{"id":11417638,"date":"2024-10-29T16:52:20","date_gmt":"2024-10-29T15:52:20","guid":{"rendered":"https:\/\/alertdiver.eu\/?p=11417638"},"modified":"2024-10-30T14:22:46","modified_gmt":"2024-10-30T13:22:46","slug":"czy-freediving-jest-sportem-ekstremalnym","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/alertdiver.eu\/pl_PL\/artykuly\/czy-freediving-jest-sportem-ekstremalnym\/","title":{"rendered":"Czy freediving jest sportem ekstremalnym?"},"content":{"rendered":"

Olimpiada i paraolimpiada jest w toku a ja ogl\u0105dam w telewizji r\u00f3\u017cne sporty, w kt\u00f3rych uczestnicy prezentuj\u0105 swoje doskona\u0142e umiej\u0119tno\u015bci i my\u015bl\u0119: \u201eCzy kiedykolwiek zobacz\u0119 na ekranie freediving?\u201d. Wiem, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 cz\u0142onk\u00f3w spo\u0142eczno\u015bci nurkowej by\u0142aby zachwycona, gdyby nasz pi\u0119kny sport zosta\u0142 dodany do sport\u00f3w olimpijskich, ale czemu tak si\u0119 jeszcze nie sta\u0142o?<\/p>\n

Opr\u00f3cz tego, \u017ce freediving jest wci\u0105\u017c do\u015b\u0107 nowym i niedofinansowanym sportem, wiele os\u00f3b niepokoi si\u0119, \u017ce jest on po prostu \u201ezbyt ryzykowny\u201d, aby ludzie mogli go ogl\u0105da\u0107. Chocia\u017c nienadzorowany freediving jest prawdopodobnie tak niebezpieczny jak nurkowanie techniczne, a mo\u017ce nawet bardziej, we freedivingu sportowym dosz\u0142o tylko do jednego wypadku \u015bmiertelnego. Mimo tego wiele os\u00f3b, kt\u00f3re nie uprawia freedivingu s\u0105dzi, \u017ce ten sport jest ekstremalny, kiedy s\u0142yszy, na jakie niesamowite g\u0142\u0119boko\u015bci freediverzy s\u0105 w stanie zanurkowa\u0107. Ale czy jest to bardziej ekstremalna aktywno\u015b\u0107 ni\u017c jazda na nartach, wspinaczka g\u00f3rska czy surfing? Wszystkie te sporty s\u0105 na li\u015bcie sport\u00f3w olimpijskich.<\/p>\n

Chcieliby\u015bmy przedstawi\u0107 statystyki i r\u00f3\u017cne opinie dotycz\u0105ce tej kwestii i razem z Tob\u0105 zastanowi\u0107 si\u0119 nieco g\u0142\u0119biej nad tym pytaniem, aby\u015bmy mogli zdecydowa\u0107 raz na zawsze\u2026 Czy freediving jest sportem ekstremalnym?<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Alice Modolo odbiera znicz olimpijski.<\/em><\/p>\n

Zdj\u0119cie na ok\u0142adce:<\/em> Alice Modolo trzymaj\u0105ca znicz olimpijski.<\/em> Oba autorstwa fotografki H\u00e9l\u00e8ne Pedemonte.<\/em><\/p>\n

Co sprawia, \u017ce sport jest \u201eekstremalny\u201d?<\/h3>\n

Najpierw zobaczmy, co charakteryzuje i definiuje sport ekstremalny. Wed\u0142ug s\u0142ownika Oxford Advanced Learner’s Dictionary sport ekstremalny to: \u201eSport, kt\u00f3ry jest ekscytuj\u0105cy i cz\u0119sto niebezpieczny\u201d. W szczeg\u00f3lno\u015bci obejmuje to:<\/p>\n

Du\u017ce ryzyko: <\/strong>sporty ekstremalne s\u0105 niebezpieczne ze swojej natury i cz\u0119sto wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z du\u017cymi pr\u0119dko\u015bciami, wysoko\u015bciami, wystawieniem na pot\u0119\u017cne czynniki lub skomplikowanymi manewrami. Mo\u017cliwo\u015b\u0107 doznania powa\u017cnego urazu lub nawet \u015bmierci jest zawsze obecna, co wymaga wyj\u0105tkowego skupienia i zarz\u0105dzania ryzykiem.<\/p>\n

Przesuwanie fizycznych limit\u00f3w:<\/strong> sporty ekstremalne wymagaj\u0105 od uczestnik\u00f3w dzia\u0142ania na granicy ich mo\u017cliwo\u015bci fizycznych. Si\u0142a, wytrzyma\u0142o\u015b\u0107, koordynacja i wyj\u0105tkowa sprawno\u015b\u0107 fizyczna s\u0105 kluczowe dla osi\u0105gni\u0119cia sukcesu.<\/p>\n

Fachowa znajomo\u015b\u0107 sprz\u0119tu:<\/strong> opanowanie sportu ekstremalnego wykracza poza zwyk\u0142\u0105 sprawno\u015b\u0107 fizyczn\u0105. Kluczowe s\u0105 specyficzne umiej\u0119tno\u015bci i wiedza, znajomo\u015b\u0107 specjalistycznego sprz\u0119tu, zrozumienie warunk\u00f3w \u015brodowiska i zastosowanie skomplikowanych technik w celu minimalizacji ryzyka.<\/p>\n

Wytrzyma\u0142o\u015b\u0107 psychiczna:<\/strong> psychologiczne wymagania sport\u00f3w ekstremalnych s\u0105 r\u00f3wnie wa\u017cne. Uczestnicy musz\u0105 przezwyci\u0119\u017cy\u0107 strach, zachowa\u0107 zimn\u0105 krew pod presj\u0105 i podejmowa\u0107 szybkie decyzje w sytuacjach, w kt\u00f3rych wiele mog\u0105 straci\u0107.<\/p>\n

Na pierwszy rzut oka wydaje si\u0119, \u017ce wszystkie te punkty odnosz\u0105 si\u0119 do freedivingu. Przypatrzmy si\u0119 jednak temu troch\u0119 bli\u017cej.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Activimages\/Poissonluneprofuntion<\/p>\n

Dlaczego tak trudno jest okre\u015bli\u0107 freediving jako sport \u201eekstremalny\u201d?<\/h3>\n

Freediving, czyli sztuka nurkowania na zatrzymanym oddechu jest wyj\u0105tkowym przypadkiem w \u015bwiecie sport\u00f3w ekstremalnych. W por\u00f3wnaniu do wymagaj\u0105cych ogromnej energii i nap\u0119dzanych adrenalin\u0105 aktywno\u015bci, freediving mo\u017ce wydawa\u0107 si\u0119 zwodniczo spokojnym, medytacyjnym ta\u0144cem w podwodnym \u015bwiecie. Jednak pod \u0142agodn\u0105 powierzchni\u0105 znajduj\u0105 si\u0119 wymagania psychologiczne i potencjalne niebezpiecze\u0144stwa, na kt\u00f3re trzeba si\u0119 przygotowa\u0107 i spokojnie sobie z nimi radzi\u0107. Czy aktywno\u015b\u0107, kt\u00f3ra tak bardzo polega na unikaniu skok\u00f3w adrenaliny mo\u017ce by\u0107 zaliczona do kategorii \u201esport\u00f3w ekstremalnych\u201d?<\/p>\n

Przekonali\u015bmy si\u0119, \u017ce na papierze freediving spe\u0142nia wszystkie kryteria dotycz\u0105ce sport\u00f3w ekstremalnych, dlatego przyjrzyjmy si\u0119 teraz kilku powodom, dla kt\u00f3rych by\u0107 mo\u017ce wcale nim nie jest:<\/p>\n

Zakres do\u015bwiadcze\u0144:<\/strong> freediving obejmuje szerok\u0105 gam\u0119 aktywno\u015bci. Przekonasz si\u0119, \u017ce wyczynowi freediverzy przesuwaj\u0105 limity g\u0142\u0119boko\u015bci i czasu, ale nurkowie rekreacyjni odkrywaj\u0105 podwodny \u015bwiat na mniejszych g\u0142\u0119boko\u015bciach w granicach tego, co wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi nazwa\u0142aby \u201ebezpieczniejszymi\u201d limitami.<\/p>\n

Koncentracja na szkoleniu i technice:<\/strong> tak samo jak w przypadku ka\u017cdego innego sportu, we freedivingu kluczowe jest odpowiednie szkolenie i kontrolowane techniki. Je\u015bli uczestnicy otrzymaj\u0105 odpowiednie instrukcje i skupi\u0105 si\u0119 na bezpiecze\u0144stwie, mo\u017cna stwierdzi\u0107, \u017ce freediving mo\u017ce by\u0107 satysfakcjonuj\u0105cym do\u015bwiadczeniem, kt\u00f3re jest zwi\u0105zane z relatywnie ma\u0142ym ryzykiem.<\/p>\n

Zwi\u0105zek mi\u0119dzy umys\u0142em a cia\u0142em: <\/strong>freediving mo\u017ce by\u0107 praktyk\u0105 medytacyjn\u0105 rozwijaj\u0105c\u0105 g\u0142\u0119boki zwi\u0105zek mi\u0119dzy umys\u0142em a cia\u0142em. Koncentracja wymagana do poradzenia sobie z zatrzymaniem oddechu i nawigacj\u0105 pod wod\u0105 mo\u017ce by\u0107 \u017ar\u00f3d\u0142em spokoju i odkrywania samego siebie, co jest dok\u0142adnym przeciwie\u0144stwem aktywno\u015bci podnosz\u0105cych poziom adrenaliny.<\/p>\n

Chocia\u017c freediving nie wi\u0105\u017ce si\u0119 z du\u017cymi pr\u0119dko\u015bciami lotu przy skokach spadochronowych lub podniebnymi akrobacjami podczas szybowania w kombinezonie (wingsuiting), ma swoje w\u0142asne, nieprzewidywalne niebezpiecze\u0144stwa: sta\u0142\u0105 walk\u0119 mi\u0119dzy naszymi naturalnymi limitami a bezlitosn\u0105 natur\u0105 podwodnego \u015brodowiska.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Statystyki i fakty<\/h3>\n

Aby zrozumie\u0107 miejsce freedivingu na skali niebezpiecze\u0144stwa, mo\u017ce pom\u00f3c por\u00f3wnanie ryzyka zwi\u0105zanego z t\u0105 aktywno\u015bci\u0105 z ryzykiem w innych sportach ekstremalnych:<\/p>\n

Freediving:<\/strong> chocia\u017c dane nie s\u0105 wi\u0105\u017c\u0105ce, badania sugeruj\u0105, \u017ce wypadki \u015bmiertelne podczas freedivingu mog\u0105 by\u0107 cz\u0119stsze ni\u017c podczas nurkowania z butl\u0105, mimo \u017ce freediving uprawia mniej os\u00f3b. W raportach DAN mo\u017cemy przeczyta\u0107, \u017ce przeci\u0119tna liczba wypadk\u00f3w \u015bmiertelnych w latach 2006-2011 to 59 os\u00f3b na rok. Omdlenie p\u0142ytkiej wody i niekontrolowane wynurzenie s\u0105 najwi\u0119kszymi czynnikami ryzyka.<\/p>\n

Base jumping:<\/strong> ten ekstremalny sport polegaj\u0105cy na skokach ze spadochronem z wysokich obiekt\u00f3w ma mroczn\u0105 reputacj\u0119. Wska\u017anik \u015bmiertelno\u015bci jest w nim znacz\u0105co wy\u017cszy ni\u017c we freedivingu \u2013 ocenia si\u0119, \u017ce ryzyko \u015bmierci wynosi 1:60.<\/p>\n

Skydiving: <\/strong>pomimo nieod\u0142\u0105cznego niebezpiecze\u0144stwa skydiving ma o wiele mniejszy wska\u017anik wypadk\u00f3w \u015bmiertelnych ni\u017c freediving \u2013 oko\u0142o 15-20 na 100 tysi\u0119cy skok\u00f3w \u2013 ze wzgl\u0119du na rygorystyczne \u015brodki bezpiecze\u0144stwa i coraz lepszy sprz\u0119t.<\/p>\n

Jazda na nartach\/snowboarding w wolnym stylu (freeride):<\/strong> zjazdy z du\u017c\u0105 pr\u0119dko\u015bci\u0105 na nieprzygotowanym terenie mog\u0105 sko\u0144czy\u0107 si\u0119 powa\u017cnymi urazami, ale wypadki \u015bmiertelne s\u0105 rzadsze w por\u00f3wnaniu z freedivingiem. Statystyki zazwyczaj koncentruj\u0105 si\u0119 na urazach, a nie na przypadkach \u015bmierci.<\/p>\n

Boks: <\/strong>szacuje si\u0119, \u017ce w latach 1890-2011 a\u017c 1604 bokser\u00f3w zmar\u0142o z powodu uraz\u00f3w podczas walki na ringu. Przeci\u0119tnie daje to 13 wypadk\u00f3w \u015bmiertelnych w roku.<\/p>\n

Wspinaczka g\u00f3rska:<\/strong> wsp\u00f3\u0142czynnik uraz\u00f3w wynosi 4,2 na 1000 godzin wspinaczki, a wska\u017anik wypadk\u00f3w \u015bmiertelnych na \u015bwiecie to oko\u0142o 30 os\u00f3b w ci\u0105gu roku.<\/p>\n

Nale\u017cy jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce statystyki mog\u0105 da\u0107 og\u00f3lny obraz, ale rzeczywiste ryzyko w jakimkolwiek sporcie ekstremalnym mo\u017ce si\u0119 r\u00f3\u017cni\u0107 w zale\u017cno\u015bci od takich czynnik\u00f3w jak do\u015bwiadczenie, sprz\u0119t i warunki \u015brodowiska.<\/p>\n

Dlatego dok\u0142adne zmierzenie ryzyka we freedivingu jest wyzwaniem. Statystyki dotycz\u0105ce wypadk\u00f3w \u015bmiertelnych maj\u0105 swoje ograniczenia i mog\u0105 by\u0107 trudne do opisania z nast\u0119puj\u0105cych powod\u00f3w:<\/p>\n

Brak raport\u00f3w: <\/strong>wypadki podczas freedivingu, zw\u0142aszcza takie, kt\u00f3re nie zako\u0144czy\u0142y si\u0119 \u015bmierci\u0105, cz\u0119sto nie s\u0105 nawet zauwa\u017cane. W odr\u00f3\u017cnieniu od sport\u00f3w zespo\u0142owych, freediving mo\u017ce by\u0107 aktywno\u015bci\u0105 wykonywan\u0105 samotnie. Wyobra\u017a sobie nurka, u kt\u00f3rego wyst\u0105pi\u0142o omdlenie p\u0142ytkiej wody (utrata przytomno\u015bci z powodu braku tlenu), kiedy jest sam. Taki wpadek mo\u017ce pozosta\u0107 niezg\u0142oszony.<\/p>\n

Zatarte granice mi\u0119dzy dwoma \u015bwiatami:<\/strong> w zebranych danych czasem trudno odr\u00f3\u017cni\u0107 od siebie aktywno\u015bci zwi\u0105zane z freedivingiem (takie jak polowanie na ryby z kusz\u0105, podwodna fotografia, freediving rekreacyjny i sportowy). Dodatkowo czasem nurkowanie na zatrzymanym oddechu jest mylone z nurkowaniem z butl\u0105. Zaciera to obraz, przez co trudno jest wyodr\u0119bni\u0107 rodzaje ryzyka zwi\u0105zane konkretnie z freedivingiem.<\/p>\n

Podkre\u015blanie niecodziennych sytuacji:<\/strong> uwaga medi\u00f3w cz\u0119sto skupia si\u0119 na g\u0142o\u015bnych wypadkach \u015bmiertelnych podczas zawod\u00f3w we freedivingu. Mo\u017ce to wp\u0142yn\u0105\u0107 na postrzeganie, jak naprawd\u0119 wygl\u0105da rekreacyjny freediving, w kt\u00f3rym odpowiedzialne praktyki znacz\u0105co zmniejszaj\u0105 ryzyko.<\/p>\n

Porozrzucane dane:<\/strong> we freedivingu nie ma jednej, scentralizowanej rady zarz\u0105dzaj\u0105cej, kt\u00f3ra skrupulatnie zbiera\u0142aby dane z wypadk\u00f3w na ca\u0142ym \u015bwiecie. Kompletowanie informacji mo\u017ce by\u0107 rozproszone lub ograniczone do konkretnych region\u00f3w, co nie daje pe\u0142nego obrazu sytuacji.<\/p>\n

Urazy to tylko szczyt g\u00f3ry lodowej: <\/strong>statystyki dotycz\u0105ce uraz\u00f3w we freedivingu by\u0107 mo\u017ce s\u0105 \u0142atwiej dost\u0119pne ni\u017c wska\u017aniki wypadk\u00f3w \u015bmiertelnych. Urazy pokazuj\u0105 potencjalne niebezpiecze\u0144stwa, ale nie oddaj\u0105 ca\u0142ego spektrum ryzyka, zw\u0142aszcza ryzyka \u015bmierci.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Mistrzostwa \u015bwiata we freedivingu w Sharm El Sheikh<\/em><\/p>\n

Co my\u015bl\u0105 inni?<\/h3>\n

Aby dowiedzie\u0107 si\u0119, co inni my\u015bl\u0105 na ten temat, przeprowadzili\u015bmy ankiet\u0119. Otrzymali\u015bmy odpowiedzi od ponad 100 os\u00f3b, z czego 60 z nich mia\u0142o do\u015bwiadczenie w innym sporcie \u201eekstremalnym\u201d (opr\u00f3cz freedivingu), np. kitesurfing, wspinaczka g\u00f3rska, latanie na paralotni, surfing w du\u017cych falach, skydiving, chodzenie po linie nad przepa\u015bci\u0105, jazda na rowerze w g\u00f3rach i\/lub sztuki walki. 66% uczestnik\u00f3w by\u0142o wyszkolonymi freediverami, a tylko kilku \u201enie by\u0142o wytrenowanych\u201d.<\/p>\n

Oto wyniki ankiety:<\/p>\n