{"id":11386612,"date":"2012-10-15T00:00:00","date_gmt":"2012-10-14T22:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/alertdiver.eu\/bez-kategorii\/nurkowac-lub-nie-nurkowac-z-bleomycyna\/"},"modified":"2012-10-15T00:00:00","modified_gmt":"2012-10-14T22:00:00","slug":"nurkowac-lub-nie-nurkowac-z-bleomycyna","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/alertdiver.eu\/pl_PL\/artykuly\/nurkowac-lub-nie-nurkowac-z-bleomycyna\/","title":{"rendered":"Nurkowac lub nie nurkowac z bleomycyn\u0105"},"content":{"rendered":"

(Uwaga wydawcy: poni\u017cszy materia\u0142 jest skr\u00f3con\u0105 wersj\u0105 artyku\u0142u opublikowanego w Aviation, Space, and Environmental Medicine – Vol. 82, No 8, August 2011<\/em>)<\/p>\n

Wprowadzenie<\/strong>
Bleomycyna jest czynnikiem chemoterapeutycznym u\u017cywanym do leczenia raka j\u0105der i ch\u0142oniak\u00f3w. Jednak\u017ce, badania z roku 1960 ujawni\u0142y jej toksyczno\u015b\u0107 p\u0142ucn\u0105, prowadz\u0105c\u0105 do wywo\u0142anego bleomecyn\u0105 zapalenia p\u0142uc (bleomycin-induced pneumonitis – BIP).<\/strong><\/p>\n

Toksyczno\u015b\u0107 p\u0142ucna dotyczy w g\u0142\u00f3wnej mierze tkanki \u0142\u0105cznej a najwcze\u015bniejsze wykrycie idiomatycznego zw\u0142\u00f3knienia p\u0142uc mo\u017cna uzyska\u0107 przez kolejne pomiary zdolno\u015bci dyfuzji tlenku  w\u0119gla (DLCO), kt\u00f3re mog\u0105 wskazywa\u0107 obecno\u015b\u0107 utajonych zmian p\u0142ucnych. Nara\u017cenie na wysokie st\u0119\u017cenie tlenu FiO2 w okresie oko\u0142ooperacyjnym i pooperacyjnym u pacjent\u00f3w z  uprzedni\u0105 terapi\u0105 bleomecyn\u0105 mo\u017ce doprowadzi\u0107 do utajonego idiomatycznego zw\u0142\u00f3knienia p\u0142uc. Rak j\u0105dra jest najbardziej powszechn\u0105 chorob\u0105 z\u0142o\u015bliw\u0105 u m\u0119\u017cczyzn w wieku 20-34 lat; stopie\u0144 prze\u017cycia wynosi u nich ponad 90%. W tej grupie wiekowej, wielu ozdrowie\u0144c\u00f3w praktykuje sporty plenerowe, takie jak nurkowanie, u\u017cywaj\u0105c do oddychania g\u0142\u00f3wnie spr\u0119\u017conego powietrza (21% tlenu, FiO2 = 0,21 bara). <\/p>\n

Podczas nurkowania cz\u0105stkowe ci\u015bnienie tlenu zwi\u0119ksza si\u0119 w funkcji wzrostu ci\u015bnienia wody. Podczas nurkowania na g\u0142\u0119boko\u015b\u0107 20 m, gdzie ci\u015bnienie powietrza wynosi 3 bary, stopie\u0144 st\u0119\u017cenia tlenu w powietrzu wdychanym (FiO2) wyniesie 0,63 Bara. Bazuj\u0105c na tym obliczeniu, po terapii bleomycyn\u0105, wi\u0119kszo\u015b\u0107 klinicyst\u00f3w b\u0119dzie niech\u0119tnych do wyra\u017cenia zgody na nurkowanie z akwalungiem ze wzgl\u0119du na ryzyko toksyczno\u015bci p\u0142ucnej spowodowanej tym wysokim wska\u017anikiem FiO2. Jednak\u017ce, niekt\u00f3re z bada\u0144 u pacjent\u00f3w leczonych uprzednio bleomycyn\u0105 pokaza\u0142y, \u017ce zwi\u0119kszony FiO2 (0,40-0,87) w okresie oko\u0142ooperacyjnym nie przyczyni\u0142 si\u0119 w znacz\u0105cym stopniu do powik\u0142a\u0144 p\u00f3\u017anych postaci BIP lub zw\u0142\u00f3knienia p\u0142uc i ko\u0144czy\u0142o si\u0119 konkluzj\u0105, \u017ce oko\u0142ooperacyjne ograniczenia dotycz\u0105ce tlenu nie by\u0142y konieczne. <\/p>\n

Niekt\u00f3rzy lekarze pozwalaj\u0105 pacjentom leczonym bleomycyn\u0105 kontynuowa\u0107 nurkowanie z akwalungiem bez \u017cadnych ogranicze\u0144; odwo\u0142uj\u0105 si\u0119 oni do do\u015bwiadcze\u0144 nurk\u00f3w w ich klinicznej populacji, kt\u00f3rzy wznowili nurkowanie bez komplikacji p\u00f3\u017anej postaci BIP, zw\u0142\u00f3knienia lub barotraumy p\u0142uc. Prezentujemy tutaj algorytm, oparty na najlepszych \u015bwiadectwach z literatury onkologicznej, anestezjologii i medycyny nurkowej, kt\u00f3ry mo\u017cna u\u017cy\u0107 do oceny pacjent\u00f3w leczonych bleomycyn\u0105, kt\u00f3rzy chc\u0105 wznowi\u0107 lub rozpocz\u0105\u0107 nurkowanie. Wykorzystali\u015bmy algorytm do przebadania zdatno\u015bci 16 nurk\u00f3w sportowych (14 m\u0119\u017cczyzn, 2 kobiet) leczonych bleomycyn\u0105 z powodu raka kom\u00f3rek zarodkowych lub choroby Hodgkin’a.<\/p>\n

Methody<\/strong>
Algorytm (Rys. 1) podzielono na dwucz\u0119\u015bciowe badanie. Pierwsza cz\u0119\u015b\u0107 obejmowa\u0142a og\u00f3ln\u0105 histori\u0119 medyczn\u0105, specyficzn\u0105 histori\u0119 medyczn\u0105 w odniesieniu do raka i leczenia bleomycyn\u0105, dokumentacj\u0119 nurkowa\u0144 przed (i je\u017celi stosowne) po ujawnieniu raka oraz obszerne testy funkcji p\u0142ucnych, w\u0142\u0105czaj\u0105c spirometri\u0119, obj\u0119to\u015b\u0107 zalegaj\u0105c\u0105 i pojemno\u015b\u0107 dyfuzyjn\u0105 pojedynczego wdechu. Testy funkcji p\u0142ucnych powinny wykluczy\u0107 wszelkie nieprawid\u0142owo\u015bci, kt\u00f3re mog\u0142yby spowodowa\u0107 zagro\u017cenie nurka barotraum\u0105 p\u0142ucn\u0105.
Drugie badanie sk\u0142ada\u0142o si\u0119 z testu maksymalnego wysi\u0142ku rowerowego z bezpo\u015brednim pomiarem VO2, gazometri\u0105 krwi i monitorowaniem ECG. Poniewa\u017c istniej\u0105 pewne \u015bwiadectwa, \u017ce chemioterapia zwi\u0119ksza ryzyko wyst\u0105pienia chor\u00f3b kr\u0105\u017ceniowo- naczyniowych u pacjent\u00f3w z rakiem j\u0105dra, nasz algorytm obejmowa\u0142 wysi\u0142kowy test na rowerze, podczas kt\u00f3rego poziom zdatno\u015bci aerobicznej nie m\u00f3g\u0142 by\u0107 ni\u017cszy ni\u017c 80% przewidywanej warto\u015bci. Prowadzili\u015bmy r\u00f3wnie\u017c pomiary gazometryczne na pocz\u0105tku testu wysi\u0142kowego i przy maksymalnym obci\u0105\u017ceniu, aby oceni\u0107 nieprawid\u0142owo\u015bci dyfuzji, kt\u00f3re niekoniecznie s\u0105 widoczne w spoczynkowych testach dyfuzji.
 <\/p>\n

Na ko\u0144cu wykonywany by\u0142 wysokiej rozdzielczo\u015bci (HR) scan tomografi komputerowej(CT) p\u0142uc. W algorytmie tym uj\u0119te jest skanowanie HR-CT klatki piersiowej, maj\u0105ce wi\u0119ksz\u0105 czu\u0142o\u015b\u0107 ni\u017c standardowa radiografia klatki piersiowej do wykrywania nieprawid\u0142owo\u015bci tkanki mi\u0119kiszowej p\u0142uc. Testy funkcji p\u0142ucnych przeprowadzono z u\u017cyciem aparat\u00f3w V-max Encore. Spirometria, obj\u0119to\u015bci zalegaj\u0105ce, pletyzmografia, pojemno\u015b\u0107 dyfuzyjna pojedynczego wdechu (DLCO) i wsp\u00f3\u0142czynnik przenoszenia (DLCO\/VA) by\u0142y mierzone zgodnie z instrukcjami producenta. Warto\u015bci DLCO i DLCO\/ VA korygowano nast\u0119pnie dla warto\u015bci hemoglobiny (Hb).
Test wysi\u0142kowy przeprowadzano przy sta\u0142ej obecno\u015bci lekarza odczytuj\u0105cego wysi\u0142kowy ECG i pobieraj\u0105cego pr\u00f3bki gazometryczne. Gazometria t\u0119tnicza by\u0142a mierzona z  u\u017cyciem konwencjonalnego analizatora.<\/p>\n

Om\u00f3wienie<\/strong>
Wszyscy pacjenci przed chorob\u0105 byli aktywnymi sportowcami; niekt\u00f3rzy z nich kontynuowali nurkowanie po terapii, inni, za rad\u0105 swoich lekarzy, wstrzymali nurkowanie. Bazuj\u0105c na naszym algorytmie, 12 z 16 pacjent\u00f3w mog\u0142oby  uzyska\u0107 pozytywn\u0105 opini\u0119 dotycz\u0105c\u0105 wznowienia nurkowania. Jednak\u017ce r\u00f3\u017cnica w ilo\u015bci (ex-)pacjent\u00f3w uznanych za zdatnych w dw\u00f3ch grupach (rak j\u0105dra\/kom\u00f3rek zarodnikowych versus choroba Hodgkina) wskazuje, \u017ce szczeg\u00f3lna ostro\u017cno\u015b\u0107 jest wymagana u pacjent\u00f3w Hodgkina leczonych po\u0142\u0105czon\u0105 terapi\u0105 bleomycyn\u0105\/radioterapi\u0105 ze wzgl\u0119du na zwi\u0119kszone ryzyko problem\u00f3w p\u0142ucnych wywo\u0142anych promieniowaniem.
Nasz algorytm dla nurk\u00f3w bazuje na ryzyku wyst\u0105pienia barotraumy p\u0142ucnej. Ograniczaj\u0105ce nieprawid\u0142owo\u015bci (jak pokazuj\u0105 testy spirometryczne) zmniejszaj\u0105 podatno\u015b\u0107 p\u0142uc i pogarszaj\u0105 transfer gaz\u00f3w: Nurkowanie jest wi\u0119c przeciwwskazane.
 <\/p>\n

Kliniczne i subkliniczne zw\u0142\u00f3knienie p\u0142uc b\u0119dzie skutkowa\u0107 mniej elastycznymi p\u0142ucami, umieszczaj\u0105c nurka w grupie ryzyka odmy op\u0142ucnowej, odmy \u015br\u00f3dpiersiowej oraz gazowego zatoru t\u0119tniczego (AGE). Uwi\u0119zienie powietrza z powodu nieprawid\u0142owo\u015bci tkanki mi\u0119kiszowej, lokalnego zw\u0142\u00f3knienia tkanki i tworzenia si\u0119 p\u0119cherzycy stanowi\u0105 r\u00f3wnie\u017c czynnik ryzyka. Dlatego te\u017c, wymogiem wst\u0119pnym tego algorytmu jest skanowanie HR-CT klatki piersiowej, maj\u0105ce wi\u0119ksz\u0105 czu\u0142o\u015b\u0107 ni\u017c standardowa radiografia klatki piersiowej do wykrywania nieprawid\u0142owo\u015bci tkanki mi\u0119kiszowej p\u0142uc. <\/p>\n

Nurkowanie jest forsown\u0105 aktywno\u015bci\u0105. Nurek musi by\u0107 zdolny sprosta\u0107 wymaganiom fizycznym specyficznego \u015brodowiska podwodnego, np., silnemu pr\u0105dowi, (ewentualnej) potrzebie ratowania partnera nurkowego, itp. Badacze medyczni musz\u0105 mie\u0107 pewno\u015b\u0107, \u017ce kandydat jest wystarczaj\u0105co zdatny ze wzgl\u0119du na sprawno\u015b\u0107 aerobiczn\u0105.
Wyra\u017aniej m\u00f3wi\u0105c, wi\u0119kszo\u015b\u0107 m\u0142odych pacjent\u00f3w raka wymaga co najmniej 6 miesi\u0119cy do 1 roku zanim b\u0119d\u0105 oni wystarczaj\u0105co sprawni do podj\u0119cia sportu i nurkowania. Dlatego, nasz algorytm zawiera test wysi\u0142kowy.
Kontrowersje na temat nurkowania po terapii bleomycyn\u0105 trwaj\u0105. Podej\u015bcie konserwatywne oparte jest na badaniach klinicznych i badaniach zwierz\u0105t, kt\u00f3re silnie wspieraj\u0105 zwi\u0105zki mi\u0119dzy toksyczno\u015bci\u0105 bleomycyny i terapi\u0105 tlenow\u0105.<\/p>\n

Wi\u0119kszo\u015b\u0107<\/strong>
tych bada\u0144 datuje si\u0119 na lata osiemdziesi\u0105te i raportuje niepotwierdzone odkrycia kliniczne komplikacji p\u0142ucnych przypisywanych wysokiemu stopniowi wzbogacenia tlenem wdychanego powietrza. Badania zwierz\u0105t przynios\u0142y sprzeczne wyniki: niekt\u00f3re badania rozmaitych czynnik\u00f3w wp\u0142ywaj\u0105cych na zachorowalno\u015b\u0107 p\u0142ucn\u0105 po ekspozycj\u0105 na bleomycyn\u0119 konkluduj\u0105, \u017ce nie ma ona znacz\u0105cego wp\u0142ywu na toksyczno\u015b\u0107 p\u0142ucn\u0105. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 innych bada\u0144 na zwierz\u0119tach wspiera\u0142a dane dotycz\u0105ce toksyczno\u015bci tlenowej.
Bardziej liberalne podej\u015bcie poradnictwa zwi\u0105zanego z nurkowaniem odnosi si\u0119 do bada\u0144 z anestezjologii, kt\u00f3re nie znajduj\u0105 zwi\u0119kszonej procentowo ilo\u015bci problem\u00f3w p\u0142ucnych (6,8%) u 835 pacjent\u00f3w leczonych bleomycyn\u0105.
Inna grupa przebada\u0142a 77 pacjent\u00f3w z przeci\u0119tnym FiO2 wynosz\u0105cym 0,87 przez 56 min. i \u015br\u00f3doperacyjnym FiO2 0,4 przez 8 godzin; autorzy wnioskuj\u0105, \u017ce w wielorakich analizach FiO2 nie by\u0142 znacz\u0105cym czynnikiem przyczyniaj\u0105cym si\u0119 do powik\u0142a\u0144.
 <\/p>\n

W rzadkich sytuacjach, gdy pacjent leczony bleomycyn\u0105 wznawia\u0142 nurkowanie i rozwija\u0142a si\u0119 u niego DCS, wymaga\u0142 on natychmiastowej terapii hiperbarycznej. Standardowe tabele leczenia posiadaj\u0105 FiO2 2,0-2,8 bara przez 4-8 godz., kt\u00f3ry m\u00f3g\u0142by potencjalnie wywo\u0142a\u0107 uszkodzenie p\u0142uc, zw\u0142\u00f3knienie i BIP, wi\u0119c nurkowie powinni by\u0107 informowani o zagro\u017ceniach. Jednak\u017ce w raporcie o 11 pacjentach z bleomycyn\u0105 poddanych hiperbarycznej terapii tlenowej dla leczenia popromiennego, ilo\u015b\u0107 kuracji hiperbarycznych mie\u015bci\u0142a si\u0119 w zakresie 8 do 44, z FiO2 2,0 bary przez 2 godziny ka\u017cdej terapii. Tylko jeden pacjent odczuwa\u0142 znacz\u0105cy dyskomfort w obr\u0119bie klatki piersiowej i obiektywny spadek (50%) zdolno\u015bci dyfuzyjnej, kt\u00f3ry rozwi\u0105zano przerw\u0105 w cyklu kuracji. Og\u00f3lna rada dawana przez mi\u0119dzynarodow\u0105 spo\u0142eczno\u015b\u0107 hiperbaryczn\u0105 jest tak, \u017ce po podawaniu bleomycyny dla hiperbarycznej terapii tlenowej prawdopodobnie bezpieczny jest okres jednego roku.
Nasze badania maj\u0105 pewne ograniczenia. Po pierwsze, stronniczo\u015b\u0107 wyboru badanej populacji. Tylko pacjenci, kt\u00f3rzy s\u0105 sprawni fizycznie b\u0119d\u0105 po leczeniu bleomycyn\u0105 kontynuowali sporty, zw\u0142aszcza nurkowanie, oraz uczestniczyli w badaniach. R\u00f3wnie\u017c magazyny (nurkowe), w kt\u00f3rych by\u0142y publikowane nasze og\u0142oszenia przyczyni\u0142y si\u0119 do stronniczo\u015bci wyboru.
 <\/p>\n

Po drugie, nasze badania obejmuj\u0105 niewielk\u0105 grupk\u0119 pacjent\u00f3w z rakiem j\u0105dra\/kom\u00f3rek zarodnikowych lub chorob\u0105 Hodgkina, kt\u00f3rzy mog\u0105 r\u00f3\u017cni\u0107 si\u0119 zar\u00f3wno w rodzaju, jak i rozmiarze\/fazie ich choroby. Trzech z 16 pacjent\u00f3w (uznanych, zgodnie z naszym protoko\u0142em, za niezdatnych do nurkowania) poddanych by\u0142o napromieniowaniu klatki piersiowej w ramach leczenia Hodgkina; zmiany zw\u0142\u00f3knieniowe w ich p\u0142ucach mo\u017cna by przypisa\u0107 napromieniowaniu, a nie terapii bleomycyn\u0105. P\u0142uca s\u0105 szczeg\u00f3lnie wra\u017cliwe na promieniowanie i nieprawid\u0142owe wyniki radiograficzne lub ograniczaj\u0105ce zmiany w testowanych funkcjach p\u0142ucnych s\u0105 zg\u0142aszane u ponad 30% pacjent\u00f3w przyjmuj\u0105cych bezpo\u015brednio lub po\u015brednio napromieniowanie p\u0142uc.
 <\/p>\n

Po trzecie, zgoda na nurkowanie do g\u0142\u0119boko\u015bci 25 m (FiO2 0,7 bara) bez u\u017cycia nitroxu wci\u0105\u017c nie jest oparta na \u015bwiadectwach i opinie przedstawiane przez autor\u00f3w b\u0119d\u0105 postrzegane jako umiarkowanie konserwatywne przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 do\u015bwiadczonych nurk\u00f3w lub instruktor\u00f3w. Konkluduj\u0105c, istnieje potrzeba algorytmu wspomagaj\u0105cego mi\u0119dzynarodow\u0105 spo\u0142eczno\u015b\u0107 lekarzy nurkowych przy badaniu nurk\u00f3w leczonych bleomycyn\u0105.
W\u015br\u00f3d milion\u00f3w nurk\u00f3w rekreacyjnych na \u015bwiecie, znacz\u0105ca procentowo ilo\u015b\u0107 m\u0142odych ludzi by\u0142a leczona bleomycyn\u0105. Istnieje wiele opinii dotycz\u0105cych bleomycyny i nurkowania i, chocia\u017c informacje nie s\u0105 jeszcze poparte dowodami, wierzymy, \u017ce nasze algorytmy dadz\u0105 cenny przyczynek do tej dyskusji.
My\u015blimy, \u017ce jest rozs\u0105dnym zezwolenie starannie wybranym pacjentom na wznowienie nurkowania po terapii bleomycyn\u0105, lecz z pewnymi wa\u017cnymi ograniczeniami.<\/p>\n

 <\/p>\n

Wyniki<\/strong>
Z 16 pacjent\u00f3w z naszych bada\u0144, 11 by\u0142o leczonych bleomycyn\u0105 z powodu raka j\u0105dra lub kom\u00f3rek zarodkowych, a 5 z powodu choroby Hodgkina. Wszyscy pacjenci, z wyj\u0105tkiem jednego, byli niepal\u0105cy.<\/p>\n

Spirometria<\/strong>
Warto\u015bci spirometryczne (w\u0142\u0105cznie z krzywymi przep\u0142yw-obj\u0119to\u015b\u0107) by\u0142y w normie, z wyj\u0105tkiem jednego pacjenta (grupa Hodgkin), kt\u00f3ry mia\u0142 niskie warto\u015bci VC i przewidywanej warto\u015bci FEV1. U tego ostatniego pacjenta dystrybucja obj\u0119to\u015bci zalegaj\u0105cej\/ ca\u0142kowitej pojemno\u015bci p\u0142uc (RV\/TLC) wynosi\u0142a oko\u0142o 75 % warto\u015bci przewidywanej, sugeruj\u0105c nieprawid\u0142owo\u015bci ograniczaj\u0105ce. Dlatego te\u017c, ju\u017c po spirometrii w algorytmie by\u0142 on uznany za niezdatnego do nurkowania.<\/p>\n

Zdolno\u015b\u0107 dyfuzyjna<\/strong>
Wi\u0119kszo\u015b\u0107 pacjent\u00f3w mia\u0142a niskie warto\u015bci dyfuzji i zdolno\u015bci dyfuzyjnej w spoczynku, lecz mie\u015bci\u0142y si\u0119 one w zakresie warto\u015bci referencyjnych. Test wysi\u0142kowy\/gazometria t\u0119tnicza  Podczas testu wysi\u0142kowego, wszyscy pacjenci mieli normaln\u0105 gazometri\u0119 krwi, wskazuj\u0105c\u0105 na normaln\u0105 wentylacj\u0119 i dyfuzj\u0119 oraz normalne ECG i ci\u015bnienie krwi. U 9 pacjent\u00f3w warto\u015bci PaO2 (ci\u015bnienie parcjalne tlenu w krwi t\u0119tniczej) ulega\u0142y zwi\u0119kszeniu, 6 pacjent\u00f3w wykazywa\u0142o nieznacz\u0105cy spadek (<10%) lecz normaln\u0105 tolerancj\u0119 wysi\u0142kow\u0105, a u jednego pacjenta warto\u015bci gazometrii nie uzyskano ze wzgl\u0119du na problemy techniczne.<\/p>\n

Wysokiej rozdzielczo\u015bci skan CT <\/strong>
Z 16 pacjent\u00f3w, 4 mia\u0142o nieprawid\u0142owe skany CT ze zmianami zw\u0142\u00f3knieniowymi i\/lub uwi\u0119zieniem powietrza: pacjent 9 w grupie z rakiem j\u0105dra (pal\u0105cy) oraz 3 z tych 4 pacjent\u00f3w, kt\u00f3rzy byli leczeni z powodu choroby Hodgkina bleomycyn\u0105 i dodatkowym napromieniowaniem klatki piersiowej i p\u0142uc.
Zgodnie z naszym algorytmem, 10 z 11 pacjent\u00f3w z rakiem j\u0105dra\/kom\u00f3rek zarodnikowych by\u0142o zdatnych do nurkowania w por\u00f3wnaniu do 2 z 5 pacjent\u00f3w z chorob\u0105 Hodgkina.<\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

(Uwaga wydawcy: poni\u017cszy materia\u0142 jest skr\u00f3con\u0105 wersj\u0105 artyku\u0142u opublikowanego w Aviation, Space, and Environmental Medicine – Vol. 82, No 8, August 2011) Wprowadzenie Bleomycyna jest…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":11374348,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[388],"tags":[],"authors":[1653],"class_list":["post-11386612","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-artykuly","authors-robert-a-van-hulst-pl_pl"],"acf":[],"yoast_head":"\nNurkowac lub nie nurkowac z bleomycyn\u0105 - Alert Diver<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/alertdiver.eu\/pl_PL\/artykuly\/nurkowac-lub-nie-nurkowac-z-bleomycyna\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Nurkowac lub nie nurkowac z bleomycyn\u0105 - Alert Diver\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"(Uwaga wydawcy: poni\u017cszy materia\u0142 jest skr\u00f3con\u0105 wersj\u0105 artyku\u0142u opublikowanego w Aviation, Space, and Environmental Medicine – Vol. 82, No 8, August 2011) Wprowadzenie Bleomycyna jest...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/alertdiver.eu\/pl_PL\/artykuly\/nurkowac-lub-nie-nurkowac-z-bleomycyna\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Alert Diver\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2012-10-14T22:00:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/alertdiver.eu\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/alert-diver-article-80.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2000\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1329\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"microfilla\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"microfilla\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"10 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/alertdiver.eu\/pl_PL\/artykuly\/nurkowac-lub-nie-nurkowac-z-bleomycyna\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/alertdiver.eu\/pl_PL\/artykuly\/nurkowac-lub-nie-nurkowac-z-bleomycyna\/\"},\"author\":{\"name\":\"microfilla\",\"@id\":\"https:\/\/alertdiver.eu\/pl_PL\/#\/schema\/person\/9ba7cb3f05522d75bf215ab2cf40b01b\"},\"headline\":\"Nurkowac lub nie nurkowac z bleomycyn\u0105\",\"datePublished\":\"2012-10-14T22:00:00+00:00\",\"dateModified\":\"2012-10-14T22:00:00+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/alertdiver.eu\/pl_PL\/artykuly\/nurkowac-lub-nie-nurkowac-z-bleomycyna\/\"},\"wordCount\":1978,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/alertdiver.eu\/pl_PL\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/alertdiver.eu\/pl_PL\/artykuly\/nurkowac-lub-nie-nurkowac-z-bleomycyna\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/alertdiver.eu\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/alert-diver-article-80.jpg\",\"articleSection\":[\"Artyku\u0142y\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/alertdiver.eu\/pl_PL\/artykuly\/nurkowac-lub-nie-nurkowac-z-bleomycyna\/\",\"url\":\"https:\/\/alertdiver.eu\/pl_PL\/artykuly\/nurkowac-lub-nie-nurkowac-z-bleomycyna\/\",\"name\":\"Nurkowac lub nie nurkowac z bleomycyn\u0105 - Alert Diver\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/alertdiver.eu\/pl_PL\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/alertdiver.eu\/pl_PL\/artykuly\/nurkowac-lub-nie-nurkowac-z-bleomycyna\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/alertdiver.eu\/pl_PL\/artykuly\/nurkowac-lub-nie-nurkowac-z-bleomycyna\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/alertdiver.eu\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/alert-diver-article-80.jpg\",\"datePublished\":\"2012-10-14T22:00:00+00:00\",\"dateModified\":\"2012-10-14T22:00:00+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/alertdiver.eu\/pl_PL\/artykuly\/nurkowac-lub-nie-nurkowac-z-bleomycyna\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/alertdiver.eu\/pl_PL\/artykuly\/nurkowac-lub-nie-nurkowac-z-bleomycyna\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/alertdiver.eu\/pl_PL\/artykuly\/nurkowac-lub-nie-nurkowac-z-bleomycyna\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/alertdiver.eu\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/alert-diver-article-80.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/alertdiver.eu\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/alert-diver-article-80.jpg\",\"width\":2000,\"height\":1329},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/alertdiver.eu\/pl_PL\/artykuly\/nurkowac-lub-nie-nurkowac-z-bleomycyna\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/alertdiver.eu\/pl_PL\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Nurkowac lub nie nurkowac z bleomycyn\u0105\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/alertdiver.eu\/pl_PL\/#website\",\"url\":\"https:\/\/alertdiver.eu\/pl_PL\/\",\"name\":\"Alert Diver Europe\",\"description\":\"Access, discover and share the latest diving safety content from DAN Europe.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/alertdiver.eu\/pl_PL\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/alertdiver.eu\/pl_PL\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/alertdiver.eu\/pl_PL\/#organization\",\"name\":\"Alert Diver Europe\",\"url\":\"https:\/\/alertdiver.eu\/pl_PL\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/alertdiver.eu\/pl_PL\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/alertdiver.eu\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/cropped-favicon.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/alertdiver.eu\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/cropped-favicon.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"Alert Diver Europe\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/alertdiver.eu\/pl_PL\/#\/schema\/logo\/image\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/alertdiver.eu\/pl_PL\/#\/schema\/person\/9ba7cb3f05522d75bf215ab2cf40b01b\",\"name\":\"microfilla\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/alertdiver.eu\/pl_PL\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/09f39449f14df8c3ad651888221bb907?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/09f39449f14df8c3ad651888221bb907?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"microfilla\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/microfilla.com\"],\"url\":\"https:\/\/alertdiver.eu\/pl_PL\/author\/microfilla\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Nurkowac lub nie nurkowac z bleomycyn\u0105 - Alert Diver","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/alertdiver.eu\/pl_PL\/artykuly\/nurkowac-lub-nie-nurkowac-z-bleomycyna\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Nurkowac lub nie nurkowac z bleomycyn\u0105 - Alert Diver","og_description":"(Uwaga wydawcy: poni\u017cszy materia\u0142 jest skr\u00f3con\u0105 wersj\u0105 artyku\u0142u opublikowanego w Aviation, Space, and Environmental Medicine – Vol. 82, No 8, August 2011) Wprowadzenie Bleomycyna jest...","og_url":"https:\/\/alertdiver.eu\/pl_PL\/artykuly\/nurkowac-lub-nie-nurkowac-z-bleomycyna\/","og_site_name":"Alert Diver","article_published_time":"2012-10-14T22:00:00+00:00","og_image":[{"width":2000,"height":1329,"url":"https:\/\/alertdiver.eu\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/alert-diver-article-80.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"microfilla","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"microfilla","Szacowany czas czytania":"10 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/alertdiver.eu\/pl_PL\/artykuly\/nurkowac-lub-nie-nurkowac-z-bleomycyna\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/alertdiver.eu\/pl_PL\/artykuly\/nurkowac-lub-nie-nurkowac-z-bleomycyna\/"},"author":{"name":"microfilla","@id":"https:\/\/alertdiver.eu\/pl_PL\/#\/schema\/person\/9ba7cb3f05522d75bf215ab2cf40b01b"},"headline":"Nurkowac lub nie nurkowac z bleomycyn\u0105","datePublished":"2012-10-14T22:00:00+00:00","dateModified":"2012-10-14T22:00:00+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/alertdiver.eu\/pl_PL\/artykuly\/nurkowac-lub-nie-nurkowac-z-bleomycyna\/"},"wordCount":1978,"publisher":{"@id":"https:\/\/alertdiver.eu\/pl_PL\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/alertdiver.eu\/pl_PL\/artykuly\/nurkowac-lub-nie-nurkowac-z-bleomycyna\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/alertdiver.eu\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/alert-diver-article-80.jpg","articleSection":["Artyku\u0142y"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/alertdiver.eu\/pl_PL\/artykuly\/nurkowac-lub-nie-nurkowac-z-bleomycyna\/","url":"https:\/\/alertdiver.eu\/pl_PL\/artykuly\/nurkowac-lub-nie-nurkowac-z-bleomycyna\/","name":"Nurkowac lub nie nurkowac z bleomycyn\u0105 - Alert Diver","isPartOf":{"@id":"https:\/\/alertdiver.eu\/pl_PL\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/alertdiver.eu\/pl_PL\/artykuly\/nurkowac-lub-nie-nurkowac-z-bleomycyna\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/alertdiver.eu\/pl_PL\/artykuly\/nurkowac-lub-nie-nurkowac-z-bleomycyna\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/alertdiver.eu\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/alert-diver-article-80.jpg","datePublished":"2012-10-14T22:00:00+00:00","dateModified":"2012-10-14T22:00:00+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/alertdiver.eu\/pl_PL\/artykuly\/nurkowac-lub-nie-nurkowac-z-bleomycyna\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/alertdiver.eu\/pl_PL\/artykuly\/nurkowac-lub-nie-nurkowac-z-bleomycyna\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/alertdiver.eu\/pl_PL\/artykuly\/nurkowac-lub-nie-nurkowac-z-bleomycyna\/#primaryimage","url":"https:\/\/alertdiver.eu\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/alert-diver-article-80.jpg","contentUrl":"https:\/\/alertdiver.eu\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/alert-diver-article-80.jpg","width":2000,"height":1329},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/alertdiver.eu\/pl_PL\/artykuly\/nurkowac-lub-nie-nurkowac-z-bleomycyna\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/alertdiver.eu\/pl_PL\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Nurkowac lub nie nurkowac z bleomycyn\u0105"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/alertdiver.eu\/pl_PL\/#website","url":"https:\/\/alertdiver.eu\/pl_PL\/","name":"Alert Diver Europe","description":"Access, discover and share the latest diving safety content from DAN Europe.","publisher":{"@id":"https:\/\/alertdiver.eu\/pl_PL\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/alertdiver.eu\/pl_PL\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/alertdiver.eu\/pl_PL\/#organization","name":"Alert Diver Europe","url":"https:\/\/alertdiver.eu\/pl_PL\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/alertdiver.eu\/pl_PL\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/alertdiver.eu\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/cropped-favicon.png","contentUrl":"https:\/\/alertdiver.eu\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/cropped-favicon.png","width":512,"height":512,"caption":"Alert Diver Europe"},"image":{"@id":"https:\/\/alertdiver.eu\/pl_PL\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/alertdiver.eu\/pl_PL\/#\/schema\/person\/9ba7cb3f05522d75bf215ab2cf40b01b","name":"microfilla","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/alertdiver.eu\/pl_PL\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/09f39449f14df8c3ad651888221bb907?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/09f39449f14df8c3ad651888221bb907?s=96&d=mm&r=g","caption":"microfilla"},"sameAs":["https:\/\/microfilla.com"],"url":"https:\/\/alertdiver.eu\/pl_PL\/author\/microfilla\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/alertdiver.eu\/pl_PL\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11386612","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/alertdiver.eu\/pl_PL\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/alertdiver.eu\/pl_PL\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alertdiver.eu\/pl_PL\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alertdiver.eu\/pl_PL\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11386612"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/alertdiver.eu\/pl_PL\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11386612\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alertdiver.eu\/pl_PL\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11374348"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/alertdiver.eu\/pl_PL\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11386612"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/alertdiver.eu\/pl_PL\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11386612"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/alertdiver.eu\/pl_PL\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11386612"},{"taxonomy":"authors","embeddable":true,"href":"https:\/\/alertdiver.eu\/pl_PL\/wp-json\/wp\/v2\/authors?post=11386612"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}