{"id":11386799,"date":"2021-03-04T00:00:00","date_gmt":"2021-03-03T23:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/alertdiver.eu\/bez-kategorii\/jak-osiagnac-dobre-samopoczucie-w-nurkowaniu-dzieki-regulacji-emocji\/"},"modified":"2021-03-04T00:00:00","modified_gmt":"2021-03-03T23:00:00","slug":"jak-osiagnac-dobre-samopoczucie-w-nurkowaniu-dzieki-regulacji-emocji","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/alertdiver.eu\/pl_PL\/artykuly\/jak-osiagnac-dobre-samopoczucie-w-nurkowaniu-dzieki-regulacji-emocji\/","title":{"rendered":"Jak osi\u0105gn\u0105\u0107 dobre samopoczucie w nurkowaniu dzi\u0119ki regulacji emocji"},"content":{"rendered":"

W\u0142a\u015bnie rozwi\u0105za\u0142e\u015b problem i zauwa\u017casz, \u017ce Twoje tempo oddychania jest szybsze ni\u017c zazwyczaj. Zatrzymujesz si\u0119 na kilka sekund i oddychanie spada do normalnego poziomu. Zaczynasz my\u015ble\u0107 o innych rzeczach, które mog\u0105 Ci nie wyj\u015b\u0107 i pojawia si\u0119 strach. Spokojnie mówisz swojemu umys\u0142owi, \u017ce takie my\u015bli s\u0105 Ci nieprzydatne. Kierujesz swoj\u0105 uwag\u0119 na to, co si\u0119 dzieje w tej chwili i skupiasz si\u0119 na nurkowaniu.<\/em><\/p>\n

Pod wod\u0105 jeste\u015bmy nara\u017ceni na niebezpiecze\u0144stwa wyst\u0119puj\u0105ce w tym \u015brodowisku. Mo\u017ce to spowodowa\u0107 wyst\u0105pienie ró\u017cnych podst\u0119pnych dozna\u0144: fizjologicznej reakcji na stres, niechcianych emocji czy niepotrzebnych do\u015bwiadcze\u0144 umys\u0142owych. Rozwi\u0105zywanie pojawiaj\u0105cych si\u0119 problemów ogranicza nasze mo\u017cliwo\u015bci poznawcze i w niektórych przypadkach mo\u017ce doprowadzi\u0107 do prze\u0142adowania zadaniami. To z kolei ma bezpo\u015bredni wp\u0142yw na efektywno\u015b\u0107 dzia\u0142ania i, je\u015bli nic z tym nie zrobimy, mo\u017ce zmieni\u0107 ma\u0142y problem w powa\u017cny wypadek! Nawet je\u015bli wszystko jest w porz\u0105dku, nasz umys\u0142 potrafi wygenerowa\u0107 mentaln\u0105 „gadanin\u0119”, która skupia nasz\u0105 uwag\u0119 i wp\u0142ywa na procesy fizjologiczne, takie jak oddychanie i rytm serca. Mo\u017ce to doprowadzi\u0107 do zmniejszenia kontroli nad p\u0142ywalno\u015bci\u0105 i zwi\u0119kszenia zu\u017cycia gazu (wska\u017anik SAC).<\/p>\n

<\/p>\n

Zdj\u0119cie<\/em>: Fifth Point Diving Centre<\/em><\/p>\n

Je\u015bli chcemy nurkowa\u0107 d\u0142u\u017cej, bezpieczniej i bez problemu wykonywa\u0107 umiej\u0119tno\u015bci nurkowe, musimy nauczy\u0107 si\u0119 regulacji emocji. W ten sposób b\u0119dziemy w stanie poradzi\u0107 sobie z uczuciami wywo\u0142uj\u0105cymi ró\u017cne reakcje (te uczucia to np. strach lub frustracja), kontrolowa\u0107 reakcje na ból i inne dolegliwo\u015bci, p\u0142ynnie przenosi\u0107 nasz\u0105 uwag\u0119 i zachowa\u0107 pe\u0142n\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107 sytuacji. Efektywna regulacja emocji i kontrola uwagi jest podstaw\u0105 nurkowania, ale co to w\u0142a\u015bciwie jest?<\/p>\n

Wyobra\u017a sobie swój automat oddechowy. Do czego ma s\u0142u\u017cy\u0107? Podejrzewam, \u017ce chcesz, aby dostarcza\u0142 Ci odpowiedni gaz na danej g\u0142\u0119boko\u015bci pod ci\u015bnieniem, które umo\u017cliwia komfortowe oddychanie. Je\u015bli tak jest, oznacza to, \u017ce sprz\u0119t dzia\u0142a efektywnie i kontroluje przep\u0142yw gazu. Nale\u017cy jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce kontrola przep\u0142ywu gazu jest procesem adaptacyjnym, czyli zmienia si\u0119 w zale\u017cno\u015bci od g\u0142\u0119boko\u015bci i innych czynników.<\/p>\n

Zachowanie ludzi równie\u017c podlega kontroli. Mechanizmy s\u0105 bardziej skomplikowane, ale g\u0142ówny cel jest taki sam: sprawi\u0107, aby cz\u0142owiek móg\u0142 dostosowa\u0107 swoje dzia\u0142ania do sytuacji. Jednym z u\u017cytecznych modeli regulacji emocji jest model Trzech okr\u0119gów (Three Circle model) stworzony przez Paula Gilberta<\/a>. Opisuje on trzy g\u0142ówne obszary kontroli psychofizjologicznej, które dostosowuj\u0105 si\u0119 do sytuacji:<\/p>\n

    \n
  1. Zagro\u017cenie\/bezpiecze\u0144stwo – pobudzenie wspó\u0142czulnego uk\u0142adu nerwowego, który wyzwala reakcj\u0119 „walki lub ucieczki” („fight or flight”) niezb\u0119dn\u0105 do prze\u017cycia;<\/li>\n
  2. Wyciszenie – pobudzenie przywspó\u0142czulnego uk\u0142adu nerwowego, który jest odpowiedzialny za uspokojenie i aktywacj\u0119 stanu „odpoczynek i regeneracja” oraz<\/li>\n
  3. Pop\u0119d\/motywacja – aktywacja systemu nagród, który jest odpowiedzialny za podejmowanie celowych dzia\u0142a\u0144 i kreatywno\u015b\u0107.<\/li>\n<\/ol>\n

    Te trzy obszary stale si\u0119 zmieniaj\u0105, aby sprosta\u0107 wymaganiom danej sytuacji. Stres fizyczny lub psychologiczny mo\u017ce je rozregulowa\u0107, co jest du\u017cym problemem i przeszkod\u0105 dla efektywnego zachowania – na przyk\u0142ad pozostawanie w stanie „walki lub ucieczki” mo\u017ce doprowadzi\u0107 do paniki.<\/p>\n

    <\/p>\n

    Zdj\u0119cie<\/em>: Fifth Point Diving Centre<\/em><\/p>\n

    Regulacja emocji i kontrola uwagi jest podstaw\u0105 naszego dobrego samopoczucia i odnoszenia sukcesów w \u017cyciu. Elastyczna adaptacja do sytuacji pozwala nam odpowiednio reagowa\u0107 i w pe\u0142ni si\u0119 rozwija\u0107. Kiedy jednak prze\u017cywamy trudno\u015bci, nasz system kontroli mo\u017ce zosta\u0107 przyt\u0142oczony: mamy zszargane nerwy z powodu zmartwie\u0144 lub braku snu, nasze hormony szalej\u0105, a rytm serca staje si\u0119 nieregularny ze stresu. Nasze procesy psychologiczne i fizjologiczne s\u0105 ze sob\u0105 powi\u0105zane i oddzia\u0142uj\u0105 na siebie nawzajem. Przyk\u0142adowo, ci\u0105g\u0142e rozpami\u0119tywanie i my\u015blenie wywo\u0142ane niepokojem zwi\u0105zanym z sytuacj\u0105 na \u015bwiecie<\/a> mo\u017ce rozpocz\u0105\u0107 cykl prowadz\u0105cy do choroby. Zdarza si\u0119, \u017ce bezpo\u015bredni kontakt z traumatycznymi wydarzeniami ma tak du\u017cy wp\u0142yw na cia\u0142o i umys\u0142, \u017ce regulacja emocji jest niemo\u017cliwa na d\u0142ugo po tych wydarzeniach. Mo\u017ce to potencjalnie doprowadzi\u0107 do d\u0142ugotrwa\u0142ych zaburze\u0144 funkcji spo\u0142ecznych i psychologicznych.<\/p>\n

    Odpoczynek, zwi\u0105zki z innymi lud\u017ami i odpowiednie formy terapii s\u0105 skuteczne, poniewa\u017c przywracaj\u0105 regulacj\u0119 emocji. Psychoterapie zajmuj\u0105 si\u0119 procesami kognitywnymi (my\u015blenia), pami\u0119ci\u0105 i dzia\u0142aniem. Terapie fizyczne i ruch pomagaj\u0105 uwolni\u0107 napi\u0119cie, zwi\u0119kszy\u0107 sprawno\u015b\u0107 fizyczn\u0105 i wspieraj\u0105 przetwarzanie my\u015bli. Poczucie, \u017ce mo\u017cna liczy\u0107 na wsparcie innych ludzi i przynale\u017cno\u015b\u0107 do spo\u0142eczno\u015bci \u015bwietnie pomagaj\u0105 danej osobie „zresetowa\u0107 si\u0119”. Usuni\u0119cie czynników stresogennych lub ucieczka od nich czasami s\u0105 mo\u017cliwe i odgrywaj\u0105 du\u017c\u0105 rol\u0119 w regulacji emocjonalnej. Przyk\u0142adowo, je\u017celi czynnikiem stresogennym jest 14-godzinny dzie\u0144 pracy, we\u017a sobie urlop i nie przychod\u017a do biura. Lub wybierz si\u0119 na nurkowanie!<\/p>\n

    <\/p>\n

    Zdj\u0119cie<\/em>: Fifth Point Diving Centre<\/em><\/p>\n

    W pewnym badaniu<\/a> odkryto, \u017ce nurkowanie o wiele lepiej zmniejsza\u0142o stres ni\u017c inne aktywno\u015bci rekreacyjne. Uczestnikami by\u0142o 67 cz\u0142onków tego samego klubu sportowego, którzy brali udzia\u0142 w tygodniowym kursie. Na pocz\u0105tku badacze ocenili ich poziom stresu i dobrego samopoczucia. Oko\u0142o 90% wszystkich uczestników uzyska\u0142o wynik stresu przekraczaj\u0105cy próg kliniczny. Nast\u0119pnie mniej wi\u0119cej po\u0142owa z nich przez tydzie\u0144 zajmowa\u0142a si\u0119 nurkowaniem, a pozostali uczestniczyli w ró\u017cnych zaj\u0119ciach sportowych, takich jak kajakarstwo, wspinaczka i chodzenie po górach. Pod koniec programu i miesi\u0105c po jego zako\u0144czeniu u nurków utrzymywa\u0142 si\u0119 ni\u017cszy wynik postrzeganego przez nich poziomu stresu (p<0,01), natomiast w grupie, która zajmowa\u0142a si\u0119 ró\u017cnymi sportami nie odnotowano statystycznie znacz\u0105cej zmiany. Dodatkowo u 13,51% osób z grupy nurkowej postrzegany przez nich poziom stresu spad\u0142 poni\u017cej progu klinicznego, a w grupie „wielosportowej” tylko u 6,67% osób. Zarówno sportowcy jak i nurkowie mieli lepsze samopoczucie w nast\u0119pnym tygodniu. To badanie przeprowadzono na niewielkiej grupie i mo\u017cna mie\u0107 zastrze\u017cenia co do jego metodologii, ale wyniki zgadzaj\u0105 si\u0119 z anegdotycznymi doniesieniami, ze nurkowie czuj\u0105 si\u0119 lepiej, poniewa\u017c nurkuj\u0105.<\/p>\n

    Terapeutyczny wp\u0142yw nurkowania mo\u017cna wykorzysta\u0107 w rehabilitacji osób, które prze\u017cy\u0142y ekstremaln\u0105 traum\u0119 lub uraz, cho\u0107 potrzebujemy wi\u0119cej szczegó\u0142owych bada\u0144. Wydaje si\u0119 jednak oczywiste, \u017ce na uzdrawiaj\u0105cy wp\u0142yw nurkowania sk\u0142ada si\u0119 wiele czynników, takich jak: ucieczka od codzienno\u015bci, oderwanie si\u0119 od technologii komunikacyjnych, efekt „Blue Mind” (B\u0142\u0119kitnego umys\u0142u), wp\u0142yw ci\u015bnienia hiperbarycznego, lepsze oddychanie, zwi\u0105zek ze spo\u0142eczno\u015bci\u0105, poczucie celu, potrzeba stawienia czo\u0142a wyzwaniom… i o wiele wi\u0119cej.<\/p>\n

    <\/p>\n

    Zdj\u0119cie<\/em>: Fifth Point Diving Centre<\/em><\/p>\n

    Badania programów oferuj\u0105cych nurkowanie<\/a> jako element rehabilitacji dla weteranów, którzy doznali trwa\u0142ego urazu podczas dzia\u0142a\u0144 wojskowych pokazuj\u0105 znacz\u0105ca popraw\u0119 jako\u015bci ich \u017cycia.<\/p>\n

    Mo\u017cliwe jest równie\u017c to, \u017ce nurkowanie poprawia nasz\u0105 podstawow\u0105 umiej\u0119tno\u015b\u0107 radzenia sobie z emocjami, poniewa\u017c zabieramy ze sob\u0105 na powierzchni\u0119 zmiany zachodz\u0105ce pod wod\u0105. \u015arodowisko, w którym nurkujemy zapewnia naszemu systemowi regulacji naturalne informacje zwrotne. Je\u015bli zaczynamy si\u0119 stresowa\u0107, zmienia si\u0119 nasz sposób oddychania. W przypadku nurkowania na obiegu otwartym od razu wida\u0107 zmian\u0119 w ilo\u015bci wydychanych p\u0119cherzyków. Naukowcy liczyli kiedy\u015b b\u0105belki wydychane przez nurków, aby okre\u015bli\u0107 ich poziom stresu: na przyk\u0142ad w badaniu oceniaj\u0105cym zalety treningu zdolno\u015bci umys\u0142owych<\/a> naukowcy mierzyli tempo oddychania licz\u0105c, ile razy na minut\u0119 nurek robi\u0142 wydech. Nurkowie ucz\u0105 si\u0119 traktowa\u0107 ró\u017cnice w p\u0142ywalno\u015bci i tempie oddychania jako wska\u017anik stanów emocjonalnych i skupienia uwagi. W gruncie rzeczy jest to naturalna „biologiczna informacja zwrotna”, która pozwala nurkom nauczy\u0107 si\u0119 metod kontrolowania procesów umys\u0142owych i fizycznych, aby podnie\u015b\u0107 poziom swojego nurkowania lub zmieni\u0107 swój stan psychiczny. Dodatkowo rozwój technologii, czyli urz\u0105dze\u0144, które po za\u0142o\u017ceniu mierz\u0105 rytm serca i tempo oddychania w czasie realnym, daje potencjaln\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 zwi\u0119kszenia \u015bwiadomo\u015bci, jaki zwi\u0105zek zachodzi mi\u0119dzy zachowaniem nurka a jego stanem fizjologicznym. Analizuj\u0105c te informacje nurkowie s\u0105 zmotywowani do lepszej regulacji emocji, dzi\u0119ki czemu b\u0119d\u0105 mogli wykonywa\u0107 d\u0142u\u017csze i bardziej relaksuj\u0105ce nurkowania. Skuteczna regulacja pomaga nam skupi\u0107 uwag\u0119 i zachowa\u0107 spokój pod presj\u0105.<\/p>\n

    Zrozumienie i zwi\u0119kszenie poziomu regulacji emocji ma bezpo\u015bredni wp\u0142yw na ka\u017cde nurkowanie, ale zaczynamy zdawa\u0107 sobie spraw\u0119 z tego, \u017ce jest ona odpowiedzialna tak\u017ce za popraw\u0119 ogólnego samopoczucia u nurków.<\/p>\n

    <\/p>\n

    Zdj\u0119cie<\/em>: Fifth Point Diving Centre<\/em><\/p>\n

    <\/p>\n

    \n

    <\/p>\n

    O autorce<\/span><\/strong><\/p>\n

    Laura Walton jest psychologiem klinicznym i instruktorem nurkowania. \u0141\u0105czy ona te dwie dziedziny, aby pomaga\u0107 ludziom w nurkowaniu. Laura \u015bwiadczy specjalistyczne us\u0142ugi psychologiczne i prowadzi kursy dla nurków. Od 2012 roku jest przewodnikiem i instruktorem nurkowania w Wielkiej Brytanii, ma stopie\u0144 PADI IDC Staff Instructor i pracuje obecnie w centrum nurkowym The Fifth Point w Blyth.<\/p>\n

    https:\/\/scubapsyche.com<\/a><\/p>\n

    <\/p>\n

    <\/p>\n

    \n

    <\/p>\n

    Uwaga od ekipy medycznej DAN Europe:<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n

    Je\u015bli podczas nurkowania wyst\u0105pi\u0105 u Ciebie symptomy, które mog\u0105 by\u0107 wywo\u0142ane stanami l\u0119kowymi, czyli palpitacje serca, zwi\u0119kszone tempo oddychania lub uci\u0105\u017cliwe my\u015bli dotycz\u0105ce nurkowania (na przyk\u0142ad uczucie, \u017ce nie dasz rady, strach, \u017ce nie jeste\u015b w stanie wykona\u0107 nurkowania zgodnie z planem, wra\u017cenie, \u017ce ci\u015bnienie wody i jej niebieski kolor s\u0105 przyt\u0142aczaj\u0105ce lub trudne do zniesienia), nale\u017cy porozmawia\u0107 o tym z instruktorem nurkowania lub ze specjalist\u0105 od zdrowia psychicznego, np. psychologiem, psychoterapeut\u0105 lub psychoanalitykiem.<\/em><\/p>\n

    Takie odczucia lub symptomy mog\u0105 wskazywa\u0107 na wa\u017cne prze\u017cycie, które zdarzy\u0142o si\u0119 dawno temu i mia\u0142o du\u017cy wp\u0142yw na nasz\u0105 histori\u0119 \u017cycia. Rozwi\u0105zaniem problemu dyskomfortu podczas nurkowania, o którym wspomnieli\u015bmy wcze\u015bniej, mo\u017ce by\u0107 racjonalne wyja\u015bnienie tego zdarzenia. Nale\u017cy spróbowa\u0107 podzieli\u0107 go na poszczególne elementy i zaj\u0105\u0107 si\u0119 nimi po kolei, na przyk\u0142ad zaczynaj\u0105c od wykorzystanego sprz\u0119tu, wybranej mieszaniny gazów lub rozszerzenia wiedzy na temat fizjologii oddychania. Takie podej\u015bcie mo\u017ce jednak nie wystarczy\u0107 do rozwi\u0105zania problemu, którego przyczyny s\u0105 nieznane i si\u0119gaj\u0105 g\u0142\u0119biej – w takim przypadku wymagana jest bardziej dog\u0142\u0119bna analiza. By\u0107 mo\u017ce niezb\u0119dne b\u0119dzie dotarcie do zdarze\u0144 z przesz\u0142o\u015bci, które nieoczekiwanie ujawni\u0142y si\u0119 w warunkach podobnych do tych, jakie panowa\u0142y za pierwszym razem i doprowadzi\u0142y do nabycia takiej reakcji. Podsumowuj\u0105c, nigdy nie nale\u017cy lekcewa\u017cy\u0107 takich objawów zw\u0142aszcza, je\u015bli pojawiaj\u0105 si\u0119 podczas nurkowania.<\/em><\/p>\n

    <\/p>\n

    \n

    <\/p>\n