{"id":11386813,"date":"2021-11-15T00:00:00","date_gmt":"2021-11-14T23:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/alertdiver.eu\/bez-kategorii\/efektywne-techniki-napedu\/"},"modified":"2021-11-15T00:00:00","modified_gmt":"2021-11-14T23:00:00","slug":"efektywne-techniki-napedu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/alertdiver.eu\/pl_PL\/artykuly\/efektywne-techniki-napedu\/","title":{"rendered":"Efektywne techniki nap\u0119du"},"content":{"rendered":"

„Niezale\u017cnie od tego, jakie s\u0105 Twoje nurkowe ambicje, ustawienie trymu, kontrola p\u0142ywalno\u015bci i opanowanie technik poruszania p\u0142etwami to podstawa bezpiecznego i przyjemnego nurkowania.<\/p>\n

Jako nurek mo\u017cesz wybra\u0107 jedn\u0105 z wielu technik nap\u0119du w zale\u017cno\u015bci od sytuacji. Istniej\u0105 takie techniki jak \u017cabka, zmodyfikowana \u017cabka, zmodyfikowany kraul, „shuffle kick”, czyli naprzemienne niewielkie ruchy p\u0142etwami, obrót w miejscu, a nawet technika p\u0142ywania do ty\u0142u. Nie ka\u017cdy rodzaj kopni\u0119cia p\u0142etwami jest przydatny we wszystkich sytuacjach. Wybierz tak\u0105 technik\u0119, która najlepiej pasuje do rodzaju nurkowania i Twojego celu. Najcz\u0119\u015bciej u\u017cywan\u0105 technik\u0105 jest \u017cabka, poniewa\u017c mo\u017cesz j\u0105 stosowa\u0107 w ka\u017cdej sytuacji. Zginasz nieznacznie kolana i kostki i trzymasz p\u0142etwy blisko siebie, prawie tak, jakby\u015b chcia\u0142 p\u0142ywa\u0107 \u017cabk\u0105 bez sprz\u0119tu powietrznego. W przypadku nurkowania praktycznie nie ruszasz udami, ale wykorzystujesz \u0142ydki, kostki i stopy. Technika ta jest prosta i oszcz\u0119dza energi\u0119.<\/p>\n

Je\u015bli musisz si\u0119 obróci\u0107, mo\u017cesz wykona\u0107 „helicopter turn”, który wygl\u0105da jak \u017cabka u\u017cywaj\u0105c jednej nogi. W ten sposób mo\u017cesz zrobi\u0107 obrót o 360 stopni utrzymuj\u0105c cia\u0142o w jednym po\u0142o\u017ceniu. Inn\u0105 technik\u0105 jest „sculling”, który pozwala na wykonanie zanurzenia i wynurzenia bez u\u017cycia BCD lub ustawiania si\u0119 w pozycji pionowej. Wyprostuj nogi i poruszaj p\u0142etwami w poziomie zagarniaj\u0105c wod\u0119 z obu stron – dzi\u0119ki zasadom hydrodynamiki i budowie p\u0142etw zaczniesz si\u0119 zanurza\u0107. Kiedy z\u0142\u0105czysz nogi, zegniesz kolana pod k\u0105tem prostym, ustawisz stopy równolegle do dna i zaczniesz porusza\u0107 p\u0142etwami na boki, taki ruch utworzy ci\u015bnienie wody pod p\u0142etwami, które pozwoli Ci si\u0119 wynurzy\u0107.<\/p>\n

Je\u015bli chcesz efektywnie wykorzystywa\u0107 techniki nap\u0119du, musisz dobrze ustawi\u0107 swoj\u0105 pozycj\u0119 i trym w wodzie, aby jak najbardziej zwi\u0119kszy\u0107 swoj\u0105 mobilno\u015b\u0107 i „dobre samopoczucie” pod wod\u0105. Podstaw\u0105 dobrego nurkowania s\u0105: odpowiednia, \u0142atwa w obs\u0142udze konfiguracja sprz\u0119tu, rozmieszczenie poszczególnych elementów sprz\u0119tu w taki sposób, aby utrzyma\u0107 równowag\u0119, pozioma, nieruchoma pozycja, opanowanie technik nap\u0119du i utrzymywanie neutralnej p\u0142ywalno\u015bci. Wdra\u017canie tych elementów podczas nurkowania oznacza, \u017ce stajesz si\u0119 dobrym nurkiem. Aby opanowa\u0107 te techniki, musisz je cz\u0119sto \u0107wiczy\u0107, ale kiedy Ci si\u0119 to uda, b\u0119dziesz wiedzia\u0142, jak czuje si\u0119 ryba pod wod\u0105”.<\/p>\n

Thorsten Waelde<\/span> pseudonim 'Toddy<\/span>,'  CCR Cave Instructor Trainer \/ w\u0142a\u015bciciel centrum szkolenia w nurkowaniu jaskiniowym Protec na Sardynii<\/em><\/p>\n

<\/em><\/p>\n

Tak samo jak pasa\u017cer ma\u0142ej \u0142ódki u\u017cywa wiose\u0142, aby utrzyma\u0107 j\u0105 na powierzchni w doskona\u0142ej równowadze, nurek wykorzystuje swoje „wios\u0142a” do manewrowania, nap\u0119du, skr\u0119cania, cofania si\u0119 w celu unikni\u0119cia zderzenia oraz p\u0142yni\u0119cia pod niewielki pr\u0105d w razie pogorszenia si\u0119 warunków. Efektywno\u015b\u0107 nap\u0119du zale\u017cy od si\u0142y, z jak\u0105 skr\u0119cane s\u0105 wios\u0142a, kiedy ich powierzchnia ma kontakt z wod\u0105, techniki wykorzystania jednej lub drugiej strony ka\u017cdego wios\u0142a oraz ich synchronizacji, aby uzyska\u0107 odpowiedni ruch.<\/p>\n

P\u0142etwy s\u0105 dla nurka tym, czym wios\u0142a dla pasa\u017cera \u0142ódki – s\u0142u\u017c\u0105 przede wszystkim do poruszania si\u0119 do przodu i manewrowania. Trzeba jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce nie ma idealnych p\u0142etw, które by\u0142yby odpowiednie dla ka\u017cdego. Dlatego nale\u017cy je wybiera\u0107 rozwa\u017cnie, poniewa\u017c ka\u017cda cecha (oprócz koloru) ma znaczenie. Niestety sprawdzenie kilku rodzajów p\u0142etw przed zakupem mo\u017ce by\u0107 trudne, poniewa\u017c wymaga\u0142oby to znalezienia firmy, w której jest dost\u0119pnych wiele modeli do wyboru. Podczas szkolenia mo\u017cna jednak przeprowadzi\u0107 odpowiedni\u0105 ocen\u0119, aby ustali\u0107 dwie cechy najwa\u017cniejsze dla ka\u017cdego nurka: ich wag\u0119 i sztywno\u015b\u0107.<\/p>\n

Nie trzeba przypomina\u0107, \u017ce rozmiar kalosza w p\u0142etwach paskowych musi pasowa\u0107 do buta nurka, aby przenosi\u0107 jak najwi\u0119cej si\u0142y z kopni\u0119cia nóg. Paski musz\u0105 by\u0107 na tyle ciasne, aby utrzyma\u0107 stop\u0119 w jednej pozycji. Zauwa\u017c, \u017ce nieregulowalne, metalowe spr\u0119\u017cyny pokryte okr\u0105g\u0142\u0105 os\u0142on\u0105 i przytwierdzone na sta\u0142e do p\u0142etwy s\u0105 dost\u0119pne w ró\u017cnych rozmiarach. S\u0105 one bezpieczniejsze i bardziej niezawodne ni\u017c tradycyjne, regulowane, gumowe paski z plastikowymi mocowaniami, poniewa\u017c spr\u0119\u017cyny nigdy nie p\u0119kn\u0105 i si\u0119 nie poluzuj\u0105.<\/p>\n

Je\u015bli chodzi o materia\u0142y, z jakiego wykonane s\u0105 p\u0142etwy dost\u0119pne obecnie na rynku, najcz\u0119\u015bciej u\u017cywa si\u0119 gumy i plastiku. Wiele plastikowych p\u0142etw jest d\u0142u\u017cszych i w\u0119\u017cszych, przez co w przypadku niektórych technik mog\u0105 nie dawa\u0107 takiej si\u0142y nap\u0119du lub mo\u017cliwo\u015bci manewru jak p\u0142etwy gumowe. Dodatkowo, im d\u0142u\u017csze s\u0105 p\u0142etwy, tym wi\u0119cej szkody mog\u0105 wyrz\u0105dzi\u0107 w \u015brodowisku z sufitem nad g\u0142ow\u0105. P\u0142etwy z podzielonym piórem, które s\u0105 tak cz\u0119sto reklamowane, nie zapewniaj\u0105 odpowiedniej efektywno\u015bci, je\u015bli nurek wykorzystuje wszystkie techniki kopni\u0119cia.<\/p>\n

Niektóre p\u0142etwy maj\u0105 bardziej elastyczne pióro, ale nie zawsze jest to najlepsza opcja. Generuj\u0105 one efekt „fali”, który zmniejsza si\u0142\u0119 uderzenia. Im sztywniejsza jest p\u0142etwa, tym wi\u0119ksz\u0105 si\u0142\u0119 ma kopni\u0119cie, co jest du\u017ca zalet\u0105. Ma to jednak równie\u017c wad\u0119: im sztywniejsza jest p\u0142etwa, tym silniej musz\u0105 pracowa\u0107 mi\u0119\u015bnie i stawy, aby ni\u0105 poruszy\u0107. Dlatego ka\u017cdy nurek musi znale\u017a\u0107 takie p\u0142etwy, których elastyczno\u015b\u0107 lub sztywno\u015b\u0107 pasuje do jego sprawno\u015bci fizycznej.<\/p>\n

<\/p>\n

Dodatkowo, jak ju\u017c wspomniano, jednym z g\u0142ównych kryteriów wyboru p\u0142etw jest ich waga. P\u0142etwy, które s\u0105 zbyt ci\u0119\u017ckie lub maj\u0105 za du\u017c\u0105 p\u0142ywalno\u015b\u0107 mog\u0105 potencjalnie wp\u0142yn\u0105\u0107 na trym nurka i wywo\u0142a\u0107 zm\u0119czenie i ból pleców. Ka\u017cdy nurek ma inn\u0105 wag\u0119, g\u0119sto\u015b\u0107 ko\u015bci i preferencje dotycz\u0105ce wyboru mokrego lub suchego skafandra czy butów. Nale\u017cy wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 wszystkie te parametry, aby okre\u015bli\u0107, jakie p\u0142etwy s\u0105 optymalne dla danej osoby, czyli zapewni\u0105 jej odpowiedni\u0105 efektywno\u015b\u0107 i komfort kopni\u0119cia oraz pozwol\u0105 na efektywne manewrowanie.<\/p>\n

Mo\u017cesz traktowa\u0107 p\u0142etwy jak narz\u0119dzie do pracy, ale pami\u0119taj, \u017ce maj\u0105 one ró\u017cne funkcje: nap\u0119d, manewrowanie i ustawienie w wodzie. Ka\u017cda z nich wymaga u\u017cycia innej techniki. Zacznijmy od zdefiniowania, czym jest odpowiednia technika i dlaczego tradycyjny „kraul p\u0142ywacki” nie kwalifikuje si\u0119 w tej kategorii.<\/p>\n

Technika to sekwencja ruchów zwanych “kopni\u0119ciami”, której celem jest zapewnienie nurkowi efektywnego nap\u0119du przy jak najmniejszym zu\u017cyciu gazu, utrzymaniu optymalnego ustawienia nurków w grupie i zachowaniu \u015brodowiska naturalnego w nienaruszonym stanie. Niestety kopni\u0119cie do kraula, które jest pozosta\u0142o\u015bci\u0105 po treningu p\u0142ywackim i dawnych metodach nurkowania zosta\u0142o wdro\u017cone przez spo\u0142eczno\u015b\u0107 nurków rekreacyjnych g\u0142ównie z powodu niewiedzy. W tej technice raz jedna, raz druga noga znajduje si\u0119 poni\u017cej poziomej osi nurka, przez co stawia on wi\u0119kszy opór w wodzie. Dodatkowo kopanie p\u0142etwami wymaga ci\u0105g\u0142ego wysi\u0142ku mi\u0119\u015bni, co zwi\u0119ksza zu\u017cycie gazu oraz powoduje podniesienie chmury piasku lub osadu, je\u017celi nurek znajduje si\u0119 tu\u017c przy dnie. Jest to niebezpieczne dla \u015brodowiska i pozosta\u0142ych cz\u0142onków ekipy, którzy p\u0142yn\u0105 z ty\u0142u.<\/p>\n

Jak wyja\u015bniono na stronie „Doing It Right" (DIR) philosophy<\/a>, najbardziej efektywn\u0105 technik\u0105 kopania p\u0142etwami bior\u0105c pod uwag\u0119 przekszta\u0142canie si\u0142y mi\u0119\u015bni w nap\u0119d jest \u017cabka. Bez wg\u0142\u0119biania si\u0119 w szczegó\u0142y tego ruchu nale\u017cy zwróci\u0107 uwag\u0119 na to, \u017ce przy \u017cabce uda s\u0105 ustawione w jednej linii z tu\u0142owiem, kolana s\u0105 zgi\u0119te, a nap\u0119d wynika z rotacyjnego ruchu kostek, dzi\u0119ki czemu p\u0142etwy znajduj\u0105 si\u0119 powy\u017cej poziomej osi nurka. Po ka\u017cdym kopni\u0119ciu nast\u0119puje faza \u015blizgu, któr\u0105 nurek wykorzystuje do pokonania pewnej odleg\u0142o\u015bci i odpoczynku przed kolejnym kopni\u0119ciem. Moment, w którym nurek zwalnia po wykonaniu kopni\u0119cia pokazuje, czy ma on kontrol\u0119 p\u0142ywalno\u015bci. Technika ta po\u0142\u0105czona z odpowiednim cyklem oddychania, czyli wydechem podczas wykonywania kopni\u0119cia i wdechem podczas fazy \u015blizgu, zmniejsza zu\u017cycie gazu i zapobiega podnoszeniu osadu.<\/p>\n

<\/p>\n

Kopni\u0119cie do ty\u0142u wykonuje si\u0119 jak „odwrócone” kopni\u0119cie do \u017cabki z faz\u0105 \u015blizgu. Jest to prawdopodobnie najtrudniejsza technika do opanowania i pokazuje ona, czy nurek ma problem z kontrol\u0105 p\u0142ywalno\u015bci lub \u017ale ustawiony trym. Aby rozwin\u0105\u0107 pami\u0119\u0107 mi\u0119\u015bniow\u0105, najlepiej podzieli\u0107 ruch na poszczególne elementy i \u0107wiczy\u0107 je na sucho na l\u0105dzie. Nurek mo\u017ce po\u0142o\u017cy\u0107 si\u0119 na pod\u0142odze lub usi\u0105\u015b\u0107, aby zwizualizowa\u0107 poszczególne elementy ruchu. Dzi\u0119ki \u0107wiczeniom na l\u0105dzie nurkowie mog\u0105 lepiej utrzyma\u0107 trym pod wod\u0105 i sprawdzi\u0107, czy w odpowiedni sposób u\u017cywaj\u0105 górnej powierzchni p\u0142etw wykonuj\u0105c ruch rotacyjny w kostkach oraz czy nie robi\u0105 b\u0142\u0119dnego ruchu z biodra.<\/p>\n

Kontrola ustawienia górnej cz\u0119\u015bci cia\u0142a, w tym wyci\u0105gni\u0119cie r\u0105k przed siebie i patrzenie do przodu s\u0105 kluczowe, aby utrzyma\u0107 odpowiedni trym podczas ka\u017cdego kopni\u0119cia. Pe\u0142ne kopni\u0119cie do ty\u0142u z wyprostowaniem nogi pozwala nurkowi wycofa\u0107 si\u0119 np. ze \u015blepego korytarza. Zmodyfikowane kopni\u0119cie do ty\u0142u, które polega tylko na wykonaniu ruchu rotacyjnego w kostce pomaga zniwelowa\u0107 „efekt magnesu” mi\u0119dzy dwoma nurkami i pozwala im utrzyma\u0107 odpowiedni\u0105 odleg\u0142o\u015b\u0107 od siebie. Dzi\u0119ki temu ekipa nurkowa jest bardziej stabilna podczas przystanków dekompresyjnych i bezpiecze\u0144stwa oraz ma lepsz\u0105 kontrol\u0119 podczas zanurzania i wynurzania. Jest to o wiele lepsza technika ni\u017c odpychanie si\u0119 pi\u0119\u015bci\u0105 od drugiego nurka, co destabilizuje jego trym. Jak wspomniano wcze\u015bniej, inn\u0105 technik\u0105 jest poruszanie p\u0142etwami na boki, co mo\u017ce pomóc nurkowi zmienia\u0107 g\u0142\u0119boko\u015b\u0107.<\/p>\n

Kiedy nurkowie znajduj\u0105 si\u0119 w ograniczonej przestrzeni, w której istnieje ryzyko podniesienia osadu, mog\u0105 stosowa\u0107 bardziej zaawansowane techniki nap\u0119du. Chocia\u017c techniki te nie daj\u0105 du\u017cej si\u0142y kopni\u0119cia, s\u0105 wykorzystywane przez krótki czas podczas nurkowania, aby zapewni\u0107 bezpiecze\u0144stwo ekipie nurkowej i chroni\u0107 \u015brodowisko. Nurkowie mog\u0105 u\u017cywa\u0107 takich technik, jak:<\/p>\n