Medycyna nurkowa

Środki przeciwdepresyjne a zdolność do nurkowania

Zdjęcie: DAN Europe staff

Depresja: kto na nią cierpi?

Depresja nie jest tak rzadka, jak mógłbyś myśleć. Każdy nurek miewa depresję. Jednym z częściej pojawiających się pytań zadawanych DAN dotyczy lekarstw przeciwdepresyjnych, jakie nurkowie zażywają i ich wpływu na zdolność do nurkowania.
Według Narodowego InstytutuZdrowia Psychicznego każdego roku ponad 17 mln amerykanów doświadcza okresu depresji klinicznej. Na szczęście, dzięki właściwemu leczeniu prawie 80% osiąga poprawę swojego stanu. Depresja nie jest tylko w głowie. Dotyka zarówno ciała jak i umysłu. Symptomy depresji są różne u różnych osób i występują z różnym nasileniem. Oczywiście ci, którzy utracili kontakt z rzeczywistością, mają halucynacje lub myśli samobójcze nie powinni nurkować. Również każdy stan, który może wpłynąć na zdolności ruchowe lub podejmowanie racjonalnych decyzji będzie niebezpieczny dla nurka. Tym nie mniej wiele osób bezpiecznie nurkuje w czasie zażywania lekarstw na ich depresję.

Symptomy depresji

Według Narodowego Federacji Depresji i Psychozy Maniakalno-depresyjnej, niektóre symptomy depresji obejmują: 

  • przedłużający się smutek lub nieuzasadniony płacz; 
  • znaczące zmiany łaknienia i okresów snu; 
  • irytacja, złość, obawa, pobudzenie;
  • niepokój, niezdolność do koncentracji, niezdecydowanie;
  • niewyjaśniony ból, powracające myśli o śmierci i samobójstwie. 

Dla nurków jest jeszcze jeden problem: niektóre z symptomów depresji przypominają te związane z DCI. Niewyjaśnione bóle lub niezdolność do koncentracji mogą utrudnić zdiagnozowanie problemu. W toni czy na dnie nie ma miejsca na utratę koncentracji. Tam trzeba monitorować plan nurkowania, zapas powietrza, czy obserwować partnera. Czy nurkowie z depresją mogą nurkować? Tak i nie – każdy nurek musi być traktowany jak oddzielny przypadek. Czynniki brane pod uwagę będą obejmowały jego historię medyczną, rodzaj i dawkę zażywanych leków, reakcję na leczenie i motywację do nurkowania. Bezpieczeństwo nurka i jego partnera jest podstawowym zagadnieniem.

Leczenie depresji

Leczenie depresji obejmuje podawanie leków działających na ośrodkowy układ nerwowy (CNS) i dających różne, lecz podobne efekty uboczne. Wiele środków przeciwdepresyjnych dostępnych na rynku jest bardzo skuteczna. Każda grupa ma określone właściwości i sposób działania na mózg.
Na nieszczęście dla nurków, niektóre dają efekty uboczne podobne do symptomów DCI. Zaburzenia wzroku, osłabienie, zawroty głowy, brak koordynacji, zdrętwienie i mrowienie po nurkowaniu wymagają oceny czy nie wynikają z DCI. Czasami znalezienie optymalnego leku na depresję wymaga serii prób i błędów. Chorzy nie powinni zmieniać dawki lub przerywać zażywania leków bez konsultacji z lekarzem. Indywidualne reakcje i efektywna terapia może trwać tygodnie lub miesiące i w tym okresie należy odłożyć nurkowanie, aż pacjent przyzwyczai się do lekarstw. 

Poniżej wymienione są najczęściej używane leki przeciwdepresyjne: 

SSRI (Selektywne inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny)

Mimo, że SSRI zazwyczaj są droższe od innych środków przeciwdepresyjnych zdają się być relatywnie bezpieczne dla nurków. One również mają efekt uboczny w postaci ospałości, a to może wpłynąć na bezpieczeństwo nurkowania. 

TCA/HCA (trójcykliczne/tetraocykliczne/heterocykliczne leki przeciwdepresyjne) 

Do skutków ubocznych TCA/HCA należą zawroty głowy, senność, zaburzenia widzenia. Wszelkie lekarstwa, które zaburzają zdolność do koncentracji, osłabiają czujność lub wpływają na podejmowanie decyzji uniemożliwiają bezpieczne nurkowanie.

Inne środki przeciwdepresyjne
Środki takie jak Wellbutrin®, Zyban® (czyli bupriopany), Desyrel® (trazodon) lub Effexor® (wenlafaksyna). Dodatkowo rzadkimi skutkami ubocznymi wenlafaksyny są omdlenia, pobudliwość i trudność w oddychaniu. Bupriopany może wywoływać pobudzenie, stymulację ośrodkowego układu nerwowego (CNS), napady, psychozy, suchość ust, bóle głowy, migreny, nudności, wymioty, wysypkę, dzwonienie w uszach, bóle mięśni i zawroty głowy. Jasne jest, że nurek z tymi symptomami naraża się na niebezpieczeństwo. 

Jest bardzo mało danych na temat nurkowania z depresją lub w czasie zażywania leków przeciwdepresyjnych. Problemy zgłaszane przez nurków biorących leki działające na CNS obejmowany niepokój lub panikę. Uważa się, że jest to spowodowane wpływem zwiększonego ciśnienia parcjalnego azotu i efektów ubocznych stosowanych leków. Nurek musi omówić ze swoim lekarzem prawdopodobieństwo wystąpienia napadu. Każdy przypadek należy oceniać osobno, szczerze omawiając te zagadnienia z nurkiem lub kandydatem na nurka, lekarzem i organizacją nurkową. Nurkowie, którzy dobrze reagują na leczenie w długim czasie, mają zachowaną zdolność podejmowania decyzji i są świadomi potencjalnych efektów ubocznych mogą rozważyć wzięciu udziału w pewnych typach nurkowań. Ta decyzja powinna być podjęta wspólnie z nurkiem i jego lekarzem. 

*zazwyczaj pokarmy, które są poddawane fermentacji. Zawierają aminokwas zwany tyraminą, który poddany działaniu MAOI może spowodować nadciśnienie.

O autorze

Specjalista informacji medycznych DAN, Laurie Gowen, NREMT-B, DMT, jest instruktorem nurkowania od roku 2000. Jest ona technikiem medycyny nurkowej, technikiem medycznym krajowego archiwum wypadków i posiada tytuł Master Scuba
Diver Trainer.


Medycyna nurkowa

Kreatyna w nurkowaniu: czy jest dla Ciebie dobra?

Jak kreatyna wpływa na nurkowanie? Kreatyna jest bardzo popularnym suplementem wśród entuzjastów zdrowego stylu życia, kulturystów i sportowców biorących udział w zawodach. Czy jest ona...

Autor: Klaus Stiefel
11 marzec 2026

Medycyna nurkowa

Porady, jak nurkować odpowiedzialnie, kiedy regularnie zażywasz leki

Jak być bezpiecznym i nurkować odpowiedzialnie, jeśli regularnie zażywasz leki Nurkowanie otwiera drzwi do niesamowitego, podwodnego świata pełnego przygód i nowych odkryć. Co się jednak...

Autor: DAN Staff
09 październik 2025

Medycyna nurkowa

Nurkowanie i leki – niesteroidowe leki przeciwzapalne wykazują potencjał w...

Czy powszechnie stosowane leki, takie jak Ibuprofen, mogą pomóc w leczeniu choroby dekompresyjnej? Co nurkowie powinni wiedzieć. Podczas szkoleń dowiedzieliśmy się, że kiedy nurek dostanie...

02 wrzesień 2025