W 1989, DAN uczestniczy\u0142a w pierwszym seminarium o lataniu po nurkowaniu (flying after diving – FAD). By\u0142o to sponsorowane przez Undersea and Hyperbaric Medical Society (medyczne towarzystwo podmorskie i hiperbaryczne) i raportowane w przypadkach uraz\u00f3w nurkowych zebranych przez DAN a eksperymenty latania po nurkowaniu przeprowadzano w laboratorium centrum medycznego Uniwersytetu Duke’a (1-3).
<\/p>\n
Po spotkaniu w roku 89, sympozjum opublikowa\u0142o uzgodnione wskaz\u00f3wki dla latania po nurkowaniu. Wskaz\u00f3wki te zaleca\u0142y odczekanie 12 godzin przed lataniem po co najmniej dw\u00f3ch godzinach nurkowania bez przystank\u00f3w dekompresyjnych w jednym dniu; dodatkowo, zalecano odczekanie 24 godzin po wielodniowym nieograniczanym nurkowaniu bez przystank\u00f3w dekompresyjnych.
<\/p>\n
DAN sugerowa\u0142a bardziej konserwatywnie odczeka\u0107 24 godziny po ka\u017cdej formie nurkowania. Jednak, bran\u017ca nurkowania rekreacyjnego protestowa\u0142a, na gruncie ich przekonania, \u017ce ryzyko choroby dekompresyjnej (DCS) na skutek latania po nurkowaniu by\u0142o zbyt niskie, aby wymaga\u0107 24-godzinnego oczekiwania i mog\u0142oby skutkowa\u0107 utrat\u0105 biznesu dla o\u015brodk\u00f3w nurkowania na wyspach.
<\/p>\n
DAN zrewidowa\u0142a swoje wskaz\u00f3wki w 1991, zalecaj\u0105c odczekanie co najmniej 12 godzin po pojedynczym nurkowaniu bez przystank\u00f3w i d\u0142u\u017cej ni\u017c 12 godzin po nurkowaniach powtarzanych, dekompresyjnych i wielodniowych (4, 5).
Od tego czasu, DAN przeprowadzi\u0142a dwa badania laboratoryjne nad lataniem po nurkowaniu. DAN przeprowadzi\u0142a r\u00f3wnie\u017c jedno dodatkowe badanie wykorzystuj\u0105c dane zg\u0142aszane przez poszkodowanych nurk\u00f3w, jak r\u00f3wnie\u017c z bada\u0144 tych lataj\u0105cych z objawami oraz lataj\u0105cych po terapii dekompresyjnej.
<\/p>\n
Eksperymentalne studia nad lataniem po nurkowaniu Przegl\u0105d danych z seminarium z 1989 roku wskazywa\u0142, \u017ce nie istnia\u0142o wystarczaj\u0105ce \u015bwiadectwo empiryczne do wsparcia kt\u00f3rejkolwiek proponowanej wytycznej. W celu opracowania takiego \u015bwiadectwa, DAN rozpocz\u0119\u0142a w 1992 eksperymentalne pr\u00f3by FAD w hiperbarycznym centrum Duke’a z symulowanymi lotami na wysoko\u015bci 8 000 st\u00f3p (2438 metr\u00f3w). Pr\u00f3by zako\u0144czy\u0142y si\u0119 w 1999, z 40 incydentami DCS w 802 przypadkach eksponowania.
<\/p>\n
Na danych tych oparto procedury FAD marynarki USA z 1999, jak r\u00f3wnie\u017c uzgodnione wskaz\u00f3wki dla latania po nurkowaniu rekreacyjnym, kt\u00f3re zosta\u0142y sformu\u0142owane w 2002, na seminarium sponsorowanym przez DAN. Sprawozdania z eksperymentalnych bada\u0144 i seminarium by\u0142y opublikowane w 2004 (6, 7). Zrewidowane wskaz\u00f3wki dotycz\u0105ce latania po nurkowaniu rekreacyjnym stwierdza\u0142y:<\/p>\n
(a) Dla pojedynczego nurkowania niedekompresyjnego, sugeruje si\u0119 zachowanie minimalnego odst\u0119pu czasowego 12 godzin mi\u0119dzy wynurzeniem na powierzchni\u0119 a lotem.
(b) Dla wielokrotnego nurkowania w ci\u0105gu dnia lub kilku dni nurkowania, sugeruje si\u0119 zachowanie minimalnego odst\u0119pu czasowego 18 godzin mi\u0119dzy wynurzeniem na powierzchni\u0119 a lotem.
(c) Dla nurkowa\u0144 wymagaj\u0105cych przystank\u00f3w dekompresyjnych, istniej\u0105 niewielkie dowody na bazie kt\u00f3rych oparto zalecenia, lecz ostro\u017cnym wydaje si\u0119 odst\u0119p czasowy, mi\u0119dzy wynurzeniem na powierzchni\u0119 a lotem, znacz\u0105co d\u0142u\u017cszy ni\u017c 18 godzin.
<\/p>\n
Badania DAN by\u0142y przeznaczone do oszacowania odst\u0119p\u00f3w czasowych od wynurzenia na powierzchni\u0119, poprzedzaj\u0105cych lot, wymaganych po najd\u0142u\u017cszym spodziewanym nieograniczonym nurkowaniu rekreacyjnym pojedynczym lub powt\u00f3rzeniowym. Drugie, sponsorowane przez Marynark\u0119 studia, rozpocz\u0119to w 2002 i s\u0105 one kontynuowane. Ich celem jest przebadanie kr\u00f3tkich nurkowa\u0144 bez przystank\u00f3w oraz nurkowa\u0144 dekompresyjnych, kt\u00f3re poprzednio by\u0142y pomini\u0119te. Do dzi\u015b, w 368 ekspozycjach wyst\u0105pi\u0142y cztery incydenty DCS i siedem „drobiazg\u00f3w” (marginalne DCS lub niegro\u017ane objawy, kt\u00f3re trwa\u0142y mniej ni\u017c jedn\u0105 godzin\u0119).
<\/p>\n
Badania por\u00f3wnawcze przypadk\u00f3w w zwi\u0105zku z lataniem po nurkowaniu Zwi\u0105zki ryzyka DCS z odst\u0119pem czasowym od wynurzenia na powierzchni\u0119 do latania by\u0142y r\u00f3wnie\u017c studiowane w badaniu por\u00f3wnawczym przypadk\u00f3w z 382 przypadkami z danych o urazach zgromadzonych przez DAN i 245-osobowej grupie kontrolnej nurk\u00f3w bez uraz\u00f3w z Project Dive Exploration (9).<\/p>\n
Badania por\u00f3wnawcze przypadk\u00f3w nie mog\u0105 zmierzy\u0107 absolutnego ryzyka, poniewa\u017c nie jest znana ca\u0142kowita populacja zagro\u017cona, sprawdzaj\u0105 one, aby zobaczy\u0107, czy potencjalny czynnik ryzyka wyst\u0119puje cz\u0119\u015bciej w przypadkach ni\u017c w grupie kontrolnej. Charakterystyki nurka i profilu nurkowania by\u0142y kontrolowane statystycznie. W pr\u00f3bach do\u015bwiadczalnych, ryzyko DCS zwi\u0119ksza\u0142o si\u0119, gdy zmniejsza\u0142 si\u0119 okres przebywania na powierzchni i stwierdzono, \u017ce zwi\u0119ksza si\u0119 ono z maksymaln\u0105 g\u0142\u0119boko\u015bci\u0105 nurkowania w jego ostatnim dniu.
<\/p>\n
Badania por\u00f3wnawcze przypadk\u00f3w mierz\u0105 zmiany wzgl\u0119dnego zagro\u017cenia w jednych warunkach w stosunku do zagro\u017cenia w pewnych innych warunkach. Na przyk\u0142ad, analiza stwierdza, \u017ce je\u017celi wzgl\u0119dne zagro\u017cenie DCS po nurkowaniu na 60 fsw (18 msw) i 24-godzinnym okresie pobytu na powierzchni by\u0142o zdefiniowane jako jeden, wzgl\u0119dne zagro\u017cenie po nurkowaniu na 60 fsw (18 msw) i 12-godzinnym okresie na powierzchni by\u0142o 2,5 razy wi\u0119ksze, a wzgl\u0119dne zagro\u017cenie po nurkowaniu na 130 fsw (40 msw) i 12-godzinnym okresie na powierzchni, by\u0142o siedem razy wi\u0119ksze.
<\/p>\n
Z 382 przypadk\u00f3w FAD DCS w por\u00f3wnawczym badaniu przypadk\u00f3w, 34 procent odczeka\u0142o przed lataniem d\u0142u\u017cej ni\u017c 24 godziny. Jest to niesp\u00f3jne z uzgodnionymi wskaz\u00f3wkami FAD, gdzie, bazuj\u0105c na pr\u00f3bach w komorze, stwierdzono, \u017ce wystarczaj\u0105ce dla powtarzanego nurkowania by\u0142o 18 godzin.
<\/p>\n
Poniewa\u017c pr\u00f3by do\u015bwiadczalne by\u0142y przeprowadzane z suchymi, pozostaj\u0105cymi w spoczynku podmiotami, mo\u017cna by zapyta\u0107, czy nurkowie rekreacyjni s\u0105 w wi\u0119kszym stopniu zagro\u017ceni DCS ni\u017c podmioty w pr\u00f3bach przeprowadzanych w komorze? Je\u017celi tak, co zwi\u0119ksza zagro\u017cenie? Badania por\u00f3wnawcze przypadk\u00f3w da\u0142y pewne spostrze\u017cenie. Je\u017celi wzgl\u0119dne zagro\u017cenie DCS po nurkowaniu na 60 fsw (18 msw) i 36-godzinnym okresie pobytu na powierzchni by\u0142o zdefiniowane jako jeden, wzgl\u0119dne zagro\u017cenie po 24-godzinnym okresie na powierzchni by\u0142o 1,7 razy wi\u0119ksze, a po 12-godzinnym okresie na powierzchni, by\u0142o 4,2 razy wi\u0119ksze.<\/p>\n
Dlatego, badania por\u00f3wnawcze przypadk\u00f3w nurk\u00f3w rekreacyjnych sugeruj\u0105, \u017ce mo\u017cna by dostarczy\u0107 dodatkowego zabezpieczenia przez odczekanie d\u0142u\u017csze ni\u017c 24 godziny, lecz ze zmniejszaj\u0105cym si\u0119 wynikiem przy coraz mniejszym zagro\u017ceniu, gdy okres przebywania na powierzchni wyd\u0142u\u017ca jeszcze bardziej.
Latanie z objawami DCS Jedno z bada\u0144 danych DAN z lat 1987-1990 pokaza\u0142o, \u017ce 5,6 procent z 1159 incydent\u00f3w DCS wyst\u0105pi\u0142o podczas lub po locie, podczas gdy 13,8 procent mia\u0142o objawy ju\u017c przed lotem (9). Raporty nurkowania DAN z lat 2000-2004 wskaza\u0142y, \u017ce 7,1 procent z 2438 incydent\u00f3w DCS wyst\u0105pi\u0142o podczas lub po podr\u00f3\u017cy powietrznej, podczas gdy 10 procent mia\u0142o objawy ju\u017c przed lotem (10-14).
<\/p>\n
Poniewa\u017c latanie jest dodanym stresem dekompresyjnym, badano skutki latania z objawami na okoliczno\u015b\u0107 drastyczno\u015bci przypadku i wyniku leczenia (9). Powaga przypadku by\u0142a mierzona przez ostateczn\u0105 diagnoz\u0119 DCS typu II w przeciwie\u0144stwie do DCS typu I, a wynik leczenia by\u0142 mierzony jako pe\u0142ne wyleczenie po pierwszej dekompresji i ust\u0105pienie objaw\u00f3w pozosta\u0142o\u015bciowych w trzy miesi\u0105ce po wszystkich dekompresjach.
<\/p>\n
Te miary ci\u0119\u017cko\u015bci DCS by\u0142y por\u00f3wnywane dla nurk\u00f3w, kt\u00f3rzy byli poddani dekompresji i nie latali oraz dla nurk\u00f3w, kt\u00f3rzy odkryli objawy podczas lub po locie, a nast\u0119pnie byli poddani dekompresji. Na wszystkie trzy miary powagi niekorzystnie wp\u0142yn\u0119\u0142o latanie z objawami: DCS typu II by\u0142a 1,6 razy bardziej prawdopodobna, niepe\u0142ne wyleczenie by\u0142o 1,8 razy bardziej prawdopodobne, a objawy pozosta\u0142o\u015bciowe by\u0142y 2,7 razy.
<\/p>\n
Podobna analiza dla nurk\u00f3w, kt\u00f3rzy odczekiwali przed lotem kr\u00f3cej ni\u017c 24 godziny, ocenia\u0142a wynik leczenia na podstawie objaw\u00f3w pozosta\u0142o\u015bciowych po wszystkich dekompresjach (15). Grup\u0119 referencyjn\u0105 stanowili nurkowie, kt\u00f3rzy nie latali. Istnia\u0142y dwie grupy por\u00f3wnawcze: (a) nurkowie z objawami przed lataniem; oraz (b) nurkowie z objawami po lataniu.
<\/p>\n
Z nurk\u00f3w, kt\u00f3rzy nie latali, 38 procent posiada\u0142o objawy pozosta\u0142o\u015bciowe po wszystkich dekompresjach, w por\u00f3wnaniu do 49 procent pozosta\u0142o\u015bci u nurk\u00f3w, kt\u00f3rzy latali z objawami (OR=1,5) i 46 procent pozosta\u0142o\u015bci u nurk\u00f3w, kt\u00f3rzy odkryli objawy po lataniu (OR=1,3). Nurkowie z objawami organicznymi (zm\u0119czenie, nudno\u015bci, vertigo) mieli w 31 procentach wyst\u0105pienia pozosta\u0142o\u015bci. Nurkowie z b\u00f3lem mieli 40 procent wyst\u0105pie\u0144 pozosta\u0142o\u015bci i iloraz szans (OR) r\u00f3wny 1,5, z objawami organicznymi jak w grupie kontrolnej. Nurkowie z lekkimi objawami neurologicznymi posiadali 40 procent pozosta\u0142o\u015bci z OR=1,4, a ci z powa\u017cnymi objawami neurologicznymi mieli 45 procent pozosta\u0142o\u015bci z OR=1,8.
<\/p>\n
Latanie z objawami jest spraw\u0105 edukacji nurka (np., „Nie r\u00f3b tego!”) lecz r\u00f3wnie\u017c zwi\u0105zane jest z powietrzn\u0105 ewakuacj\u0105 poszkodowanych nurk\u00f3w z odleg\u0142ego miejsca nurkowania do o\u015brodka hiperbarycznego (16). Pytanie brzmi, czy wszyscy nurkowie z podejrzeniami uraz\u00f3w dekompresyjnych musz\u0105 by\u0107 transportowani sanitark\u0105 powietrzn\u0105 przy sztucznym ci\u015bnieniu powierzchni morza lub czy nurkowie z objawami \u0142agodnymi mog\u0105 by\u0107 transportowania samolotem pasa\u017cerskim (standardowy ci\u015bnienie kabiny, ci\u015bnienie ni\u017csze ni\u017c na poziomie morza). Wp\u0142yw czasu do lotu mo\u017ce by\u0107 w tym wzgl\u0119dzie wa\u017cny.
<\/p>\n
Stu dwudziestu sze\u015bciu nurk\u00f3w, kt\u00f3rzy latali z objawami, zosta\u0142o podzielonych na dwie grupy: tych kt\u00f3rzy czekali mniej ni\u017c 24 godziny przed lotem i tych, kt\u00f3rzy czekali d\u0142u\u017cej ni\u017c 24 godziny. Grup\u0119 por\u00f3wnawcz\u0105 stanowi\u0142o 1509 przypadk\u00f3w tych, kt\u00f3rzy nie latali. Nurk\u00f3w podzielono wed\u0142ug powagi przypadku.
<\/p>\n
Gdy sprawdzono wp\u0142yw okresu od wynurzenia do lotu, dekompresja by\u0142a r\u00f3wnie skuteczna dla nurk\u00f3w, kt\u00f3rzy wyczekiwali przed lotem ponad 24 godziny (73 procent pe\u0142nego ust\u0105pienia), jak i dla nurk\u00f3w, kt\u00f3rzy nie latali (71 procent). Jednak, nurkowie, kt\u00f3rzy wyczekiwali przed lotem kr\u00f3cej ni\u017c 24 godziny, mieli tylko 34 procent pe\u0142nego ust\u0105pienia w\u015br\u00f3d tych z powa\u017cnymi objawami neurologicznymi, podczas gdy u 53 procent tych nurk\u00f3w z \u0142agodnymi objawami mia\u0142o miejsce pe\u0142ne ust\u0105pienie. Czas do lotu nie wydawa\u0142 si\u0119 wywiera\u0107 wp\u0142ywu na b\u00f3l.<\/p>\n
Latanie po leczeniu dekompresyjnym<\/strong> Najcz\u0119\u015bciej zalecane op\u00f3\u017anienie przed lotem okre\u015bla si\u0119 na trzy dni po leczeniu. Wp\u0142yw latania na pogorszenie po kuracji wydaje si\u0119 stabilizowa\u0107 w trzy do czterech dni, lecz obserwacja ta oparta jest na danych w\u0105tpliwej jako\u015bci. Jednak, dla nurk\u00f3w z trwaj\u0105cymi po rekompresji objawami, wydaje si\u0119 jasnym, \u017ce trzy dni s\u0105 niewystarczaj\u0105ce do unikni\u0119cia pogorszenia objaw\u00f3w podczas lotu. Bardziej definitywne zrozumienie FAT b\u0119dzie wymaga\u0142o dalszych danych o: (a) stopniu pogorszenia przy braku latania oraz wp\u0142ywie latania na powag\u0119, oraz (b) trwaniu objaw\u00f3w, kt\u00f3re pogarszaj\u0105 si\u0119 w por\u00f3wnaniu z pogorszeniem bez latania.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" W 1989, DAN uczestniczy\u0142a w pierwszym seminarium o lataniu po nurkowaniu (flying after diving – FAD). By\u0142o to sponsorowane przez Undersea and Hyperbaric Medical Society…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":11374268,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[388],"tags":[],"authors":[860],"class_list":["post-11386610","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-artykuly","authors-dan-europe-staff-pl_pl"],"acf":[],"yoast_head":"\n
Latanie po leczeniu (flying after treatment – FAT) wyst\u0119puje, gdy nurek kt\u00f3ry by\u0142 ju\u017c leczony na DCI (zesp\u00f3\u0142 zaburze\u0144 dekompresyjnych, obejmuj\u0105cy DCS i t\u0119tniczy zator gazowy) podlega wt\u00f3rnej dekompresji podczas ekspozycji na wysoko\u015b\u0107 (17). Wa\u017cnym pytaniem jest, jak d\u0142ugo musi czeka\u0107 nurek po leczeniu, zanim b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 lata\u0107 w samolocie pasa\u017cerskim z utrzymywanym ci\u015bnieniem.
<\/p>\n