Wci\u0105\u017c sprawdzamy mo\u017cliwe zwi\u0105zki mi\u0119dzy ostrymi urazami nurkowymi komplikacjami neurologicznymi. Ta kwestia jest wci\u0105\u017c nierozwi\u0105zana i zwr\u00f3cili\u015bmy si\u0119 do ekspert\u00f3w z druga seri\u0105 pyta\u0144 aby lepiej zrozumie\u0107 pewne z efekt\u00f3w, jakie nurkowanie ma na m\u00f3zg.<\/p>\n
Jaki jest zwi\u0105zek mi\u0119dzy ograniczeniem sprawno\u015bci neuropsychologicznej i obecno\u015bci uszkodze\u0144 m\u00f3zgu?<\/strong><\/p>\n Moon<\/strong>: Jak na razie nikt nie zademonstrowa\u0142 takiego zwi\u0105zku u nurk\u00f3w.<\/p>\n Uzun<\/strong>: Obecno\u015b\u0107 uszkodze\u0144 m\u00f3zgu nie zawsze odzwierciedla ograniczenie w sprawno\u015bci neuropsychologicznej. Ale pewne badania wykaza\u0142y zwi\u0105zek pomi\u0119dzy uszkodzeniami istoty bia\u0142ej m\u00f3zgu upo\u015bledzeniem funkcji poznawczych u starszych os\u00f3b doros\u0142ych. Inne z kolei sugerowa\u0142y, \u017ce uszkodzenia oko\u0142okomorowe istoty bia\u0142ej by\u0142y pomocne w przewidywaniu wyst\u0105pienie w przysz\u0142o\u015bci demencji. Z drugiej strony, studia okre\u015blaj\u0105ce zwi\u0105zek miedzy uszkodzeniami m\u00f3zgu i neuropsychologiczn\u0105 sprawno\u015bci\u0105 nurk\u00f3w nie wykaza\u0142y \u017cadnego zwi\u0105zku.<\/p>\n Tetzlaff<\/strong>: Upo\u015bledzenie funkcji wykonawczych i pami\u0119ci zosta\u0142y w znacznym stopniu powi\u0105zane z uszkodzeniami istoty bia\u0142ej m\u00f3zgu.<\/p>\n Jak dobrowolny bezdech i hipoksja (niedotlenienie) ma si\u0119 do potencjalnych uszkodze\u0144 m\u00f3zgu u nurkuj\u0105cych ze wstrzymanym oddechem?<\/strong><\/p>\n Moon<\/strong>: Gdy nurkuj\u0105cy ze wstrzymanym oddechem osi\u0105gaj\u0105 powierzchni\u0119, poziom tlenu w ich krwi jest cz\u0119sto niski (hipoksemia), co mo\u017ce u niekt\u00f3rych z nich powodowa\u0107 trwaj\u0105c\u0105 kilka sekund utrat\u0119 przytomno\u015bci. Mo\u017cna za\u0142o\u017cy\u0107, \u017ce powtarzane epizody niedotlenienia jak te mog\u0105 w skumulowanym efekcie skutkowa\u0107 uszkodzeniem m\u00f3zgu.<\/p>\n Uzun<\/strong>: Kilka bada\u0144 zajmowa\u0142o si\u0119 uszkodzeniami m\u00f3zgu u nurkuj\u0105cych ze wstrzymanym oddechem. Jedno z ostatnich (Andersson et al., 2009) opisywa\u0142o zwi\u0119kszony poziom proteiny S100B, kt\u00f3ra jest markerem uszkodze\u0144 neurologicznych, niezw\u0142ocznie po dobrowolnym wstrzymaniu oddechu. Autorzy postulowali, \u017ce wywo\u0142ane przez hipoksj\u0119 uszkodzenia neurologiczne lub tymczasowe upo\u015bledzenie dzia\u0142ania bariery krew-m\u00f3zg mo\u017ce wp\u0142ywa\u0107 na to zjawisko. Czy dobrowolne wstrzymanie oddechu b\u0119dzie powodowa\u0142o uszkodzenia m\u00f3zgu w d\u0142ugiej perspektywie, to jeszcze trzeba b\u0119dzie odkry\u0107.<\/p>\n Tetzlaff<\/strong>: Przed\u0142u\u017cone wstrzymywanie oddechu zmniejsza natlenienie m\u00f3zgu. Mamy dowody z przypadk\u00f3w obturacyjnego bezdechu sennego, \u017ce tymczasowa hipoksja jest zwi\u0105zana z pogorszeniem funkcji poznawczych i niemych zawa\u0142\u00f3w m\u00f3zgu. Zazwyczaj s\u0105 one zwi\u0105zane z chorob\u0105 m\u00f3zgowo-naczyniow\u0105 ma\u0142ych naczy\u0144 krwiono\u015bnych. Ale w odr\u00f3\u017cnieniu od pacjent\u00f3w z obturacyjnym bezdechem sennym, nurkuj\u0105cy ze wstrzymanym oddechem nie wydaj\u0105 si\u0119 mie\u0107 permanentnych odruch\u00f3w sympatycznych lub jakiekolwiek znacz\u0105cych aktywacji uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia. Zwi\u0119kszenie poziomu proteiny S100B w surowicy, markera uszkodzenia m\u00f3zgu, odnotowane po ekstremalnych bezdechach w wykonaniu najlepszych nurk\u00f3w mo\u017ce wskazywa\u0107, \u017ce prawdopodobnie nast\u0105pi\u0142a przerwa w barierze krew-m\u00f3zg. Proteina S100B jest niespecyficznym markerem i mo\u017ce by\u0107 jej poziom zwi\u0119kszony przez urazy zewn\u0105trzczaszkowe. Ekstremalne bezdechy wywo\u0142uj\u0105 znacz\u0105cy stres dla uk\u0142adu sercowo-naczyniowego i oddechowego. Trzeba zauwa\u017cy\u0107, \u017ce ekstremalne nurkowanie na wstrzymanym oddechu jest niebezpieczn\u0105 aktywno\u015bci\u0105, kt\u00f3ra mo\u017ce prowadzi\u0107 do powa\u017cnych zagro\u017ce\u0144 dla zdrowia, przy kt\u00f3rych odleg\u0142e w czasie uszkodzenie m\u00f3zgu jest najmniej niepokoj\u0105ce.<\/p>\n Jakie zagro\u017cenie dla centralnego uk\u0142adu nerwowego stanowi nurkowanie?<\/strong><\/p>\n Moon<\/strong>: G\u0142\u00f3wnym zagro\u017ceniem, ale ma\u0142o prawdopodobnym jest zesp\u00f3\u0142 zaburze\u0144 dekompresyjnych m\u00f3zgu (ang. Decompression Illness, DCI). Mo\u017ce by\u0107 to efekt choroby dekompresyjnej (ang. Decompression Sickness, DCS, gdzie nast\u0119puje formowanie si\u0119 p\u0119cherzyk\u00f3w azotu w tkance), wytwarzaj\u0105ce p\u0119cherzyki w krwi, kt\u00f3re mog\u0105 dotrze\u0107 do m\u00f3zgu. A mo\u017ce te\u017c by\u0107 spowodowane przez t\u0119tniczy zator gazowy (ang. Arterial Gas Embolizm, AGE), gdzie p\u0119cherzyki gazu we krwi s\u0105 efektem rozerwania p\u0119cherzyk\u00f3w p\u0142ucnych podczas dekompresji, w przypadku choroby p\u0142uc lub wstrzymywania oddechu przy wynurzaniu.<\/p>\n Uzun<\/strong>: P\u0142etwonurkowanie jest zwi\u0105zane z pewnymi zagro\u017ceniami neurologicznymi, obejmuj\u0105cymi DCS, AGE, niedotlenienie czy syndromem wysokiego ci\u015bnienia.<\/p>\n Tetzlaff<\/strong>: G\u0142\u00f3wny mechanizm prowadz\u0105cy do uszkodzenia centralnego systemu nerwowego w czasie nurkowania polega na zatorze gazowym naczy\u0144 krwiono\u015bnych w obszarze m\u00f3zgowia. To mo\u017ce mie\u0107 przebieg ostry, w wyniku AGE po barotraumie p\u0142uc lub w wyniku zmieszania si\u0119 krwi \u017cylnej zawieraj\u0105cej gaz z krwi\u0105 w obiegu t\u0119tniczym (jak ma to miejsce w przypadku przetrwa\u0142ego otworu owalnego w sercu, ang. Patented Ovale Foramen, PFO). R\u00f3wnie\u017c nieme zatory mikrona czy\u0144 przez p\u0119cherzyki gazu oboj\u0119tnego mog\u0105 wywo\u0142a\u0107 chroniczne urazy. W zwi\u0105zku z tym, spokojne nurkowania w ramach limit\u00f3w bezdekompresyjnych powinny minimalizowa\u0107 zagro\u017cenie centralnego uk\u0142adu nerwowego ryzykiem zwi\u0105zanym z nurkowaniem.<\/p>\n Czy nurkowie, kt\u00f3rzy nie mieli choroby dekompresyjnej powinni martwi\u0107 si\u0119 zakumulowanymi urazami na skutek nurkowania?<\/strong><\/p>\n Moon<\/strong>: Nie.<\/p>\n Uzun<\/strong>: Nie. Obecnie nie ma przekonywuj\u0105cych dowod\u00f3w na to, \u017ce nurkowanie wywo\u0142uje jakie\u015b trwa\u0142e uszkodzenia m\u00f3zgu u nurk\u00f3w, bez innych symptom\u00f3w.<\/p>\n Tetzlaff<\/strong>: Nie ma powod\u00f3w do niepokoju. Jak to om\u00f3wili\u015bmy wcze\u015bniej, niedokrwienna choroba naczy\u0144 krwiono\u015bnych w m\u00f3zgu mo\u017ce wyst\u0105pi\u0107 w efekcie powstania p\u0119cherzyk\u00f3w gazu, ale nurkowanie w ramach zalecanych limit\u00f3w i z zastosowaniem odpowiednich procedur powinno zapobiec takim urazom.<\/p>\n Nasi eksperci<\/strong><\/p>\n Richard Moon<\/strong>, M.D.<\/strong> uko\u0144czy\u0142 medycyn\u0119 na Uniwersytecie McGill’a w Montrealu (Kanada). Jest profesorem nauk medycznych, anestezjologiem i kierownikiem medycznym O\u015brodka Medycyny Hiperbarycznej i Fizjologii \u015arodowiskowej Centrum Medycznego Uniwersytetu Duke’a w Durham (USA). <\/strong><\/p>\n Kay Tetzlaff,<\/strong> M.D.<\/strong> jest adiunktem w klinice medycyny sportu na Uniwersytecie w Tuebingen (Niemcy) oraz konsultantem w dziedzinie medycyny nurkowej i hiperbarycznej. <\/strong><\/p>\n G\u00fcnalp Uzun, M.D.<\/strong> jest adiunktem w klinice medycyny morskiej i hiperbarycznej Szpitala Uniwersyteckiego GMMA Haydarpasa w Stambule (Turcja).<\/p>\n Obecne badania<\/strong><\/p>\n Aby lepiej zrozumie\u0107 pewne efekty nurkowania na m\u00f3zg, badacze z DAN zaczynaj\u0105 badania, kt\u00f3re oceni\u0105 nurk\u00f3w pod k\u0105tem ostrych efekt\u00f3w nurkowania na funkcje wykonawcze m\u00f3zgu. Celem tego badania jest ocena mo\u017cliwych dysfunkcji neurologicznych po ekstremalnym nurkowaniu ze wstrzymanym oddechem i g\u0142\u0119bokim nurkowaniu u nurk\u00f3w bez innych symptom\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Wci\u0105\u017c sprawdzamy mo\u017cliwe zwi\u0105zki mi\u0119dzy ostrymi urazami nurkowymi komplikacjami neurologicznymi. Ta kwestia jest wci\u0105\u017c nierozwi\u0105zana i zwr\u00f3cili\u015bmy si\u0119 do ekspert\u00f3w z druga seri\u0105 pyta\u0144 aby…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":11375059,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[388],"tags":[],"authors":[],"class_list":["post-11386658","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-artykuly"],"acf":[],"yoast_head":"\n