{"id":11430941,"date":"2026-09-14T11:46:58","date_gmt":"2026-09-14T09:46:58","guid":{"rendered":"https:\/\/alertdiver.eu\/?p=11430941"},"modified":"2026-09-17T11:27:56","modified_gmt":"2026-09-17T09:27:56","slug":"czy-ataki-rekinow-sa-coraz-czestsze-zapytalismy-ekspertow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/alertdiver.eu\/pl_PL\/artykuly\/czy-ataki-rekinow-sa-coraz-czestsze-zapytalismy-ekspertow\/","title":{"rendered":"Czy ataki rekin\u00f3w s\u0105 coraz cz\u0119stsze? Zapytali\u015bmy ekspert\u00f3w."},"content":{"rendered":"

Alarmuj\u0105ce wie\u015bci dotycz\u0105ce rzekomego wzrostu liczby atak\u00f3w rekin\u00f3w pojawiaj\u0105 si\u0119 w serwisach informacyjnych i mediach spo\u0142eczno\u015bciowych. Od Morza Czerwonego w Egipcie po Australi\u0119 i USA wydaje si\u0119, \u017ce ataki rekin\u00f3w s\u0105 coraz cz\u0119stsze. Dw\u00f3ch cenionych cz\u0142onk\u00f3w DAN i wybitnych badaczy zachowa\u0144 rekin\u00f3w Eric Clua<\/strong> i Andreas Dellios<\/strong> przekaza\u0142o nam swoje obserwacje i zalecenia.<\/p>\n

Wszyscy eksperci, z kt\u00f3rymi si\u0119 konsultowa\u0142em zgadzaj\u0105 si\u0119 co do jednego faktu: nie mamy wszechstronnej, uaktualnionej bazy danych. Najlepszym dost\u0119pnym obecnie narz\u0119dziem jest ISAF (International Shark Attack File) prowadzony przez Muzeum Florydy oraz GSAF (Global Shark Attack File)<\/em> prowadzony przez Instytut Badawczy z Princeton. Wed\u0142ug ISAF i GSAF w 2025 roku liczba atak\u00f3w rekin\u00f3w zako\u0144czonych \u015bmierci\u0105 ofiary podwoi\u0142a si\u0119 w por\u00f3wnaniu do danych z wcze\u015bniejszych lat. Z przeci\u0119tnej liczby 6-7 \u015bmiertelnych atak\u00f3w w poprzednich latach, w 2025 ich liczba wzros\u0142a do 12. Jak zanotowano wcze\u015bniej, najwi\u0119cej z nich mia\u0142o miejsce w dw\u00f3ch krajach: USA i Australii. Oba te kraje maj\u0105 osobliw\u0105 cech\u0119: dziesi\u0105tki tysi\u0119cy kilometr\u00f3w linii brzegowej przystosowanej do p\u0142ywania, surfingu, nurkowania, p\u0142ywania kajakiem i wszystkich aktywno\u015bci wodnych, kt\u00f3re potrafisz wymieni\u0107. D\u0142uga linia brzegowa jest r\u00f3wnie\u017c cech\u0105 Morza Czerwonego i \u015ar\u00f3dziemnego. W por\u00f3wnaniu do Morza Czerwonego w Morzu \u015ar\u00f3dziemnym prawie nie dochodzi do atak\u00f3w rekin\u00f3w, mimo \u017ce w ci\u0105gu roku wchodz\u0105 do niego miliony ludzi. Pow\u00f3d tej niesp\u00f3jno\u015bci jest taki, \u017ce w Morzu \u015ar\u00f3dziemnym populacja rekin\u00f3w dramatycznie spad\u0142a.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Rzeczywisto\u015b\u0107 czy postrzeganie?<\/h2>\n

Eric Clua<\/strong> i Andreas Dellios <\/strong>s\u0105 cz\u0142onkami DAN i zgodzili si\u0119 zg\u0142\u0119bi\u0107 ten temat dla czytelnik\u00f3w magazynu Alert Diver. Eric jest weterynarzem, kt\u00f3ry p\u00f3\u017aniej zosta\u0142 ekologiem morskim i eko-antropologiem oraz ma ogromne do\u015bwiadczenie w ochronie i zarz\u0105dzaniu \u015brodowiskiem morskim. W swojej karierze akademickiej pracowa\u0142 jako dyrektor presti\u017cowej uczelni EPHE<\/u><\/a> (\u00c9cole Pratique des Hautes Etudes). <\/em>Jest r\u00f3wnie\u017c wybitnym badaczem zachowania i atak\u00f3w rekin\u00f3w. Andreas Dellios<\/strong> jest prezesem s\u0142awnej SharkSchool<\/u><\/a> z siedzib\u0105 w Eleuthera na Bahamach. Andreas (Andy) jest badaczem, przewodnikiem nurkowym i tw\u00f3rc\u0105 filmowym, a w swoim logbooku ma zalogowan\u0105 ogromn\u0105 liczb\u0119 nurkowa\u0144, podczas kt\u00f3rych spotka\u0142 i nawi\u0105za\u0142 kontakt z rekinami. Andy jest wsp\u00f3\u0142autorem artyku\u0142\u00f3w napisanych razem z ju\u017c nie\u017cyj\u0105cym Dr Erichem Ritterem, za\u0142o\u017cycielem Shark School i prawdziwym pionierem w tej dziedzinie.<\/p>\n

Eric Clua<\/strong><\/p>\n

\u201eAtaki rekin\u00f3w mog\u0105 by\u0107 cz\u0119stsze ze wzgl\u0119du na coraz wi\u0119ksz\u0105 liczb\u0119 ludzi, kt\u00f3rzy wchodz\u0105 do morza w konkretnych miejscach na \u015bwiecie oraz z powodu nowych sport\u00f3w, kt\u00f3re umo\u017cliwiaj\u0105 interakcje mi\u0119dzy lud\u017ami a rekinami (np. kitesufring, wing foil, skuter wodny i inne). O ile wiem, powodem atak\u00f3w nie s\u0105 zmiany klimatyczne i owszem, g\u0142\u00f3wnym problemem jest ich postrzeganie, zwielokrotnione przez media spo\u0142eczno\u015bciowe\u201d.<\/em><\/p>\n

Andy Dellios<\/strong> ma tak\u0105 sam\u0105 opini\u0119 dotycz\u0105c\u0105 wp\u0142ywu medi\u00f3w spo\u0142eczno\u015bciowych:<\/p>\n

\u201eWed\u0142ug mnie zwi\u0119kszenie liczby atak\u00f3w rekin\u00f3w to po cz\u0119\u015bci wynik fa\u0142szywego postrzegania. Poniewa\u017c mamy media spo\u0142eczno\u015bciowe, wszystko jest publikowane wiele razy lub zamieszczane jako informacje\u201d.<\/em><\/p>\n

Czy jeste\u015bmy \u201ejedzeniem\u201d dla rekin\u00f3w?<\/h2>\n

Jako nurkowie cz\u0119sto zwracamy uwag\u0119, \u017ce motywacj\u0105 do atak\u00f3w rekin\u00f3w s\u0105 \u201e<\/em>szalone\u201d i nieprofesjonalne praktyki karmienia rekin\u00f3w, polowanie na ryby z kusz\u0105, brak wiedzy na temat zachowania rekin\u00f3w oraz robienie im krzywdy. Postrzegamy te stworzenia jako padlino\u017cerc\u00f3w, kt\u00f3re zjedz\u0105 nas tylko po naszej \u015bmierci. W 2024 roku stowarzyszenie HEPCA<\/u><\/a> (Hurghada Environment Protection and Conservation Association) zasygnalizowa\u0142o \u201e<\/em>nienormalne zachowanie rekin\u00f3w\u201d. Ocena wypadku z udzia\u0142em osoby p\u0142ywaj\u0105cej w sprz\u0119cie ABC zabitej przez rekina tygrysiego w 2023 roku w Dream Beach w Hurgadzie przeprowadzona przez HEPCA potwierdza to, czego od dawna jeste\u015bmy pewni: rekin tygrysi zabi\u0142 tego cz\u0142owieka, aby si\u0119 nim po\u017cywi\u0107.<\/p>\n

Po kilku atakach rekin\u00f3w, z kt\u00f3rych dwa okaza\u0142y si\u0119 \u015bmiertelne, HEPCA wskazuje jako mo\u017cliwe przyczyny \u201e<\/em>nieprawid\u0142owe zachowanie ludzi, takie jak prze\u0142awianie ryb, wrzucanie odpad\u00f3w do morza, nadmierne u\u017cywanie zasob\u00f3w naturalnych i brak zrz\u0105dzania zasobami w zr\u00f3wnowa\u017cony spos\u00f3b\u201d. Powiedzmy to jasno: te trzy nawyki, w tym prze\u0142awianie ryb, nie sprawiaj\u0105, \u017ce rekiny zaczynaj\u0105 traktowa\u0107 ludzi jak ofiary, na kt\u00f3re poluj\u0105. Niekt\u00f3re nawyki ludzi zmieniaj\u0105 zachowania rekin\u00f3w, co powoduje, \u017ce mog\u0142yby one zacz\u0105\u0107 polowa\u0107 na stworzenia, kt\u00f3re zazwyczaj nie s\u0105 ich po\u017cywieniem.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Andy Dellios<\/strong> ma taka sam\u0105 opini\u0119:<\/p>\n

\u201eWszystkie wypadki z udzia\u0142em rekin\u00f3w s\u0105 prowokowane przez nas, \u015bwiadomie lub nie\u015bwiadomie, albo s\u0105 spowodowane przez osoby trzecie. Przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 p\u0142ywanie w miejscu, gdzie \u0142owi si\u0119 ryby. Motywacja rekina do ugryzienia cz\u0142owieka mo\u017ce by\u0107 r\u00f3\u017cna, np. ciekawo\u015b\u0107, stres, rywalizacja i \u015bwiadoma lub nie\u015bwiadoma prowokacja. W SharkSchool wykluczamy g\u0142\u00f3d jako motywacj\u0119. Je\u015bli zdarzy si\u0119 wypadek, fundamentalny wp\u0142yw ma kombinacja takich czynnik\u00f3w jak prze\u0142awianie ryb, ha\u0142as, zbyt du\u017ca aktywno\u015b\u0107, polowania z kusz\u0105 itp. Analiza wypadku pomaga nam unika\u0107 tych b\u0142\u0119d\u00f3w. To chroni zar\u00f3wno ludzi, jak i rekiny\u201d.<\/em><\/p>\n

Eric Clua zwraca uwag\u0119 na coraz wi\u0119ksz\u0105 liczb\u0119 os\u00f3b, kt\u00f3re wchodz\u0105 do morza:<\/p>\n

\u201e<\/strong>Zmniejszenie liczby zwierz\u0105t morskich z powodu prze\u0142awiania jest po\u015brednim powodem, ale bezpo\u015bredni\u0105 przyczyn\u0105 jest wi\u0119ksza liczba ludzi w wodzie. Nawyki \u017cywieniowe rekin\u00f3w s\u0105 odpowiedzialne za niekt\u00f3re instynktowne, niezr\u0119czne ugryzienia, z kt\u00f3rych wi\u0119kszo\u015b\u0107 nie jest \u015bmiertelna. Dlatego tak wa\u017cne jest zrozumienie\/poradzenie sobie z atakami \u015bmiertelnymi\u201d.<\/em><\/p>\n

Dziwne zachowanie czy z\u0142e podej\u015bcie?<\/h2>\n

W latach 2010 i 2011 Sharm el-Sheikh znalaz\u0142 si\u0119 w nag\u0142\u00f3wkach gazet na ca\u0142ym \u015bwiecie. Samica \u017car\u0142acza bia\u0142op\u0142etwego zabi\u0142a lub okaleczy\u0142a kilku pechowych turyst\u00f3w tu\u017c przed ich hotelami. Samica mia\u0142a zdeformowan\u0105 p\u0142etw\u0119 ogonow\u0105. Gubernat Synaju rozpocz\u0105\u0142 kampani\u0119 zabijania rekin\u00f3w, w kt\u00f3rej zgin\u0105\u0142 mako i wiele innych rekin\u00f3w, ale samica \u017car\u0142acza bia\u0142op\u0142etwego prawdopodobnie wci\u0105\u017c jest na wolno\u015bci. Wiele lat p\u00f3\u017aniej, w roku 2023, rekin tygrysi upolowa\u0142 i zjad\u0142 cz\u0142owieka w okolicach Hurgady. Ponownie rekin mia\u0142 deformacj\u0119, tym razem na p\u0142etwie grzbietowej. HEPCA i wi\u0119kszo\u015b\u0107 badaczy morskich zgadza si\u0119 z tym, \u017ce rekiny z jakim\u015b upo\u015bledzeniem mog\u0105 zacz\u0105\u0107 polowa\u0107 na p\u0142ytkiej wodzie lub znacz\u0105co zmieni\u0107 swoje typowe nawyki lub upodobania \u017cywieniowe. Eric Clua<\/strong> przyjrza\u0142 si\u0119 g\u0142\u0119biej temu problemowi, przeprowadzaj\u0105c wiele bada\u0144 i opisuj\u0105c swoje obserwacje w artyku\u0142ach.<\/p>\n

\u201eHEPCA promuje moj\u0105 hipotez\u0119 \u2018problematycznych rekin\u00f3w\u2019, co jest rozs\u0105dne\u201d.<\/em><\/p>\n

Eric przytoczy\u0142 wyniki badania z 2014 roku: Shark personalities? Repeatability of social network traits in a widely distributed predatory fish. <\/strong>W tym artykule<\/u><\/a> David M. P. Jacoby (i inni) przypuszcza, \u017ce niekt\u00f3re rekiny mog\u0105 by\u0107 odwa\u017cniejsze i bardziej sk\u0142onne do atakowania, a nawet zjadania ludzi. Na podstawie tych ustale\u0144 w artykule z 2018 roku Eric Clua i Dennis Raid<\/a> stwierdzili, \u017ce niekt\u00f3re rekiny powinny mie\u0107 utworzony profil. Kr\u00f3tkie wyja\u015bnienie znajduje si\u0119 na stronie Erica Clua<\/strong>:<\/p>\n

\u201eNa miejscu zbrodni tworzenie profilu polega na opisaniu i, je\u015bli to mo\u017cliwe, zidentyfikowaniu osoby odpowiedzialnej za dokonanie morderstwa. Takie podej\u015bcie mo\u017cna zastosowa\u0107 do rekin\u00f3w, g\u0142\u00f3wnie w kontek\u015bcie \u015bmiertelnych ugryzie\u0144 ludzi. Policja nie b\u0119dzie traci\u0107 czasu na tworzenie profilu osoby, kt\u00f3ra w\u0142ama\u0142a si\u0119 do samochodu, ale skoncentruje si\u0119 na powa\u017cnych przypadkach, w kt\u00f3rych dosz\u0142o do jednego lub wi\u0119cej przest\u0119pstw. Tak samo nieuzasadnione jest tworzenie profilu rekina, kt\u00f3ry powierzchownie ugryz\u0142 kogo\u015b w morzu\u201d.<\/em><\/p>\n

Eric Clua zgadza si\u0119 z tym, \u017ce selektywne wy\u0142awianie \u201c\u017ale zachowuj\u0105cych si\u0119 rekin\u00f3w\u201d jest dobr\u0105 alternatyw\u0105 dla obecnych praktyk bezmy\u015blnego i losowego wy\u0142awiania rekin\u00f3w w celu zmniejszenia ryzyka pogryzienia ludzi. Zosta\u0142a ona wprowadzona np. w Reunion lub Nowej Kaledonii (Francuskie terytoria zamorskie).<\/p>\n

Obalamy mity i b\u0142\u0119dne przekonania na temat rekin\u00f3w<\/h2>\n

Drapie\u017cniki na szczycie \u0142a\u0144cucha pokarmowego nie s\u0105 zwierz\u0119tami domowymi. W mediach spo\u0142eczno\u015bciowych rekiny i lwy zbyt cz\u0119sto przedstawiane s\u0105 jako przyjazne zwierzaki. Na szcz\u0119\u015bcie, mimo \u017ce ludzie si\u0119 ich boj\u0105, rekiny nie s\u0105 nawet w przybli\u017ceniu tak niebezpieczne jak inne drapie\u017cniki. Badacze i eksperci zgadzaj\u0105 si\u0119 z jednym faktem: statystyki wypadk\u00f3w z udzia\u0142em rekin\u00f3w s\u0105 solidnym dowodem na to, jak absurdalnie ma\u0142e jest ryzyko, \u017ce ugryzie Ci\u0119 rekin. Mimo to przez d\u0142ugi czas nurkowie wierzyli, \u017ce rekin atakuje surfera tylko dlatego, \u017ce pomyli\u0142 go z fok\u0105 lub s\u0142oniem morskim. Oczywi\u015bcie mo\u017ce si\u0119 to zdarzy\u0107, ale Eric Clua<\/strong> (z Carlem Meyerem) w artykule \u2018The \u2018Mistaken Identity Hypothesis\u2019 for shark bites on humans is an anthropomorphic fallacy\u2019<\/u><\/a> obala szeroko rozpowszechniony pogl\u0105d i twierdzi, \u017ce jest to zwyk\u0142e przypuszczenie, kt\u00f3re nie ma solidnych naukowych podstaw. \u201eTak, to s\u0105 dzikie drapie\u017cniki i powinny by\u0107 szanowane. By\u0107 mo\u017ce nie s\u0105 one tak niebezpieczne, jak s\u0105dzono na pocz\u0105tku, ale nale\u017cy zachowa\u0107 ostro\u017cno\u015b\u0107. Jestem totalnym przeciwnikiem influencer\u00f3w, kt\u00f3rzy pokazuj\u0105 rekiny jako s\u0142odkie szczeniaczki\u201d. – <\/em>Eric Clua<\/strong><\/p>\n

Kolejn\u0105 z\u0142\u0105 wiadomo\u015bci\u0105 jest to, <\/strong>\u017ce niekt\u00f3re rekiny atakuj\u0105 bez ostrze\u017cenia. Wielu nurk\u00f3w zna typowy \u2018taniec ostrzegawczy\u2019.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Jak stwierdza Eric Clua<\/strong> w tym artykule opublikowanym na stronie frontiers.org<\/u><\/a>, nie ma zgodno\u015bci<\/strong> co do tego, co motywuje rekiny do gryzienia ludzi. Niekt\u00f3rzy autorzy potwierdzaj\u0105 wyzwalaj\u0105c\u0105 rol\u0119 czynnik\u00f3w \u015brodowiskowych, podczas gdy inni (np. sam Clua) skupiaj\u0105 si\u0119 na indywidualnych r\u00f3\u017cnicach w osobowo\u015bci. W tym samym artykule Clua pokazuje, \u017ce niekt\u00f3re rodzaje ugryzie\u0144 rekina mog\u0105 by\u0107 powi\u0105zane z aktywno\u015bci\u0105 ludzk\u0105, tak\u0105 jak polowanie na ryby z kuszy lub wyci\u0105ganie z\u0142apanych ryb z pu\u0142apek, co wywo\u0142uje zachowania obronne u rekin\u00f3w. Nurek lub freediver z kusz\u0105 (co jest bardziej prawdopodobne) w niekt\u00f3rych warunkach mo\u017ce by\u0107 uznany przez rekina za zagro\u017cenie. Lub za rywala.<\/p>\n

Uwa\u017ca si\u0119, \u017ce \u0142owienie ryb i polowanie na nie z kusz\u0105 s\u0105 g\u0142\u00f3wnymi czynnikami pobudzaj\u0105cymi rekiny do gryzienia.<\/p>\n

Andy Delios <\/strong>stwierdza, \u017ce z\u0142apane ryby wydzielaj\u0105 hormony stresu i p\u0142yny ustrojowe do wody:<\/p>\n

\u201ePoniewa\u017c cz\u0142owiek znajduje si\u0119 w tym korytarzu zapachu, rekin mo\u017ce si\u0119 nim zainteresowa\u0107. Rekin nie pomyli cz\u0142owieka z ryb\u0105, ale mo\u017ce chcie\u0107 zbada\u0107 go bli\u017cej, przez co mo\u017ce go ugry\u017a\u0107 na pr\u00f3b\u0119. Wierzymy, \u017ce nie ma niebezpiecznych rekin\u00f3w <\/em>\u2013 s\u0105 tylko niebezpieczne sytuacje i, jak ju\u017c wspomnieli\u015bmy, s\u0105 one wywo\u0142ane \u015bwiadomie lub nie\u015bwiadomie przez nasze w\u0142asne niew\u0142a\u015bciwe dzia\u0142anie\u201d.<\/em><\/p>\n

Jak rozpozna\u0107 niebezpieczne sytuacje i ich unika\u0107<\/h2>\n

Poniewa\u017c naukowcy nie s\u0105 jednomy\u015blni co do tego, dlaczego rekiny gryz\u0105 ludzi, warto przyjrze\u0107 si\u0119 scenariuszom, w kt\u00f3rych mo\u017ce si\u0119 to zdarzy\u0107. Pierwszy Ci si\u0119 nie spodoba. Jedyne ugryzienie rekina ocenione przez Dzia\u0142 Ratunkowy DAN jako \u2018prawdopodobnie sprowokowane\u2019<\/em> dotyczy\u0142o nurka pr\u00f3buj\u0105cego uwolni\u0107 zapl\u0105tanego rekina.<\/p>\n

Eric Clua<\/strong> jasno opisuje ten problem:<\/p>\n

\u201eNie pochwalam podej\u015bcia ISAF i GSAF dotycz\u0105cego klasyfikacji atak\u00f3w rekin\u00f3w. Organizacje te skupiaj\u0105 si\u0119 na tzw. 'niesprowokowanych\u2019 atakach, co jest kryterium antropocentrycznym. Ugryzienie zawsze jest czym\u015b spowodowane lub umotywowane i niekoniecznie jest zwi\u0105zane z aktywno\u015bci\u0105 cz\u0142owieka. Osoba, kt\u00f3ra nie jest profesjonalist\u0105 lub nie jest przeszkolona nigdy nie powinna uwalnia\u0107 zapl\u0105tanego rekina lub wyjmowa\u0107 haczyka z jego paszczy\u201d. <\/em><\/p>\n

Jako nurkowie kochamy rekiny i chcemy ich dobra, ale niestety nie mo\u017cemy ich traktowa\u0107, jakby by\u0142y szczeniaczkami. Weterynarze czasami usypiaj\u0105 nasze malutkie kotki tylko po to, aby obci\u0105\u0107 im pazury.<\/p>\n

Oto lista czynno\u015bci zwi\u0105zanych z dzia\u0142alno\u015bci\u0105 cz\u0142owieka lub \u015brodowiskiem, kt\u00f3rych powinni\u015bmy unika\u0107 w miejscach, gdzie rekiny s\u0105 aktywne.<\/p>\n

Jako nurek<\/h3>\n