Kolce wszystkich trzech grup nieco si\u0119 r\u00f3\u017cni\u0105, lecz wszystkie zawieraj\u0105 jad. Szkaradnica jest prawdopodobnie najbardziej niebezpieczna, gdy\u017c jej kolce s\u0105 bardzo mocne i zdolne przebi\u0107 but wstrzykuj\u0105c silny jad. Zdarza\u0142y si\u0119 przypadki \u015bmiertelne po u\u017c\u0105dleniu przez szkaradnice. Z wyj\u0105tkiem szkaradnic, objawy u\u017c\u0105dlenia s\u0105 bardzo podobne dla wszystkich gatunk\u00f3w skrzydlic. Identyfikacja odpowiedzialnej ryby mo\u017ce nie by\u0107 mo\u017cliwa, lecz nie ma wi\u0119kszych r\u00f3\u017cnic w symptomatologii, bez wzgl\u0119du na to, jakiego gatunku przedstawiciel jest odpowiedzialny: Powstaje natychmiastowy b\u00f3l o wzrastaj\u0105cej intensywno\u015bci i siniej\u0105ca rana, kt\u00f3ra pozostaje tak\u0105 przez kilka godzin, a nast\u0119pnie stan ulega poprawie. Jednak\u017ce, \u017c\u0105d\u0142o szkaradnicy wywo\u0142uje rozdzieraj\u0105cy b\u00f3l, czasami z parali\u017cem ko\u0144czyny. Mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 objawy zagra\u017caj\u0105cego \u017cyciu niedomagania serca, delirium, atak\u00f3w i zagro\u017cenia oddechowego. W niekt\u00f3rych, rzadkich przypadkach, po u\u017c\u0105dleniu przez szkaradnic\u0119 zdarza si\u0119 zgon.<\/p>\n U\u017b\u0104DLENIE PRZEZ SZKARADNIC\u0118<\/strong> Powr\u00f3t do zdrowia mo\u017ce wymaga\u0107 wielu miesi\u0119cy. Istnieje antytoksyna dost\u0119pna przy u\u017c\u0105dleniach szkaradnic z laboratorium Commonwealth Serum Laboratories w Melbourne, Australia CSL Limited: www.CSL.com.au<\/p>\n Leczenie uraz\u00f3w<\/strong> Je\u017celi w ranie pozostanie jaki\u015b obcy materia\u0142, wyzdrowienie b\u0119dzie op\u00f3\u017anione lub nie nast\u0105pi wcale. Przep\u0142ukanie rany mo\u017ce usun\u0105\u0107 jad, jak r\u00f3wnie\u017c cz\u0119\u015bci os\u0142aniaj\u0105cej otoczki, szlam i piasek. Leczenie tych zranie\u0144 mo\u017cna podsumowa\u0107 nast\u0119puj\u0105co: Pozostawi\u0107 dotkni\u0119ty obszar w pozycji uniesionej; Zanurzy\u0107 ran\u0119 w wodzie o temperaturze 45°C na 30- 90 minut lub do chwili zel\u017cenia albo ust\u0105pienia b\u00f3lu; Nie stosowa\u0107 epinefryny do z\u0142agodzenia b\u00f3lu; Og\u00f3lnoustrojowe \u015brodki przeciwb\u00f3lowe lub narkotyki s\u0105 rzadko wymagane; W razie konieczno\u015bci przeprowadza\u0107 resuscytacj\u0119; Og\u00f3lne leczenie ran obejmuj\u0105ce antybiotyki, je\u017celi konieczne; Usuni\u0119cie cia\u0142 obcych z rany i jej otoczenia. Niekt\u00f3re z tych ran mog\u0105 by\u0107 powa\u017cne ze wzgl\u0119du na wielko\u015b\u0107 zwierz\u0119cia (p\u0142aszczka) lub moc jadu (szkaradnica). Rana zadana przez p\u0142aszczk\u0119 mo\u017ce wymaga\u0107 interwencji chirurgicznej i chirurgicznego usuni\u0119cia obcego materia\u0142u i uszkodzonej tkanki. Uraz wywo\u0142any przez szkaradnic\u0119 mo\u017ce wymaga\u0107 podania antytoksyny, kt\u00f3ra sama w sobie mo\u017ce by\u0107 niebezpieczna. Ofiary tych uraz\u00f3w powinny by\u0107 leczone w lokalnych o\u015brodkach medycznych, kt\u00f3rych zaawansowanie b\u0119dzie zale\u017ce\u0107 od po\u0142o\u017cenia miejsca nurkowania. Zapobieganie<\/strong> Chocia\u017c te bestie s\u0105 w wi\u0119kszo\u015bci produktami \u017cywej wyobra\u017ani, morze jest zape\u0142nione zadziwiaj\u0105cymi stworzeniami. Niekt\u00f3re z nich s\u0105 do\u015b\u0107 wielkie, aby wzbudza\u0142y groz\u0119, lecz zwykle…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":11373946,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[388],"tags":[],"authors":[],"class_list":["post-11386579","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-artykuly"],"acf":[],"yoast_head":"\n
Kolce zosta\u0142y przystosowane przez zwierz\u0119ta do rozmaitych cel\u00f3w: z zasady s\u0105 one u\u017cywane do obrony, chocia\u017c cz\u0119sto do zada\u0144 specjalizowanych kolc\u00f3w nale\u017cy nap\u0119d i zbieranie zdobyczy. Kolce mog\u0105 by\u0107 os\u0142oni\u0119te lub uwypuklone; tn\u0105ce lub przenikaj\u0105ce; jadowite lub niejadowite. Niekt\u00f3re s\u0105 delikatne, podobne w swojej wielko\u015bci i ostro\u015bci do ig\u0142y, podczas gdy inne s\u0105 wielkie i mocne, z zakrzywionymi z\u0119bami.
<\/p>\n
Istniej\u0105 dwie znane rozgwiazdy jadowite: Acanthaster planci (korona cierniowa) oraz Acanthaster ellissi, odpowiednio z rejon\u00f3w Indo-Pacyfiku i wschodniego Pacyfiku. Ich zewn\u0119trzne powierzchnie pokryte s\u0105 wielkimi, ostrymi kolcami: s\u0105 one mi\u0119kkimi wapiennymi strukturami, kt\u00f3re przy wnikni\u0119ciu ulegaj\u0105 z\u0142amaniu i s\u0105 trudne do usuni\u0119cia.<\/p>\n
Je\u017cowce s\u0105 wyposa\u017cone w kolce, kt\u00f3re r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 znacznie mi\u0119dzy gatunkami. Kolce niekt\u00f3rych gatunk\u00f3w s\u0105 d\u0142ugie, wydr\u0105\u017cone, smuk\u0142e i ostre jak ig\u0142a. Ostro\u015b\u0107 pozwala im na \u0142atw\u0105 penetracj\u0119, a nast\u0119pnie na z\u0142amanie ze wzgl\u0119du na ich krucho\u015b\u0107.
U niekt\u00f3rych gatunk\u00f3w kolcom towarzyszy jad i przebicie nimi mo\u017ce natychmiast skutkowa\u0107 odczuciem pieczenia, z nast\u0119puj\u0105cym szybko zaczerwienieniem, sw\u0119dzeniem i b\u00f3lem. Zg\u0142aszane r\u00f3wnie\u017c by\u0142y bardziej powa\u017cne objawy dr\u0119twienia i parali\u017cu. Powszechna jest infekcja. Istnieje niezbyt wiele gatunk\u00f3w niebezpiecznych je\u017cowc\u00f3w i wszystkie one wywo\u0142uj\u0105 podobne objawy.
<\/p>\n
Powszechny z d\u0142ugimi kolcami lub ow\u0142osiony je\u017cowiec Diadema setosum znajdywany jest w Indo-Pacyfiku i Zachodnich Indiach. Cz\u0119sto gatunki te bior\u0105 swoj\u0105 rurkow\u0105 stopk\u0105 kawa\u0142ki wodorost\u00f3w, muszli lub kamyk\u00f3w, aby si\u0119 nimi zas\u0142oni\u0107. Mo\u017ce to spe\u0142nia\u0107 rol\u0119 kamufla\u017cu i chroni\u0107 je przed drapie\u017cnikami oraz s\u0142o\u0144cem, lecz r\u00f3wnie\u017c przyci\u0105ga to nurk\u00f3w, jak r\u00f3wnie\u017c przyczynia si\u0119 do wielu uraz\u00f3w.<\/p>\n
Gruczo\u0142y w sk\u00f3rze zwierz\u0119cia wytwarzaj\u0105 jad, kt\u00f3ry u ludzi powoduje powa\u017cn\u0105 reakcj\u0119 zapaln\u0105. Obejmuje ona zaczerwienienie oraz puchni\u0119cie i powoduje wymiotowanie oraz dr\u0119twienie. W niekt\u00f3rych rzadkich przypadkach, obra\u017cenia wywo\u0142ywane przez te rozgwiazdy mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c powodowa\u0107 parali\u017c.<\/p>\n
Kolce je\u017cowc\u00f3w mog\u0105 nie powodowa\u0107 tak wiele pocz\u0105tkowych uraz\u00f3w jak kolce p\u0142aszczek, lecz mog\u0105 one by\u0107 bolesne i je\u017celi nie s\u0105 odpowiednio leczone, potencjalnie wywo\u0142uj\u0105 d\u0142ugotrwa\u0142e skutki.
Je\u017celi zdecydujesz si\u0119 je usun\u0105\u0107, zadbaj aby usun\u0105\u0107 ca\u0142y kolec: kolce je\u017cowc\u00f3w s\u0105 bardzo kruche i \u0142atwo si\u0119 \u0142ami\u0105. Je\u017celi nawet obce cia\u0142o zosta\u0142o usuni\u0119te, sk\u00f3ra wok\u00f3\u0142 miejsca przebicia mo\u017ce by\u0107 zabarwiona kolcami wywo\u0142uj\u0105cymi efekt tatua\u017cu.
<\/p>\n
<\/p>\n
P\u0142aszczki znajdywane s\u0105 w morzach o temperaturze tropikalnej do ciep\u0142ej. Ulubionym miejscem zamieszkiwania s\u0105 tereny piaszczyste, p\u0142ycizny lub uj\u015bcia rzek w p\u0142ytszych wodach. Le\u017c\u0105 one na wierzchu piasku lub cz\u0119\u015bciowo zagrzebane z widocznymi jedynie oczami, otworami skrzelowymi i ogonami.
\u017b\u0105dl\u0105cy kolec stanowi cz\u0119\u015b\u0107 ogona i usytuowany jest w pobli\u017cu podstawy. Kolec utworzony jest z twardego materia\u0142u i z ka\u017cdej strony posiada ostre, zakrzywione z\u0119by. Pod spodem kolca znajduj\u0105 si\u0119 g\u0142\u0119bokie rowki, w kt\u00f3rych ulokowane s\u0105 gruczo\u0142y jadowe. Kolec pokryty jest pow\u0142ok\u0105 os\u0142aniaj\u0105c\u0105, kt\u00f3ra zabezpiecza organ \u017c\u0105dl\u0105cy.
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
Zwierz\u0119 to zamieszkuje P\u00f3\u0142nocny Atlantyk oraz P\u00f3\u0142nocny Pacyfik. Kole\u0144 posiada pojedynczy kolec na przedniej kraw\u0119dzi ka\u017cdej z dw\u00f3ch p\u0142etw grzbietowych. Gdy kolec wchodzi w sk\u00f3r\u0119, z gruczo\u0142u jadowego, zlokalizowanego w g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci ka\u017cdego kolca, wnika jad.
<\/p>\n
Chimery ameryka\u0144skie s\u0105 grup\u0105 ryb chrz\u0105stkowatych. Posiadaj\u0105 one dwie p\u0142etwy grzbietowe, z kt\u00f3rych pierwsza ma ostry kolec na przedniej kraw\u0119dzi; wydziela on jad. Chimera preferuje zimne wody i znajdywana jest od powierzchni do g\u0142\u0119boko\u015bci 3000 metr\u00f3w. Zwierz\u0119ta te wymierzaj\u0105 bardzo bolesne u\u017c\u0105dlenie o natychmiastowym dzia\u0142aniu.
B\u00f3l zwi\u0119ksza swoj\u0105 intensywno\u015b\u0107, zanim stopniowo ulegnie zmniejszeniu, lecz trwa przez kilka dni. Obszar wok\u00f3\u0142 rany staje si\u0119 zdr\u0119twia\u0142y i przyjmuje niebieskie zabarwienie o wygl\u0105dzie powa\u017cnej reakcji zapalnej.
<\/p>\n
U kilku gatunk\u00f3w istniej\u0105 wzd\u0142u\u017c kolca zakrzywione z\u0119by (zadziory), kt\u00f3re mog\u0105 rozedrze\u0107 ran\u0119; wzmaga to wch\u0142anianie jadu i zwi\u0119ksza prawdopodobie\u0144stwo infekcji. Dwoma powszechnymi gatunkami s\u0142odkowodnymi w Stanach Zjednoczonych s\u0105 „sum” (Galeichths felis) oraz Carolina madtom (Noturus furiosus). Sum morski (Bagre Marines) zamieszkuje wschodnie wybrze\u017ce Ameryk, od Nowej Anglii do Brazylii.
<\/p>\n
B\u00f3l u\u017c\u0105dlenia przez smocznika jest natychmiastowy i gwa\u0142townie staje si\u0119 coraz gorszy, aby osi\u0105gn\u0105\u0107 niezno\u015bne poziomy. Je\u017celi nie leczony, b\u00f3l ust\u0105pi w ci\u0105gu oko\u0142o 24 godzin, chocia\u017c pe\u0142ny powr\u00f3t do zdrowia mo\u017ce zaj\u0105\u0107 od kilku dni do miesi\u0119cy. Zg\u0142aszane by\u0142y bardzo powa\u017cne reakcje, w\u0142\u0105czaj\u0105c zgon.<\/p>\n
W 1608, badacz Nowego \u015awiata, kapitan John Smith podczas przeprowadzania poszukiwa\u0144 w zatoce Chesapeake, posadzi\u0142 sw\u00f3j statek na mieli\u017anie rzeki Rappahanock we wschodniej Wirginii. Oczekuj\u0105c na \u015bci\u0105gni\u0119cie statku z mielizny przez przyp\u0142yw, uda\u0142 si\u0119 na \u0142owienie fl\u0105der, u\u017cywaj\u0105c swojego miecza jako o\u015bcienia (uz\u0119biona dzida). Widz\u0105c wielki sp\u0142aszczony kszta\u0142t, Smith przebi\u0142 p\u0142aszczk\u0119, lecz gdy wyci\u0105gn\u0105\u0142 j\u0105 z wody, nie wiedzia\u0142 jakiego rodzaju zwierz\u0119 napotka\u0142. Gdy zdejmowa\u0142 p\u0142aszczk\u0119 z miecza, kolcem znajduj\u0105cym si\u0119 u podstawy ogona ryby otrzyma\u0142 u\u017c\u0105dlenie w nadgarstek. Jad spowodowa\u0142 u Smitha ci\u0119\u017ck\u0105 chorob\u0119 i w rzeczywisto\u015bci badacz by\u0142 pewien, \u017ce nie powr\u00f3ci do zdrowia. Czynione by\u0142y przygotowania na jego \u015bmier\u0107, nawet zosta\u0142 ju\u017c wykopany gr\u00f3b. Jednak\u017ce, terapia gor\u0105cym olejem u\u015bmierzy\u0142a objawy i w ko\u0144cu Smith skonsumowa\u0142 p\u0142aszczk\u0119 na kolacj\u0119. Z powodu tego incydentu, wyspa do dzi\u015b nosi nazw\u0119 Stingray Isle (wyspa p\u0142aszczki).
<\/p>\n
Liczne gatunki antenic malabarskich (ang. toadfish, Batrachoididae) s\u0105 niewielkimi rybami przydennymi, kt\u00f3re zamieszkuj\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 ciep\u0142owodnych przybrze\u017cnych obszar\u00f3w \u015bwiata. S\u0105 one brzydkie (z wyj\u0105tkiem, by\u0107 mo\u017ce dla innych antenic) z szerokimi, obni\u017conymi \u0142bami i wielk\u0105 g\u0119b\u0105. Posiadaj\u0105 dwa kolce p\u0142etwy grzbietowej z gruczo\u0142ami jadowymi oraz inny kolec ulokowany w os\u0142onie skrzeli.
<\/p>\n
Ryba-chirurg (ang. surgeonfish), nazywana r\u00f3wnie\u017c zebrasom\u0105, posiada w pobli\u017cu ogona kolec przypominaj\u0105cy skalpel. Je\u017celi ryba jest przestraszona, rozci\u0105ga kolec i atakuje swoim ogonem. Styczno\u015b\u0107 z kolcem mo\u017ce wywo\u0142a\u0107 g\u0142\u0119bokie, bolesne rozci\u0119cie. Kolec ten nie zawiera jadu.
<\/p>\n
Skrzydlice (Scorpaenidae) s\u0105 znajdywane na ca\u0142ym \u015bwiecie w obszarach tropikalnych i umiarkowanych. Mog\u0105 one by\u0107 podzielone na trzy g\u0142\u00f3wne grupy:<\/p>\n\n
boja\u017aliwy nurek chwyci jedn\u0105 z tych ryb, mo\u017ce to skutkowa\u0107 wyj\u0105tkowo bolesnym do\u015bwiadczeniem. Skorpeny i szkaradnice s\u0105 mieszka\u0144cami p\u0142ytkich w\u00f3d i mog\u0105 by\u0107 znajdywane na piaszczystych dnach, ska\u0142ach lub rafach koralowych. Ich zabarwienie kamufla\u017cu ochronnego czyni je wyj\u0105tkowo trudnymi do zobaczenia i powszechne s\u0105 przypadkowe spotkania.
<\/p>\n
<\/p>\n
Kliniczne cechy zatrucia przez szkaradnic\u0119 obejmuj\u0105:<\/strong><\/p>\n\n
Rany zadawane przez rozmaite gatunki zwierz\u0105t z jadowym kolcem s\u0105 zdarzeniem powszechnym. Rany cz\u0119sto s\u0105 szarpanymi ranami k\u0142utymi, zawieraj\u0105cymi obcy materia\u0142, jad i zanieczyszczenie bakteriami. Po pocz\u0105tkowej ocenie i stabilizacji poszkodowanej osoby, do uraz\u00f3w tych stosuje si\u0119 podstawowe zasady leczenia zranie\u0144.<\/p>\n\n
Wiele z tych jad\u00f3w jest niestabilnych temperaturowo (niszczone lub zmieniane przez ciep\u0142o), wi\u0119c nale\u017cy pr\u00f3bowa\u0107 gor\u0105cej k\u0105pieli (45°C) lub w tak wysokiej temperaturze, jaka mo\u017ce by\u0107 tolerowana przez 30-90 minut. Je\u017celi nie ma dost\u0119pu do gor\u0105cej wody, u\u017cy\u0107 „natychmiastowych” rozgrzewaj\u0105cych kompres\u00f3w (Hot Pack).
<\/p>\n
<\/p>\n
Divers Alert Network mo\u017ce wspom\u00f3c rad\u0105 dotycz\u0105c\u0105 bezpo\u015bredniego leczenia tych uraz\u00f3w i skierowa\u0107 do w\u0142a\u015bciwych centr\u00f3w medycznych. (Oczywi\u015bcie, cz\u0142onkowie DAN, je\u017celi istnieje medyczne wskazanie, mog\u0105 by\u0107 nieodp\u0142atnie ewakuowani.)<\/p>\n
Zapobieganie tego typu urazom jest najlepiej spe\u0142niane przez unikanie styczno\u015bci ze zwierz\u0119tami. Brzmi to prosto, lecz mo\u017ce by\u0107 niewykonalne w warunkach s\u0142abej widoczno\u015bci, pr\u0105d\u00f3w, zakrytych obszar\u00f3w lub innych ogranicze\u0144 \u015brodowiskowych. Nurkowie nie powinni dotyka\u0107, dra\u017cni\u0107, karmi\u0107 lub naprzykrza\u0107 si\u0119 zwierz\u0119tom morskim: Badanie zag\u0142\u0119bienia swoj\u0105 r\u0119k\u0105 jest dobrym sposobem nabawienia si\u0119 urazu od ukrytego, broni\u0105cego si\u0119 zwierz\u0119cia.
Nie dopuszcza\u0107 do rzucania nurka przez pr\u0105d na sta\u0142e obiekty, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 pokryte zwierz\u0119tami. Bardzo wa\u017cny jest ubi\u00f3r ochronny. Zadaj sobie wysi\u0142ku w celu sprawdzeni jakie zwierz\u0119ta mo\u017cesz napotka\u0107 podczas nurkowania i poznaj ich charakterystyki oraz miejsca zamieszkiwania zanim rozpoczniesz nurkowanie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"