DAN Research

Korzyści z jedzenia ciemnej czekolady dla nurków: co wykazało badanie DAN

W badaniu naukowym sprzed kilku lat zaobserwowano, że mały kawałek ciemnej czekolady zjedzony przed nurkowaniem był skorelowany z lepszym stanem układu krwionośnego po nurkowaniu. Oto co tak naprawdę wykazało to badanie i czego nie wykazało.

Zdjęcie: Marcello Di Francesco

Badania naukowe znacznie zmieniły sposób, w jaki nurkowie przygotowują się do nurkowań i co robią po nich. Jednym z przykładów jest odpowiednie nawodnienie: kiedyś traktowało się je jako radę od przyjaciela, a teraz rozumiemy, że odwodnienie jest czynnikiem ryzyka wystąpienia DCS i należy go unikać. Nie znamy odpowiedzi na większość pytań dotyczących odżywiania się i nurkowania: są to indywidualne badania, interesujące tropy i praca w toku. Jednym z nich jest pytanie dotyczące ciemnej czekolady. Kilka zespołów badawczych DAN zajęło się tą sprawą kilka lat temu, a ich odkrycia są wciąż warte, aby do nich powrócić.

Pęcherzyki

Po każdym nurkowaniu, nawet tym łatwym w ramach limitów bezdekompresyjnych, w organizmie występują pęcherzyki. Kiedy spada ciśnienie, z roztworu wytrąca się gaz obojętny i tworzy pęcherzyki żylne, które Twoje ciało naturalnie usuwa bez żadnych objawów i symptomów. Badania coraz częściej łączą tworzenie się pęcherzyków z reakcją stresową śródbłonka – cienkiej warstwy komórek wyściełającej każde naczynie krwionośne i regulującej napięcie ściany naczynia poprzez produkcję tlenku azotu (NO). Po nurkowaniu funkcjonowanie śródbłonka często zostaje okresowo zaburzone, co nazywane jest dysfunkcją śródbłonka. Nie można tego poczuć i wszystko zazwyczaj samo wraca do normy, ale jest to mierzalny sygnał, który świadczy o tym, że nurkowanie jest fizjologicznym obciążeniem dla organizmu.

Czas na kakao

W 2015 roku belgijski zespół pod kierownictwem Sigrid Theunissen i Costantino Balestra (VP DAN Europe Research) zadał sobie oryginalne pytanie: czy przeciwutleniacze zawarte w ciemnej czekoladzie mogłyby złagodzić reakcję stresową śródbłonka po nurkowaniu? Kakao jest bogate we flawanol, który jest związkiem roślinnym znanym z tego, że poprawia krążenie krwi i sygnalizację tlenku azotu.

W badaniu wzięło udział 42 mężczyzn, których podzielono na dwie grupy: jedna po prostu wykonała nurkowanie, a w drugiej uczestnicy zjedli 30 gramów ciemnej czekolady około 90 minut przed nurkowaniem. Przed i po każdym nurkowaniu wykonano u uczestników pomiar rozszerzalności tętnicy ramiennej (flow-mediated dillation FMD), który jest standardowo używany do sprawdzenia stanu zdrowia śródbłonka oraz pomiar poziomu tlenku azotu i nadtlenoazotynu, które są produktem ubocznym stresu oksydatywnego.

W grupie kontrolnej wystąpiło to, co zakładano: poziom FMD i związków ochronnych spadł po nurkowaniu. W grupie, która zjadła kawałek czekolady zaobserwowano coś innego: poziom FMD i tlenku azotu wzrósł, a poziom stresu oksydacyjnego, który zwiększył się w grupie kontrolnej, pozostał taki sam.

Inne badanie przeprowadzone przez praktycznie ten sam zespół wykazało podobny efekt u freediverów wykonujących nurkowania powtórzeniowe w zimnej wodzie: ta sama dawka, ten sam czas, ten sam efekt ochronny. Wniosek badaczy brzmi: wydaje się, że ciemna czekolada przed nurkowaniem zmniejsza dysfunkcję śródbłonka, co zazwyczaj obserwuje się po jakimś czasie, najprawdopodobniej dlatego, że zawarte w niej przeciwutleniacze pomagają neutralizować wolne rodniki, które powstają podczas nurkowania.

Przeczytaj opis całego badania.

Uczciwa uwaga do badania

Warto wyjaśnić, że badanie mierzyło funkcjonowanie śródbłonka, a nie DCS i nie zostało stworzone do przetestowania, czy czekolada bezpośrednio zmniejsza ryzyko DCS. Ciemna czekolada nie zastąpi konserwatywnych profili, wykonywania przystanków bezpieczeństwa i dobrej oceny sytuacji. Badanie sugeruje jednak, że proste wybory produktów żywnościowych wydają się w mierzalny sposób wspomagać układ krwionośny przy obciążeniu fizjologicznym w czasie nurkowania.

Z laboratorium na miejsce nurkowe: Scubachocolate

Jeszcze raz przeczytaliśmy wyniki badania i postanowiliśmy je wykorzystać. Takie jest założenie Scubachocolate, który został stworzony we współpracy ze szwajcarską firmą produkującą czekoladę. Ten batonik ważący 10 gramów i zawierający 90% kakao jest praktycznym, podręcznym produktem i jest ukłonem w stronę procedury użytej w oryginalnym badaniu. Jego zjedzenie jest również łatwym nawykiem, który można wpleść w rutynę przed nurkowaniem, obok sprawdzenia partnerskiego i omówienia przed nurkowaniem.

Od tego sezonu członkowie DAN Europe znajdą batoniki Scubachocolate na niektórych targach, konferencjach i wydarzeniach w całej Europie.

Nie zastąpi on kanapki podczas przerwy powierzchniowej, ale następnym razem, kiedy ktoś zażartuje na temat jedzenia czekolady przed nurkowaniem, będziesz mieć wyniki badań, którymi możesz się posłużyć.


Odniesienia

  • Theunissen S, Balestra C, Boutros A, De Bels D, Guerrero F, Germonpré P. The effect of pre-dive ingestion of dark chocolate on endothelial function after a scuba dive. Diving Hyperb Med. 2015 Mar;45(1):4-9. PMID: 25964032.
  • Theunissen S, Schumacker J, Guerrero F, et al. Dark chocolate reduces endothelial dysfunction after successive breath-hold dives in cool water. Eur J Appl Physiol. 2013.
  • Wekre SL, Landsverk HD, Lautridou J, Hjelde A, Imbert JP, Balestra C & Eftedal I. (2022). Hydration status during commercial saturation diving measured by bioimpedance and urine specific gravity. Front Physiol 13, 971757.
  • Gempp E, Blatteau JE, Pontier JM, Balestra C & Louge P. (2009). Preventive effect of pre-dive hydration on bubble formation in divers. British journal of sports medicine 43, 224–228.

Tłumacz: Agnieszka Kostera-Kosterzewska

O autorze

Cristian Pellegrini

Cristian Pellegrini is a digital marketing and communications specialist at DAN (Divers Alert Network) Europe, and editor of Alert Diver Magazine, the international online diving magazine promoting DAN’s mission. A scuba diving instructor and full cave diver, he loves when his inner kid takes command, unleashing his creative spirit, and finds passion playing with words, visual stuff, and marine life.

Czytaj dalej
Kategorię:

DAN Research

Dogłębna analiza bazy danych DAN dotyczącej DCS

Regularni czytelnicy tego magazynu mają świadomość, że spersonalizowana dekompresja jest głównym, długookresowym celem badawczym zespołu naukowego DAN Europe pod kierownictwem profesora Alesandro Marroni. To nie...

Autor: Tim Blömeke
16 czerwiec 2026

DAN Research

Mój dzień jako wolontariusz – nurek badawczy DAN

Jak doszło do tego, że skończyłem jako nurkowa "świnka morska": życie w społeczeństwie ludzi nauki poświęcających się dla badań.Dzisiaj jest specjalny dzień, taki na który...

Autor: DAN Staff
27 sierpień 2015