![\"\"](\"https:\/\/alertdiver.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/diver1500.jpg\")
<\/p>\nStrach to zimna fala emocji, kt\u00f3ra mo\u017ce by\u0107 odczuwana jak solidna bariera blokuj\u0105ca jakikolwiek ruch do przodu. Jest to jedna z najbardziej prymitywnych ludzkich emocji i jest elementem adaptacyjnej reakcji na niebezpiecze\u0144stwo w \u015brodowisku. Kiedy czujemy si\u0119 zagro\u017ceni, nasz biologiczny system oferuje nam kilka opcji, aby zwi\u0119kszy\u0107 szans\u0119 na prze\u017cycie: freeze \u2013 flight \u2013 fight \u2013 fright \u2013 flag \u2013 faint (Schauer and Elbert, 2010), czyli: znieruchomienie \u2013 ucieczka \u2013 walka \u2013 przera\u017cenie \u2013 bezradno\u015b\u0107 \u2013 utrata przytomno\u015bci. Wszystkie te reakcje maj\u0105 ograniczon\u0105 przydatno\u015b\u0107 pod wod\u0105 i stwarzaj\u0105 wi\u0119cej problem\u00f3w, ni\u017c rozwi\u0105zuj\u0105. Oczywi\u015bcie ryzyko wej\u015bcia w stan ucieczki lub walki jest znany wszystkim nurkom, kt\u00f3rzy maj\u0105 jakiekolwiek poj\u0119cie o psychologii nurkowania. Niestety zbyt szybkie wynurzenie jest jednym z najcz\u0119\u015bciej zg\u0142aszanych wypadk\u00f3w.<\/p>\n
W nurkowaniu istnieje wiele potencjalnych element\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0105 wywo\u0142a\u0107 natychmiastowy strach, od problem\u00f3w ze sprz\u0119tem poprzez rzadkie spotkania z agresywnymi zwierz\u0119tami morskimi a\u017c po du\u017cy ruch \u0142odzi. Poza zagro\u017ceniami znajduj\u0105cymi si\u0119 w wodzie, nurkowie mog\u0105 mie\u0107 wcze\u015bniejsze problemy, takie jak fobie zwi\u0105zane z jakim\u015b stworzeniem wodnym, ciasnymi przestrzeniami, ciemno\u015bci\u0105 czy toni\u0105, kt\u00f3re mog\u0105 wywo\u0142a\u0107 siln\u0105 reakcj\u0119. Czynniki zwi\u0105zane z wcze\u015bniejszymi, nierozwi\u0105zanymi traumami r\u00f3wnie\u017c czasem aktywuj\u0105 si\u0119 w wodzie, tak samo jak bardziej abstrakcyjny ludzki strach przed pora\u017ck\u0105, odrzuceniem i utrat\u0105 kontroli.<\/p>\n
<\/p>\n
Hmm, tak i nie. Fizjologiczny efekt reakcji na zagro\u017cenie, np. zmiana oddechu na szybki i p\u0142ytki lub znaczne przyspieszenie t\u0119tna mo\u017ce spowodowa\u0107 problem podczas nurkowania, kt\u00f3ry mo\u017ce przerodzi\u0107 si\u0119 w panik\u0119. Dodatkowo nurek, kt\u00f3ry odczuwa strach mo\u017ce mie\u0107 trudno\u015bci z jasnym my\u015bleniem i rozwi\u0105zywaniem problem\u00f3w. Sytuacja ta nie wynika jednak z samego strachu, ale jest narastaj\u0105c\u0105 reakcj\u0105 na zagro\u017cenie. To wtedy rodz\u0105 si\u0119 problemy.<\/p>\n
Pierwsza reakcja \u2013 znieruchomienie, czyli zatrzymanie si\u0119 i zwi\u0119kszenie czujno\u015bci pozwala przystosowa\u0107 si\u0119 do sytuacji i pomaga nam pod wod\u0105. Dzi\u0119ki niej wiemy, \u017ce wyst\u0105pi\u0142 problem i my\u015blimy, co mo\u017cemy zrobi\u0107. ZATRZYMAJ SI\u0118-POMY\u015aL-ZACZNIJ DZIA\u0141A\u0106. Podobnie niezbyt silna reakcja walki\/ucieczki mo\u017ce by\u0107 przydatna, poniewa\u017c daje nam energi\u0119 do podj\u0119cia dzia\u0142ania, ale pod wod\u0105 ten stan \u0142atwo mo\u017ce wymkn\u0105\u0107 si\u0119 spod kontroli. Mo\u017ce si\u0119 tak zdarzy\u0107 z powod\u00f3w fizjologicznych, takich jak szybki, p\u0142ytki oddech, kt\u00f3ry zwi\u0119ksza stres lub psychologicznych, np. zmartwienie i powstrzymywanie si\u0119 od odczuwania tej emocji.<\/p>\n
To wszystko mo\u017ce wywo\u0142a\u0107 u nurka panik\u0119 oraz brak jasnego my\u015blenia i dzia\u0142ania. Je\u017celi reakcja walki\/ucieczki nie jest mo\u017cliwa, kolejnym etapem jest przera\u017cenie. Strach b\u0119dzie wtedy najbardziej intensywny, poniewa\u017c dana osoba jest nim sparali\u017cowana, ale nadal ma \u015bwiadomo\u015b\u0107 zagro\u017cenia. Nast\u0119pnie nurek zaczyna traci\u0107 poczucie rzeczywisto\u015bci, czucie i energi\u0119, a\u017c w ko\u0144cu traci przytomno\u015b\u0107. Oczywi\u015bcie te ostatnie stadia maj\u0105 negatywny wp\u0142yw na nurkowanie.<\/p>\n
Chocia\u017c podczas tych reakcji dana osoba mo\u017ce odczuwa\u0107 strach, jest on tylko jednym z aspekt\u00f3w sytuacji. Strach jest fal\u0105 energii<\/u><\/a>, kt\u00f3ra przemieszcza si\u0119 w ciele w naturalnym post\u0119pie. \u015arodek tej fali reprezentuje procesy fizjologiczne, takie jak uwolnienie hormon\u00f3w stresu. Mo\u017ce to stanowi\u0107 problem, ale tak naprawd\u0119 to nast\u0119puj\u0105ce po sobie reakcje prowadz\u0105 do wypadku.<\/p>\n Strach sam w sobie nie jest problemem. Zaczynamy odczuwa\u0107 l\u0119k, kiedy zdajemy sobie spraw\u0119 z zagro\u017cenia. Mo\u017ce by\u0107 ono realne, ale nasze w\u0142asne my\u015bli r\u00f3wnie\u017c mog\u0105 wywo\u0142a\u0107 reakcj\u0119 obronn\u0105: \u201eCo si\u0119 stanie, jak zabraknie mi powietrza?\u201d lub \u201eNie jestem pewien, czy jestem gotowy na to g\u0142\u0119bokie nurkowanie!\u201d. Strach jest cz\u0119sto sygna\u0142em, \u017ce co\u015b jest nie tak i motywuje nas do podj\u0119cia efektywnych dzia\u0142a\u0144. L\u0119k przypomina nam o naszych limitach i zach\u0119ca nas do zastanowienia si\u0119 nad sytuacj\u0105.<\/p>\n Jako nurkowie potrzebujemy odczuwa\u0107 strach. Musimy r\u00f3wnie\u017c mie\u0107 umiej\u0119tno\u015b\u0107 kontrolowania emocji i uwagi<\/u><\/a> w obliczu l\u0119ku. To, czego nie potrzebujemy to stan, kiedy reagujemy zbyt intensywnie i przestajemy my\u015ble\u0107. Mo\u017ce on zosta\u0107 wywo\u0142any przez strach, kt\u00f3remu pr\u00f3bujemy si\u0119 oprze\u0107. Spos\u00f3b, w jaki powstrzymujemy si\u0119 od odczuwania l\u0119ku mo\u017ce wywo\u0142a\u0107 wi\u0119cej problem\u00f3w ni\u017c sama emocja. Po pierwsze, niezwracanie uwagi na uzasadniony strach mo\u017ce oznacza\u0107, \u017ce znajdziemy si\u0119 w sytuacji, na kt\u00f3r\u0105 nie jeste\u015bmy przygotowani. Po drugie niech\u0119\u0107 do odczuwania silnych emocji, takich jak strach, mo\u017ce sama w sobie wywo\u0142a\u0107 panik\u0119. Mam tu na my\u015bli to, \u017ce zamiast zda\u0107 sobie spraw\u0119 z l\u0119ku i zacz\u0105\u0107 dzia\u0142a\u0107, nurek ucieka od niego i ignoruje problem, co stwarza coraz wi\u0119cej problem\u00f3w i mo\u017ce spowodowa\u0107 niekontrolowan\u0105 panik\u0119. Po trzecie, ze wzgl\u0119du na nasze ego czasem jest nam trudno odwo\u0142a\u0107 nurkowanie. Po czwarte, reakcje unikania mog\u0105 zwi\u0119kszy\u0107 ryzyko, poniewa\u017c skupiamy si\u0119 na unikaniu strachu zamiast rozwi\u0105za\u0107 problem.<\/p>\n Zawsze jest mo\u017cliwe, \u017ce b\u0119dziesz odczuwa\u0107 strach, dlatego nauczenie si\u0119, jak nurkowa\u0107 mimo l\u0119ku jest dla nurka wa\u017cne. Nie oznacza to, \u017ce masz nara\u017ca\u0107 si\u0119 na niebezpiecze\u0144stwo, ale powiniene\u015b by\u0107 otwarty na sygna\u0142y \u015bwiadcz\u0105ce o strachu oraz rozwin\u0105\u0107 techniki i umiej\u0119tno\u015bci psychologiczne, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 Ci nurkowa\u0107 bezpiecznie. Oto niekt\u00f3re opcje:<\/p>\n Istniej\u0105 r\u00f3wnie\u017c terapie, kt\u00f3re pomagaj\u0105 przy powtarzaj\u0105cych si\u0119 l\u0119kach, strachu przed tym, co nast\u0105pi lub zmniejszaj\u0105 blokad\u0119 przed dzia\u0142aniem. Moim zdaniem Eye-Movement Desensitisation\u00a0czyli terapia odwra\u017cliwiania i ponownego przetwarzania informacji za pomoc\u0105 ruch\u00f3w ga\u0142ek ocznych jest u\u017cyteczna zw\u0142aszcza dla nurk\u00f3w. Mo\u017ce by\u0107 ona wykorzystana do zmniejszania stresu i ryzyka ponownego wyst\u0105pienia danej reakcji po z\u0142ym do\u015bwiadczeniu. Mo\u017ce ona r\u00f3wnie\u017c stworzy\u0107 spokojniejsze i bardziej efektywne reakcje behawioralne w przysz\u0142ych sytuacjach.<\/p>\n Nie b\u00f3jmy si\u0119 strachu. L\u0119k i nauka, jak sobie z nim poradzi\u0107 s\u0105 nie tylko elementem nurkowania, ale r\u00f3wnie\u017c przypominaj\u0105 nam, jak cenne jest to do\u015bwiadczenie. Istnieje teoria na temat sport\u00f3w ekstremalnych: kochamy je poniewa\u017c<\/em> blisko\u015b\u0107 potencjalnej \u015bmierci wywo\u0142uje rado\u015b\u0107 z tego, \u017ce \u017cyjemy. Jak blisko jeste\u015bmy tej linii zale\u017cy od cz\u0142owieka. Dla nurk\u00f3w rekreacyjnych przypomina to patrzenie w d\u00f3\u0142 na strome zbocze stoj\u0105c przy solidnej barierce, ale dla poszukiwaczy przyg\u00f3d jest to jak skok ze spadochronem. We wszystkich przypadkach nale\u017cy jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce otwarto\u015b\u0107 na strach r\u00f3wnie\u017c przynosi otwarto\u015b\u0107 na rado\u015b\u0107 i podziw.<\/p>\n Cytaty<\/strong><\/p>\n Odniesienia:<\/strong><\/p>\n Schauer, M., & Elbert, T. (2010). Dissociation Following Traumatic Stress Etiology and Treatment. Zeitschrift Fur Psychologie-journal of Psychology, 218, 109-127.<\/p>\n O autorce<\/strong><\/p>\n Laura Walton jest psychologiem klinicznym i instruktorem nurkowania. \u0141\u0105czy ona te dwie dziedziny, aby pomaga\u0107 ludziom w nurkowaniu. Laura \u015bwiadczy specjalistyczne us\u0142ugi psychologiczne i prowadzi kursy dla nurk\u00f3w. Od 2012 roku jest przewodnikiem i instruktorem nurkowania w Wielkiej Brytanii, ma stopie\u0144 PADI Instructor.<\/p>\n FIT TO DIVE Home Page<\/span><\/span><\/a><\/span><\/span><\/span><\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/alertdiver.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/divers_1500-1.jpg\")
<\/p>\nJak nurkowa\u0107, kiedy odczuwasz strach<\/h3>\n
\n
![\"\"](\"https:\/\/alertdiver.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/divers2_1500.jpg\")
<\/p>\n\n
\n\n
\n
\n
\n