P\u0119cherzyki b\u0119d\u0105ce przyczyn\u0105 choroby dekompresyjnej (ang. Decompression Sickness, DCS) s\u0105 znane nurkom na ca\u0142ym \u015bwiecie. Gazem, który tworzy te p\u0119cherzyki, jest zazwyczaj azot, gaz oboj\u0119tny. DCS jest znanym ryzykiem zwi\u0105zanym z nurkowaniem, powoduje rumienie na skórze i ból stawów, je\u015bli choroba ma lekki przebieg. W ci\u0119\u017ckich przypadkach mo\u017ce spowodowa\u0107 trwa\u0142y parali\u017c lub \u015bmier\u0107. Kiedy gaz oboj\u0119tny, który nasyca tkanki cia\u0142a podczas wystawienia na dzia\u0142enie wy\u017cszego ci\u015bnienia, podlega zbyt szybkiej dekompresji, mo\u017ce tworzy\u0107 kr\u0105\u017c\u0105ce w krwioobiegu lub w umiejscowione w tkankach p\u0119cherzyki, które mog\u0105 blokowa\u0107 naczynia krwiono\u015bne, zw\u0142aszcza te najmniejsze w ludzkim ciele, w\u0142osowate. Je\u015bli dzieje si\u0119 tak w mózgu, rdzeniu kr\u0119gowym lub sercu, konsekwencje mog\u0105 by\u0107 powa\u017cne lub nawet katastrofalne. Lepsze zrozumienie i przeciwdzia\u0142anie gra kluczow\u0105 rol\u0119 w unikaniu tego ryzyka i zmniejszeniu potencjalnych konsekwencji.<\/p>\n
W 2009 roku grupa 14 zaanga\u017cowanych badaczy rozpocz\u0119\u0142a prace na projektem PHYPODE (ang. PHYsioPathology Of Dekompression, czyli fizjopatologia dekompresji). Jest on finansowany przez Uni\u0119 Europejsk\u0105, poprzez inicjatyw\u0119 Marie Curie Initial Training Networks. Jego celem jest badanie choroby dekompresyjnej DCS poza jej czysto fizyczne procesy.<\/p>\n
Teraz, cztery lata pó\u017aniej, projekt si\u0119 zako\u0144czy\u0142. Wyniki bada\u0144 by\u0142y przedstawione na konferencji zatytu\u0142owanej „The Science of Diving”, któr\u0105 zorganizowa\u0142 DAN (Divers Alert Network Europe) w ISEK, w Brukseli, Belgia, 20 grudnia 2014 roku.<\/p>\n
Za\u0142o\u017cenia naukowców <\/span><\/strong><\/p>\n Jako \u017ce pewne przypadki DCS wydaj\u0105 si\u0119 pojawia\u0107 w sposób nie zawiniony i nie mog\u0105 by\u0107 wyt\u0142umaczone tylko przez samo przesycenie tkanek, za\u0142o\u017cono, \u017ce obecnie stosowane modele dekompresyjne, u\u017cywane w komputerach nurkowych, nie s\u0105 do\u015b\u0107 bezpieczne i wymagaj\u0105 zmiany. Co wi\u0119cej, zak\u0142ada si\u0119, \u017ce DCS nie jest tylko wydarzeniem o charakterze fizycznym, ale równie\u017c z\u0142o\u017conym procesem patofizjologicznym, na który wp\u0142ywaj\u0105 i\/lub jest wywo\u0142ywany przez wiele czynników, które mog\u0105 si\u0119 zmienia\u0107 pomi\u0119dzy poszczególnymi osobami. To prowadzi do za\u0142o\u017cenia, \u017ce ka\u017cdy indywidualny nurek ma swoje w\u0142asne ryzyko DCS. Zatem, dalsze badania w tym zakresie b\u0119d\u0105 skupia\u0142y si\u0119 na opracowaniu bardziej zaawansowanej technologii nurkowej czasu rzeczywistego. Wynikiem bada\u0144 mia\u0142o by\u015b opracowanie nowego „super komputera nurkowego” z nowym algorytmem i który by\u0142by w stanie monitorowa\u0107 w czasie rzeczywistym dane medyczne nurka (przed, w trakcie i po nurkowaniu). Dzi\u0119ki temu w przysz\u0142o\u015bci nurek sta\u0142 by si\u0119 pewnego rodzaju Nurkiem Bionicznym.<\/p>\n Prezentacje badaczy<\/span><\/strong><\/p>\n Aby lepiej zrozumie\u0107 wiele czynników i mechanizmów fizjologicznych potrzebne by\u0142o wielostronne podej\u015bcie. Wszelkie badania zwi\u0119kszaj\u0105ce wiedz\u0119 na temat mechanizmów i procesów prowadz\u0105cych do DCS s\u0105 warto\u015bciowym krokiem wspieraj\u0105cym bezpiecze\u0144stwo nurkowania. A to zawsze by\u0142 element misji DAN. To dlatego DAN stworzy\u0142 DSL (ang. Diving Safety Laboratory, Laboratorium bezpiecze\u0144stwa nurkowania) w 1994 roku. Celem jego prac by\u0142o zbieranie wszelkich dost\u0119pnych danych na temat rzeczywistych nurkowa\u0144, w\u0142\u0105czaj\u0105c w to wypadki nurkowe. Pod kierownictwem profesora A. Marroni, prezydenta DAN Europe i jednego z wiod\u0105cych naukowców zwi\u0105zanych z projektem PHYPODE, te dane by\u0142y analizowane z u\u017cyciem podej\u015bcia epidemiologicznego, aby zidentyfikowa\u0107 czynniki ryzyka i ich znaczniki.<\/p>\n W 2014 roku baza danych DSL zawiera\u0142a dane o 39 944 nurkowaniach wykonanych przez 2 615 nurków (2 176 m\u0119\u017cczyzn i 439 kobiet, \u015brednia wieku grupy to 33-51 lat).<\/p>\n Do wykrycia kr\u0105\u017c\u0105cych p\u0119cherzyków zastosowano technik\u0119 dopplerowskiego badania ultrasonograficznego. Naukowcy mogli zatem wykaza\u0107, \u017ce p\u0119cherzyki s\u0105 wykrywane w czasie od 30 do 75 minut od wynurzenia na powierzchni\u0119, ale zanikaj\u0105 po 1,5 godziny. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce produkcja p\u0119cherzyków zwi\u0119ksza si\u0119 wraz z wiekiem, ale p\u0142e\u0107 nurka nie ma \u017cadnego wp\u0142ywu.<\/p>\n Zaprezentowano równie\u017c nowe odkrycia na temat zwi\u0105zane z lataniem po nurkowaniu<\/strong>. Echokardiografia przeprowadzona podczas lotu na nurkach wracaj\u0105cych z tygodniowej wyprawy nurkowej pokaza\u0142a, \u017ce nurkowie, którzy normalnie wytwarzaj\u0105 du\u017co p\u0119cherzyków po swoich znurkowaniach, mog\u0105 potrzebowa\u0107 d\u0142u\u017cej czeka\u0107 (36-42 godziny, zamiast tylko 24 godzin) zanim po ostatnim nurkowaniu wsi\u0105d\u0105 do samolotu.<\/p>\n W zwi\u0105zku innymi zagro\u017ceniami zwi\u0105zanymi z nurkowaniem, s\u0105 dobre wiadomo\u015bci dla nurków z cukrzyc\u0105<\/strong>. Ostatnio opracowane nowe technologie pozwalaj\u0105 na sta\u0142e monitorowanie poziomu glukozy we krwi podczas nurkowania. Badania by\u0142y przeprowadzone za pomoc\u0105 wodoszczelnych monitorów, z czujnikami umieszczonymi wewn\u0105trz mokrego skafandra nurkowego.<\/p>\n Badania na temat wywo\u0142anej przez wstrzymywanie oddechu rozedmy p\u0142uc<\/strong> przynios\u0142y pewne spostrze\u017cenia na temat genetycznego uwarunkowania, które mo\u017ce prowadzi\u0107 do wyst\u0105pienie DCS u p\u0142etwonurków. Zgodnie z wieloma prowadzonymi ostatnio badaniami, pewne genotypu produkuj\u0105ce enzym zwany e-NOS i zawieraj\u0105cymi kwas glutaminowy zamiast kwasu asparaginowego, prowadz\u0105 do zwi\u0119kszenia produkcji tlenku azotu (NO). A to mo\u017ce mie\u0107 ochronny efekt przeciwko DCS.<\/p>\n Ogólnie wiemy wiele o p\u0119cherzykach<\/strong>, ale a\u017c do niedawna mechanizm ich powstawania by\u0142 nieznany. C. Balestra, profesor i szef Laboratorium Fizjologii Integracyjnej w the Haute-Ecole Paul Henri Spaak, Bruksela, Belgia, przeprowadzi\u0142 badania nad formowaniem si\u0119 p\u0119cherzyków w dekompresji hiperbarycznej, na przyk\u0142ad formowania si\u0119 p\u0119cherzyków gazowych azotu w systemie naczyniowym nurka po nurkowania, i zwi\u0105zanych z tym interaktywnych procesów fizycznych i fizjologicznych. Peter Germonpré (dyrektor medyczny Centrum Hiperbarycznej Terapii Tlenowej Szpitala Wojskowego w Brukseli, Belgia) podkre\u015bla znaczenie tak zwanego uwarunkowania wst\u0119pnego (ang. Preconditioning), czego\u015b co mo\u017ce zrobi\u0107 ka\u017cdy nurek, aby zmniejszy\u0107 ryzyko DCS. Zasadniczo chodzi o to, \u017ce zak\u0142ada si\u0119 istnienie dwóch mechanizmów redukuj\u0105cych ilo\u015b\u0107 p\u0119cherzyków: biochemiczny, to znaczy wp\u0142ywaj\u0105cy na oksydacyjn\u0105 reakcj\u0119 zapaln\u0105 wywo\u0142an\u0105 przez obecno\u015b\u0107 p\u0119cherzyków dekompresyjnych w ciele, oraz mechaniczny, który zmniejsza ilo\u015b\u0107 „zarodków” p\u0119cherzyków we krwi. Aby zmniejszy\u0107 ilo\u015b\u0107 p\u0119cherzyków, przed nurkowaniem zalecane s\u0105: \u0107wiczenia fizyczne, ciep\u0142o, nawodnienie, oddychanie tlenem, poddanie si\u0119 wibracjom i konsumpcja pokarmów zawieraj\u0105cych przeciwutleniaczy.<\/p>\n \u017bylny lub t\u0119tniczy zator gazowy przez d\u0142ugi czas by\u0142 uznawany za przyczyn\u0119 i znacznik DCS. Im wi\u0119cej p\u0119cherzyków we krwi, tym bardziej prawdopodobne jest to, \u017ce wyst\u0105pi\u0105 symptomy choroby dekompresyjnej. Jak powiedzieli\u015bmy to wcze\u015bniej, p\u0119cherzyki tworz\u0105 si\u0119 w hydrofobowych plamach nukleinowych na powierzchni naczy\u0144 krwiono\u015bnych. Konsekwentnie, utrzymywanie swojego uk\u0142adu naczyniowego w dobrym stanie, jak równie\u017c i ca\u0142e swoje cia\u0142o, mo\u017ce zmniejszy\u0107 ryzyko DCS.<\/p>\n Zasadniczo, \u0107wiczenia fizyczne zwi\u0119kszaj\u0105 wentylacj\u0119 i pomagaj\u0105 usuwa\u0107 p\u0119cherzyki. Stres cieplny spowoduje produkcj\u0119 protein zabezpieczenia termicznego, które mog\u0105 zapobiega\u0107 tworzeniu si\u0119 p\u0119cherzyków. Nale\u017cyte nawodnienie ma znany efekt zapobiegawczy, ale nawodnienie musi by\u0107 zrobione na d\u0142ugo przed nurkowaniem, tak aby woda dotar\u0142a do wszystkich tkanek organizmu. Picie du\u017cej ilo\u015bci wody tu\u017c przed nurkowaniem nie pomo\u017ce. Spowoduje tylko zwi\u0119kszenie obj\u0119to\u015bci p\u0142ynów w naczyniach, co wywo\u0142a gwa\u0142town\u0105 utrat\u0119 p\u0142ynów podczas nurkowania, a przez to zwi\u0119kszy ryzyko wyst\u0105pienia DCS. Poddanie ca\u0142ego cia\u0142a zewn\u0119trznym wibracjom mechanicznym przed nurkowaniem zmniejszy ryzyko DCS. Prawdopodobnie mechanizm dzia\u0142ania tych wibraci b\u0119dzie powodowa\u0142 uwolnienie istniej\u0105cych mikrop\u0119cherzyków i ich eliminacj\u0119 z krwioobiegu. Niemniejsz\u0105 rol\u0119 ma równie\u017c uk\u0142ad limfatyczny, który równie\u017c eliminuje tworz\u0105ce p\u0119cherzyki mikrozarodki z limfy. Wibracje równie\u017c wspomagaj\u0105 ten proces. No i w ko\u0144cu, ale wcale nie najmniej wa\u017cne jest oddychanie 100% tlenem przed nurkowaniem jest efektywnym sposobem wyp\u0142ukiwania azotu z organizmu.<\/p>\n Jak wida\u0107, \u0142agodne \u0107wiczenia fizyczne przed nurkowaniem maj\u0105 znany efekt zapobiegawczy, ale ci\u0119\u017cki wysi\u0142ek w po\u0142\u0105czeniu z nurkowaniem jest uznawany za istotny czynnik ryzyka wp\u0142ywaj\u0105cy na wyst\u0105pienie DCS. Wynika to z tego, \u017ce wywo\u0142uje stan zapalny naczy\u0144 krwiono\u015bnych. Wp\u0142yw ró\u017cnego nasilenia wysi\u0142ku przed, po i pomi\u0119dzy znurkowaniami by\u0142 badany przez Z. Dujic z Wydzia\u0142u Medycznego Uniwersytetu w Splicie, Chorwacja.<\/p>\n \u0106wiczenia po nurkowaniu mog\u0105 wywo\u0142ywa\u0107 arterializacj\u0119 – otwieranie si\u0119 naczy\u0144, u\u0142atwiaj\u0105ce przenoszenie p\u0119cherzyków z obiegu \u017cylnego do t\u0119tniczego – zjawisko nazywane równie\u017c przetok\u0105 (ang. Shunts), które zwi\u0105zane jest ze zwi\u0119kszonym ryzykiem DCS. Arterializacja ró\u017cni si\u0119 mi\u0119dzy osobnikami. W pewnych przypadkach zwyk\u0142e p\u0142yni\u0119cie po powierzchni lub przenoszenie sprz\u0119tu po nurkowaniu mo\u017ce by\u0107 do\u015b\u0107 m\u0119cz\u0105ce, by przekroczy\u0107 próg arterializacji.<\/p>\n Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce arterializacji podczas \u0107wicze\u0144 mo\u017cna unikn\u0105\u0107 przez oddychanie 100% O2. O2 dzia\u0142a obkurczaj\u0105co na naczynia krwiono\u015bne i mo\u017ce zamkn\u0105\u0107 przetoki. To mo\u017ce równie\u017c wyja\u015bnia\u0107 mechanizm odpowiedzialny za pozytywne wyniki zwi\u0105zane z oddychaniem O2 w ramach pierwszej pomocy w przypadku DCS.<\/p>\n W dwóch porównywalnych badaniach, \u0107wiczenia aerobowe przed nurkowaniem anaerobowe kolarstwo mia\u0142y ochronny efekt i zmniejsza\u0142y ilo\u015b\u0107 microcz\u0105steczek (to znaczy zarodków p\u0119cherzyków). Ale \u0107wiczenia po nurkowaniu powodowa\u0142y otwieranie si\u0119 przetok i arterializacj\u0119 w 50% przypadków. Podsumowuj\u0105c, nurkowie, którzy maj\u0105 du\u017co p\u0119cherzyków i \u0142atwo otwieraj\u0105ce si\u0119 przetoki s\u0105 nara\u017ceni na wysokie ryzyko wyst\u0105pienia DCS.<\/p>\n Inne interesuj\u0105ce odkrycia, takie jak rola \u015bródb\u0142onka naczyniowego w DCS, toksyczno\u015bci tlenowej i koncepcji „bionicznego nurka” b\u0119d\u0105 przedstawione w drugiej cz\u0119\u015bci artyku\u0142u, który b\u0119dzie opublikowany w kolejnym wydaniu Alert Diver.<\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n Polecana publikacja <\/span><\/strong><\/p>\n „Nurkowanie i nauka. Rzeczy, o których twój instruktor nigdy ci nie mówi\u0142”<\/strong>. Opublikowane przez Lambert Academic Publishing, mo\u017ce by\u0107 zakupione online <\/span>tutaj<\/span><\/span><\/a>, lub zamówione w ka\u017cdej ksi\u0119garni za pomoc\u0105 numeru ISBN: 978-3-659-66233-1. Ta ksi\u0105\u017cka jest sprzedawana w cenie 49.90 €, a dochód z jej sprzeda\u017cy jest przekazywany na EUBS, aby promowa\u0107 rozwój bada\u0144 medycyny nurkowej.<\/p>\n Zasoby edukacyjne: korzy\u015bci z cz\u0142onkostwa w <\/strong>DAN<\/strong> P\u0119cherzyki b\u0119d\u0105ce przyczyn\u0105 choroby dekompresyjnej (ang. Decompression Sickness, DCS) s\u0105 znane nurkom na ca\u0142ym \u015bwiecie. Gazem, który tworzy te p\u0119cherzyki, jest zazwyczaj azot, gaz oboj\u0119tny….<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":11375191,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[388],"tags":[1946],"authors":[742],"class_list":["post-11386671","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-artykuly","tag-medycyna-nurkowa","authors-caren-liebscher-pl_pl"],"acf":[],"yoast_head":"\n
Aby móc zobaczy\u0107 wzrost p\u0119cherzyków i g\u0119sto\u015b\u0107, oraz zbada\u0107 mechanizm formowania si\u0119 p\u0119cherzykó1), Balestra u\u017cy\u0142 eksperymentalnej metody zapisu optycznego. Nast\u0119pnie zabada\u0142 dwa rodzaje powierzchni tkanek, hydrofilow\u0105 i hydrofobow\u0105. Czyli mi\u0119\u015bcnie w porównaniu z tkank\u0105 t\u0142uszczow\u0105. Zauwa\u017cy\u0142, \u017ce jest znacz\u0105co wi\u0119cej p\u0119cherzyków w tkance t\u0142uszczowej (hydrofobowej) ni\u017c w mi\u0119\u015bniowej (hydrofilowej). Panuje przekonanie, \u017ce jest to uzale\u017cnione od tak zwanych hydrofobowych plam nukleinowych, w których tworz\u0105 si\u0119 p\u0119cherzyki. Wiek zdaje si\u0119 mie\u0107 wp\u0142yw na zwi\u0119kszanie si\u0119 ilo\u015bci tych plam hydrofobowych w systemie naczyniowym cz\u0142owieka, co mo\u017ce t\u0142umaczy\u0107 wi\u0119ksze ryzyko DCS u osób starszych, ale równie\u017c wi\u0119ksze ryzyko takich chorób jak Alzheimer, celiakia, alergie i choroby nowotworowe. Plamy hydrofobowe na wewn\u0119trznej powierzchni naczy\u0144 krwiono\u015bnych, gdzie mo\u017ce pojawia\u0107 si\u0119 faza gazowa s\u0105 przez to bardzo wa\u017cnym obszarem bada\u0144 interdyscyplinarnych, a z odkry\u0107 w tym zakresie korzysta\u0107 b\u0119d\u0105 nie tylko nurkowie.<\/p>\n
\n
“<\/strong><\/strong>The Science of Diving, Things your instructor never told you<\/strong>”<\/strong><\/p>\n
Cz\u0142onkowie DAN regularnie otrzymuj\u0105 informacje na temat interesuj\u0105cych konferencji, seminariów i innych imprez po\u015bwi\u0119conych bezpiecze\u0144stwu nurkowania. Specjalne rabaty na bilety lub bezp\u0142atne zaproszenia do wzi\u0119cia udzia\u0142u w konferencjach s\u0105 jednymi z wielu korzy\u015bci z cz\u0142onkostwa w DAN<\/span><\/a>.
Aby\u015b by\u0142 na bie\u017c\u0105co z informacjami o wydarzeniach podobnych do konferencji PHYPODE, prosimy aby\u015b zarejestrowa\u0142 si\u0119 na stronie DAN Europe<\/span><\/a>. B\u0119dziesz regularnie otrzymywa\u0142 nasze biuletyny i warto\u015bciowe informacje o planowanych szkoleniach z pierwszej pomocy, ubezpieczeniach nurkowych, webinarach i wiele wi\u0119cej.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"