{"id":11386805,"date":"2021-05-31T00:00:00","date_gmt":"2021-05-30T22:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/alertdiver.eu\/bez-kategorii\/nurkowanie-w-strytan-na-islandii-jedynym-kominie-hydrotermalnym-na-swiecie-w-ktorym-mozna-nurkowac\/"},"modified":"2021-05-31T00:00:00","modified_gmt":"2021-05-30T22:00:00","slug":"nurkowanie-w-strytan-na-islandii-jedynym-kominie-hydrotermalnym-na-swiecie-w-ktorym-mozna-nurkowac","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/alertdiver.eu\/pl_PL\/artykuly\/nurkowanie-w-strytan-na-islandii-jedynym-kominie-hydrotermalnym-na-swiecie-w-ktorym-mozna-nurkowac\/","title":{"rendered":"Nurkowanie w Str\u00fdtan na Islandii \u2014 jedynym kominie hydrotermalnym na \u015bwiecie, w kt\u00f3rym mo\u017cna nurkowa\u0107"},"content":{"rendered":"

Kiedy nurkowie my\u015bl\u0105 o Islandii, na pewno pojawia im si\u0119 w g\u0142owie obraz s\u0142ynnej rozpadliny Silfra. Jest to szczelina tektoniczna z krystalicznie czyst\u0105 wod\u0105 lodowcow\u0105 po\u0142o\u017cona niedaleko najwi\u0119kszego miasta Islandii, Reykjaviku. Niewielu nurków wie jednak, \u017ce na samej pó\u0142nocy kraju jest jeszcze jedno unikalne i by\u0107 mo\u017ce nawet bardziej spektakularne miejsce nurkowe – komin hydrotermalny Strýtan.<\/p>\n

Strýtan jest jedynym znanym kominem hydrotermalnym, w którym mo\u017cna nurkowa\u0107. Wszystkie inne dotychczas odkryte kominy (zwane równie\u017c „czarnymi” lub „bia\u0142ymi”, w zale\u017cno\u015bci od koloru wody, która z nich wyp\u0142ywa) znajduj\u0105 si\u0119 w oceanie na g\u0142\u0119boko\u015bci do dwóch do sze\u015bciu kilometrów. Mo\u017cna do nich dotrze\u0107 tylko pojazdem podwodnym.<\/p>\n

<\/p>\n

Z geologicznego punktu widzenia Islandia jest niespokojnym miejscem. Le\u017cy na Grzbiecie \u015aródatlantyckim, gdzie p\u0142yty kontynentalne Eurazji i Ameryki Pó\u0142nocnej odsuwaj\u0105 si\u0119 od siebie o oko\u0142o 1-2 centymetry na rok. Powoduje to sta\u0142e ruchy pod wysp\u0105, trz\u0119sienia ziemi i erupcje lawy, która wype\u0142nia rowy tektoniczne. Islandia le\u017cy równie\u017c na plamie gor\u0105ca lub pióropuszu p\u0142aszcza, czyli na obszarze aktywnym geotermicznie, gdzie pr\u0105dy wst\u0119puj\u0105ce przenosz\u0105 gor\u0105c\u0105 magm\u0119 bezpo\u015brednio z wn\u0119trza ziemi do ogromnych wulkanów u\u015bpionych pod ogromnymi lodowcami. Dzi\u0119ki temu procesowi powsta\u0142 Strýtan.<\/p>\n

<\/p>\n

<\/p>\n

Strýtan znajduje si\u0119 niedaleko Akureyri, drugiego pod wzgl\u0119dem wielko\u015bci miasta Islandii. Mo\u017cna tam dolecie\u0107 bezpo\u015brednio z Reykjaviku, ale szkoda by\u0142oby nie wzi\u0105\u0107 udzia\u0142u w najbardziej spektakularnej wycieczce samochodem na naszej planecie. Jad\u0105c obwodnic\u0105 Islandii, która okr\u0105\u017ca ca\u0142\u0105 wysp\u0119, mo\u017cemy zobaczy\u0107 najbardziej imponuj\u0105ce krajobrazy i popularne miejsca turystyczne, takie jak wodospady Seljalandsfoss i Skógafoss, laguna lodowcowa Jökulsárlón i pla\u017ce Vík z czarnym piaskiem.<\/p>\n

<\/p>\n

<\/p>\n

Akureyri le\u017cy zaledwie 50 km na po\u0142udnie od ko\u0142a podbiegunowego. Tu\u017c za miastem na zachodnim brzegu Eyjafjörður, fiordu na Oceanie Arktycznym znajduje si\u0119 wioska Hjalteyri, w którym mie\u015bci si\u0119 centrum nurkowe Strýtan. Jego w\u0142a\u015bciciel Erlendur Bogason jest legend\u0105 nurkowania na Islandii i prowadzi to centrum razem ze swoj\u0105 córk\u0105 Sævör. To on odkry\u0142 i pierwszy zbada\u0142 Strýtan i okoliczne tereny hydrotermalne zwane Arnarnesstrýtur.<\/p>\n

<\/p>\n

Strýtan le\u017cy w \u015brodku Eyjafjörður na g\u0142\u0119boko\u015bci oko\u0142o 70 metrów. Procesy geologiczne utworzy\u0142y tutaj \u017aród\u0142a termalne, które uwalniaj\u0105 do oceanu s\u0142odk\u0105 wod\u0119 podgrzewan\u0105 przez magm\u0119. Rozpuszczone w niej du\u017ce ilo\u015bci minera\u0142ów momentalnie krystalizuj\u0105 si\u0119 w kontakcie z zimn\u0105 morsk\u0105 wod\u0105. Doprowadzi\u0142o to do powstania pojedynczego komina wapiennego, który wznosi si\u0119 jak ogromna wie\u017ca z g\u0142\u0119boko\u015bci 70 metrów do 15 metrów pod powierzchni\u0105 wody. Uczeni szacuj\u0105, \u017ce stworzenie tak wielkiego hydrotermalnego komina zabra\u0142o 10 tysi\u0119cy lat, czyli od ostatniego zlodowacenia do chwili obecnej. W niektórych miejscach, w tym na samym szczycie komina, proces budowy wci\u0105\u017c trwa.<\/p>\n

Tereny hydrotermalne w Eyjafjörður by\u0142y pierwszymi podwodnymi obszarami chronionymi w Islandii utworzonymi w 2001 roku. Nurkowie musz\u0105 otrzyma\u0107 pozwolenie z centrum nurkowego Strýtan, które zapewnia nurkowania z przewodnikiem.<\/p>\n

<\/p>\n

W Arnarnesstrýtur znajduje si\u0119 grupa mniejszych kominów hydrotermalnych po\u0142o\u017conych na g\u0142\u0119boko\u015bci od 23 metrów na dnie do 15 metrów pod powierzchni\u0105. Woda, która z nich wyp\u0142ywa ma temperatur\u0119 79°C. To miejsce jest nie tylko niezwykle rzadkim fenomenem geologicznym, ale zamieszkuj\u0105 je równie\u017c ró\u017cne organizmy morskie. Wiele gatunków \u015blimaków nagoskrzelnych, krabów i innych ma\u0142ych stworze\u0144 \u017cyje na algach i wodorostach pokrywaj\u0105cych komin. Mo\u017cna tu te\u017c spotka\u0107 z\u0119bacze pasiaste w szczelinach komina i wiele innych gatunków ryb, takich jak dorsz, fl\u0105dra lub tasza.<\/p>\n

<\/p>\n

Pierwsze wra\u017cenie, jakie robi Strýtan jest absolutnie niesamowite i wyj\u0105tkowe. Jak wielka, ciemna wie\u017ca wynurzaj\u0105ca si\u0119 z zimnych g\u0142\u0119bin fiordów stoi samotnie na \u015brodku Oceanu Arktycznego. Wydaje si\u0119 absolutnie nie z tego \u015bwiata, ale jest to niew\u0105tpliwie jedno z najbardziej „ziemskich” zjawisk.<\/p>\n

Podczas nurkowania grupa zazwyczaj powoli okr\u0105\u017ca komin o \u015brednicy kilku metrów, wynurzaj\u0105c si\u0119 na mniejsz\u0105 g\u0142\u0119boko\u015b\u0107 z ka\u017cdym okr\u0105\u017ceniem. Mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107, w którym miejscu komin wci\u0105\u017c si\u0119 buduje – wida\u0107 \u015bwie\u017ce struktury mineralne i ciep\u0142\u0105 wod\u0119 wyp\u0142ywaj\u0105c\u0105 ze szczelin. Woda wydobywaj\u0105ca si\u0119 z kominów hydrotermalnych ma tak wysok\u0105 temperatur\u0119, \u017ce mo\u017cna poczu\u0107 jej ciep\u0142o, ale nie wp\u0142ywa to na ogóln\u0105 temperatur\u0119 wody, która wynosi mi\u0119dzy 4 a 8°C. Widoczno\u015b\u0107 wynosi zazwyczaj oko\u0142o 10 metrów.<\/p>\n

Komin jest siedliskiem unikalnych gatunków ro\u015blin i zwierz\u0105t, w tym alg, wodorostów, listownic i ukwia\u0142ów, które rozwin\u0119\u0142y si\u0119 w tych specjalnych, ekstremalnych warunkach. Komin przyci\u0105ga równie\u017c wiele innych stworze\u0144 morskich – by\u0107 mo\u017ce uda Ci si\u0119 zobaczy\u0107 \u0142awic\u0119 dorszy p\u0142ywaj\u0105cych w gór\u0119 i w dó\u0142 lub ró\u017cne gatunki meduz wdzi\u0119cznie unosz\u0105cych si\u0119 w toni.<\/p>\n

<\/p>\n

Obserwuj\u0105c mieni\u0105cy si\u0119 komin mo\u017cesz bardzo \u0142atwo ulec fascynacji i rozproszy\u0107 uwag\u0119, dlatego zawsze pami\u0119taj o sprawdzaniu pozosta\u0142ego czasu bezprzystankowego. Poniewa\u017c szczyt komina znajduje si\u0119 na g\u0142\u0119boko\u015bci 15 metrów, przystanek bezpiecze\u0144stwa nale\u017cy wykona\u0107 w toni. Konieczna jest dobra kontrola p\u0142ywalno\u015bci, ale zdarza si\u0119, \u017ce morze jest wzburzone lub wyst\u0119puje pr\u0105d, dlatego mo\u017cesz przytrzyma\u0107 si\u0119 liny podczas wynurzenia.<\/p>\n